T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/672 Esas
KARAR NO: 2023/189 Karar
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ: 20/09/2016
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 04/01/1995 yılında 51 nolu ortak olarak 135 m²'lik daire sahibi olmak için davalı kooperatife üye olduğunu ve tüm aidatlarını zamanında ödemesine rağmen 135 m²'lik dairesinin kendisine teslim edilmediğini, tapu müdürlüğünde adına tescilin de yapılmadığını, bu nedenle Büyükçekmece ... Noterliğinin 16 Kasım 2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile "müvekkiline taahhüt edilen 135 m²'lik kooperatif dairesinin fiili tesliminin ve adına tescilinin ihtarı" konulu ihtarın 17/01/2013 tarihinde davalı kooperatife tebliğ edildiğini, davalının bu ihtarnameye herhangi bir cevap vermediğini, bunun üzerine davalı kooperatif aleyhine Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında tapu iptali ve tescili bunun mümkün olmaması halinde de dairenin dava tarihindeki rayiç bedeli ile kira bedelinin tazmini talepli dava açtıklarını, aynı dosyada alınan bilirkişi 2. Ek raporunda davacı müvekkili ...'in davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından hukuka ve usule aykırı bir şekilde kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini öğrendiklerini, aynı raporda yer alan tespitlere göre; davalı kooperatifin davacı müvekkilinin borçlu olduğu aidatı ödememesi nedeniyle Büyükçekmece ... Noterliğinin 04/03/2011 tarih ve ... yevmiye no ile keşide edilen ihtarnamesi ile davacı müvekkili ...'in kooperatif üyeliği gereği 17.964,00-TL ödediği, bunun 51.457 USD'ye baliğ olduğu, 27/06/2009 tarihli genel kurul toplantısında alınan karara göre davacı müvekkilinin borcunun 85.700 USD'ye baliğ olması gerekirken davacının ödediği 51.457 USD'nin 85.700 USD'den mahsup edilmesinden sonra davacının 34.243 USD daha borcunun bulunduğu, buna göre borcun TL karşılığının 51.364,00-TL olduğunun belirtildiği, iş bu borcun ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiğini, ancak davacıya bu tebligatın tebliğ edilemeyip bila olarak geri iade edildiğini, aynı şekilde ikinci ihtarnameninde davacı müvekkiline tebliğ edilemeyip bila iade edildiğini, her iki tebligatın müvekkili ...'e tebliğ edilememesine karşın müvekkilinin cevap vermediği ve borcun ödenmediği gerekçesiyle davalı kooperatifin Büyükçekmece .... Noterliğinin 03/05/2012 tarih ve ... yevmiye ile keşide edilen üyelikten ihraç ihtarnamesi gönderdiğini ve 30/04/2012 tarih ve ... sayılı kararı ile kooperatiften ihraç kararının ihtar edildiğini, üyelikten ihraç ihtarnamesinin de davacı müvekkiline tebliğ edilmediğini iddia ederek; ... Yönetim Kurulunun 30/04/2012 tarih ve ... sayılı ortaklıktan çıkarılma kararının iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı adına duruşmalara katılan olmamıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile davalı kooperatif tarafından üyesi bulunan davacının ihracına yönelik olarak alınan 30/04/2012 tarih ve ... sayılı ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı kooperatifin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davacıya ait kooperatif bünyesinde tutulan üyelik dosyası ile davacının ihracına esas ihtarnameler ve ihraç kararı dosya içine alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 03/05/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda; davanın, 1153 sayılı kanun çerçevesinde davalı kooperatife 04/01/1995 tarihinden itibaren “51" nolu ortak numarası ile kooperatif üyesi olduğu, kooperatif ana sözleşmesinin dosya kapsamında bulunmadığı, davalı kooperatifin incelemeye katılmadığı, bu nedenle dosyada mübrez belgeler üzerinde inceleme yapıldığı, 2006 yılı olağan genel kurul topnatısında 8. Mad. (d) bendinde üyelerin ihracı için yönetim kuruluna yetki verilmesinin oybirliği ile kabul edildiği ve ihraç yetkisinde belirli bir süre belirtilmediği, bu karann iptal edildiğine ilişkin herhangi bir belge dosya kapsamında bulunmadığı, bu durumda davalı kooperatffin yönetim kumlunun, kooperatif ortaklannı ihraç için gerekli işlemleri yapma yetkisi olduğu, 21/02/2011 ve 04/03/2011 tarihli ihtarnamelerde aidat borcunun ödenmesi için ihtarda bulunulduğu, ödenmediği takdirde kooperatiften ihraç işlemlerinin yapılabileceği yönünde bir ihtar olmadığı anlaşıldığından bu ihtarnamelere dayanılarak geçerli bir ihraç işleminin yapılmayacağı, davalı kooperatifin 30/04/2012 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu karannda belirtildiği ihraç işlemini yapabilmesi için davacı kooperatif ortağını 2 kez ihtarname ile ihraç edileceğini ihtar etmesi gerektiği, fakat davalı kooperatifin bu işlemleri yerine getirmediği, bu nedenle söz konusu yönetim kurulu kararı ile ihraç yetkisinin usulüne uygun kullanılmamış olduğunun değerlendirildiği sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği görülmüştür.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas 30/05/2018 tarih ve ... Sayılı kararı ile;
"... ihraç kararının tebliğinin Tebligat Kanununa aykırı olduğu anlaşılmaktadır. Bu şartlarda ihraç kararının hangi tarihte davacılara tebliğ edildiği hususu Tebligat Kanununun 32. maddesine göre tespit edilecektir. Bir başka deyişle tebliğ usulüne aykırı yapılmış olduğundan muhatap olan davacıların tebliğe ilişkin ihracın içeriğini öğrendikleri gün itibari ile tebliğ yapılmış kabul edilmelidir. Davacının, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin .. E sayılı dosyasında görülmekte olan tapu iptal tescil davasının yargılaması aşamasında 21/06/2016 tarihinde kooperatiften ihraç edilmiş olduğunu öğrendiğine ilişkin beyanı karşısında eldeki davanın 3 aylık hak düşürücü süre içinde açıldığı kabul edilmelidir.
İhraç kararının iptaline dair davanın yasal süre içerisinde açıldığı kabul edildikten sonra ihraç kararı verilmeden önce gönderilen ihtarnamelerin usul ve esas yönünden uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Davacı ortağın kooperatif aidatlarını ödememesi nedeniyle buna ilişkin iki adet ihtarname farklı zamanla tebliğe çıkartılmış ancak buna ilişkin ihtarnemeler davacıya usulune uygun şekilde tebliğ edilmemiştir. Yine davacı ortak hakkında verilen ihraç kararının davacı ortağa usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği dosta kapsamındaki tebliğ mazbatasından anlaşılmaktadır.
Adı geçen ihraç kararına esas olan ihtarnamelerin usule uygun şekilde tebliğ edilmemesi karşısında verilen ihraç kararının usul ve esasa uygun olmayacağı, iptal edilebilir olduğu açıkça ortaya çıkmıştır."gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı kooperatifin 30/04/2012 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan 254 sayılı ... 'in ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin kararın iptaline karar verilmiştir.
KALDIRMA KARARI SONRASI YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyasından verilen 30/05/2018 tarihli kararı, davalı tasfiye halindeki kooperatif tarafından İSTİNAF edilmiş ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas 30/06/2022 tarih ve ... Sayılı kararı ile: "...Yasal düzenlemeler kapsamında, öncelikle tasfiye halinde olan kooperatifin tasfiye memurlarınca temsil edileceği ve tüm tebligatların tasfiye memurlarına yapılması gerektiğinin bilinmesi gerekmektedir. Somut davada, davalı kooperatifin tasfiye halinde olduğu gözetilerek, davacıya dava dilekçesinde ki eksikliğin HMK 119/2. fıkrası gereğince tamamlatılması sonrasında, tasfiye memurlarının sicildeki adreslerine dava dilekçesi ve ilgili tüm tebligatların yapılması ve usulüne uygun taraf teşkili gerçekleştirilerek yargılama yapılması gerekirken, usulüne uygun şekilde taraf teşkili ve tebligat yapılmaksızın hüküm tesisi, Anayasa’nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ‘nin 6. maddesinde ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 27. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkına aykırı davranılması sonucunu yol açabileceğinden isabetli olmamıştır. ( emsal,Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2014/6045 Esas, 2015/5260 Karar ve 22.10.2015 tarihli ilamı ).
Açıklanan nedenlerle ve özellikle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun, 6102 sayılı TTK ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince tasfiye halinde bulunan davalı ... temsile yetkili tasfiye memurlarına dava dilekçesi tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanması ve davalı tarafa savunma hakkı tanınarak delillerinin toplanıp değerlendirilmesi sonrasında uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, gerçek anlamda taraf teşkili sağlanmasızın hüküm tesisi isabetli olmamıştır...." gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararından sonra yapılan yargılama aşamasında; taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Tüm dosya kapsamından; Davacı ...'in davalı kooperatife 51 nolu ortak olarak 04/01/1995 tarihinde üye olduğu, davalı kooperatif tarafından kooperatif aidatlarının ödenmediği gerekçesiyle davacı adına düzenlenen Büyükçekmece ... Noterliğinin 21/02/2011 tarih .... yevmiye nolu 1. ihtarının iade edildiği, aynı noterliğin 04/03/2011 tarih .... yevmiye nolu 2. İhtarının da davacıya tebliğ edilememiş olduğu anlaşılmıştır.
İncelenen ihraç kararına esas ihtarnamelerde istenen borcun hangi aylara ait olduğunun ve verilen süre içinde ödenmemesi halinde müeyyidesinin ne olduğunun belirtilmediği, bu hususun Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 15/01/2007 tarih 2005/13593 Esas 2007/263 Karar sayılı kararı ve yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere yasal olmadığı, ödememenin müeyyidesinin gösterilmemesi halinde ihtarların geçersizliği sonucunun doğacağı açık olduğu gibi yine davalı tarafça davacıya gönderilen 1. ihtarda da 1163 Sayılı Yasanın 27. maddesine göre verilmesi gereken süre 1 ay olmasına rağmen 10 gün süre tanınmış olması itibari ile ihtarların Kanuna uygun olarak düzenlenmediği belirlenmiş (Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2011/8064 Esas 7986 Karar sayılı 06/07/2010 tarihli kararı uyarınca) olmakla ve davacıya tebliğ edilememiş olduğu dikkate alınarak Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine göre, davacıya borcunu bildirir ihtarların, yukarda açıklanan sebeplerle usulüne uygun olmadığından ve davacı ortağa usulüne uygun olarak tebliğ edilemediğinden mahkememizce davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacının davalı kooperatif üyeliğinden ihracına yönelik 30/04/2012 tarih ve ... karar sayılı ihraç kararının İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 29,20-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 150,70-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan 29,20-TL başvuru harcı, 29,20-TL peşin harç, 549,63-TL posta masrafı, 650,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.258,03-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra YATIRAN TARAFA İADESİNE,
6-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸