T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/690 Esas
KARAR NO: 2023/292 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/07/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
GER. KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin alacağına karşılık almış olduğu ve yetkili hamili bulunduğu ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... nolu 15.000,00 TL bedelli çek, müvekkilinin cebinde iken eşi tarafından kıyafetinin çamaşır makinesinde yıkanması üzerine zayii olduğunu, çek, çamaşır makinesinde yıkanması üzerine elle tutulamayacak şekilde paramparça olduğundan bahsi geçen çeke ait Sayın Mahkemeye sunulabilecek herhangi bir çek parçası da bulunmadığını, bununla birlikte çekin zayii olmasının ortaya konulabilmesi açısından bu hususta doğrudan bilgi sahibi olması sebebiyle müvekkilinin eşinin ve ayrıca gerekli görülmesi halinde keşidecinin de tanık olarak dinlenebileceğini, neticede çekin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada zayii olması sebebiyle tahsilatı mümkün olmadığından ve bu durum da müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğundan çek bedelinin talep edilebilmesini de sağlamak adına bahsi geçen çekin iptaline karar verilmesini, davamızın kabulüne, zayii olan ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... nolu 15.000,00 TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10.01.2023 tarihli 2. celsede : "Biz geçen celse keşideci ...'yı tanık olraka dinletmek istediğimiz belirttik ve buna ilişkin mahkemece ara karar kuruldu, ancak ... direkt çeki davacı ... 'a vermemiş, önce şu an hazır ettiğimiz tanık ...'a vermiştir, bu sebeple ...'ı dinleteceğiz, ... da davacı müvekkilime bu çeki vermiştir, bu sebeple ...'ı dinleteceğiz, eğer mahkemeniz gerekli görür ise keşideciyi de dinletmek istiyoruz, ayrıca şu an dinleteceğimiz tanık ... keşideciye bu çeke yönelik tahsilat makbuzu kesmiştir, bunu da dosya içeresini sunacağız." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 10.01.2023 tarihli 2. celsede; "Tarafıma göstermiş olduğunuz çek görüntüsündeki çeke vakıfım, bu çeki ben keşideci ...'dan aldım. Ben nalburcuyum, kendisine inşaat malzemeleri sattım, buna karşılık bu çeki bana verdi. Ben de bu çeki davacı ...'a verdim. Ben ayrıca inşaat işi ile de ilgilenmekteyim, davacı elektrik işi ile ilgilenmekte, davacı bizim inşaatların elektrik işini yaptı ben de bu sebeple bu çeki davacıya yaptığı iş karşılığında cirolayarak verdim. Ödeme günü geldiğinde davacı çeki kaybettiğini söyledi ancak keşideci kendisine ödemeyi yaptı ama sonradan banka bu çekin kaybolması sebebiyle bu çek yaprağından kaynaklı problem yarattı. Tanıklık ücreti talebim yoktur, Benim olaya dair bilgim ve görgüm bu kadardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ...' ın, dosya içerisine mahkememizce celp edilen İTO kaydından ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ortağı ve yetkilisi olduğu görülmüştür.
Dosya içerisine, davacı vekili tarafından ... Sanayi ve Tİcaret Limited Şirketi tarafından, dava konusu çekin keşidecisi ...' dan alındığına dair tahsilat makbuzunun sunulduğu görülmüştür.
Dosya içerisine, davacı vekili tarafından dava konusu yapılan hamiline yazılı çekin fotokopisi dava dilekçesi ekinde sunulmuştur.
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden, davacının beyanlara göre görünüşte düzgün bir ciro silsilesi içerisinde meşru hamil sıfatında (Çek görüntüsü, çek tahsil makbuzu ve tanık beyanları dikkate alınarak) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-... Bankası ... Şubesine ait, ... seri nolu, 30.09.2021 ödeme tarihli, 15.000,00 TL bedelli, ... ıban no.lu çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 80,70- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5- HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza