T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/692 Esas
KARAR NO: 2023/259
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/07/2022
KARAR TARİHİ: 17/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Limited Şirketi tarafından muhatabının ... Bankası ... Şubesi, lehtarının müvekkili şirket olduğu, 50.000 TL tutarında, 30.11.2022 vade tarihli, ... nolu çek ve .... Bankası ... Şubesi, lehtarının müvekkili şirket olduğu, 30.000 TL tutarında 30.10.2022 vade tarihli, ... çeklerin keşide edildiğini, bu çeklerin keşideci... Limited Şirketi tarafından ... Şubesine taraflarına gönderilmek üzere teslim edildiğini, fakat söz konusu çeklerin her nasılsa kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bu çeklerin bulunamadığını, bu kargonun, müvekkili şirket çalışanı ... tarafından açıldığını, ancak dilekçe ekinde de fotoğrafları mevcut olduğu üzere kargo poşetinin içinden üzerinde keşideci... Limited Şirketinin antetinin bulunduğu bir zarf çıktığını ancak zarfın içinden herhangi bir çekin çıkmadığını, bu suretle suça konu çeklerin her nasılsa kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, ... Limited Şirketi tarafından keşide edilen işbu çeklerin müvekkiline hiç ulaşamamış olduğunu, kargoda çalındığını veya kaybolduğunu, çeklerin bulunup bankaya ibrazı halinde çeklerde sonradan yapılan ciro ya da ciroların, muhtemel cirantalar ve ibraz eden hamil ciro silsilesinin, gerçeği yansıtmayan bir durum teşkil edecek ve gerçeği yansıtmayan ve bozuk çekleri ibraz etmeleri nedeni ile muhtemel ciro ve cirantaların hepsi kötü niyetli ve meşru olmayan hamillerinin olacağını, çeklerin bankaya ibrazında meşru olmayan hamillere ödeme yapılmaması için ve izah edilen gerekçelerle takdiren teminatsız olarak mümkün değil ise uygun teminat yatırılarak HMK ilgili maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı ile çekin ait olduğu bankaya ödeme yasağı kararı verilmesi ve dava sonucu 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanı akabinde söz konusu çekin meşru hamiller elinde bulunmaması ve kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
... seri nolu, 30/11/2022 keşide tarihli, 50.000-TL çek yönünden % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
... seri nolu, 30/10/2022 keşide tarihli, 30.000-TL çek yönünden % 25'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çeklerle ilgili 3 defa ilan yaptırılmıştır.
Mahkememizce talebe konu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda ... Bankası Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, yazı cevabında talebe konu çeklerin ibraz edilmediğinin bildirildiğini, Müdahale Talebinde bulunan... Ticaret Ltd. Şti. Vekili Av. ...'in beyan dilekçesi ile; 30/11/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000-TL çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çek hakkında verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasını talep ettiği, çekin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile takibe geçildiğini, 30/11/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000-TL bedelli çek yönünden talep eden vekiline ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. 'ne karşı istirdat davası açması için 1 haftalık kesin süre verildiği, talep eden vekilince 13/03/2023 tarihli celsede talebe konu çekler hakkında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... esas sayılı dosyaları ile istirdat davası açıldığının beyan edildiği, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarının uyaptan celp edildiği, talebe konu çekler hakkında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile çekin istirdadı davası açıldığının anlaşıldığı, dolayısıyla talebe konu çekin kayıp olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Talebe konu çekler hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
2-Talebe konu çekler hakkında konulan ödeme yasağının açılan istirdat davaları sonuçlanıp kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
3-HMK.nun 392/2 maddesi uyarınca karar kesinleştiği tarihten itibaren 1 ay içinde tazminat davası açılmadığı taktirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
4-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubuna, bakiye 99,20-TL harcın talep edenden tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan incelemeler neticesinde karar verildi. 17/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza