T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/702 Esas
KARAR NO: 2022/854
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/07/2022
KARAR TARİHİ: 03/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı - alacaklının, müvekkili aleyhine Küçükçekmece .. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, alacaklı tarafın, davaya konu çekin müvekkili tarafından hatır için verildiğini bildiği halde kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, öncelikle, müvekkilinin, diğer borçluya borcu bulunmadığını, tam tersine vermiş olduğu nakit paralar ve iş bu çekten dolayı alacağı bulunduğunu, müvekkilinin diğer borçlu ... ile yakın arkadaşlık dışında herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, aynı şekilde davalı alacaklı ile de herhangi bir alım satım gibi ticari bir ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin keşideci ... Nakliye Otomotif Elektronik San. ve Tic. Tlt.Şti. den alacağına karşı almış olduğu çeki, çok yakın arkadaşı olan diğer borçlu ...’ye hatır için verdiğini, alacaklının bu çekin diğer borçlu ... ‘ye hatır için verildiğini bildiğini, ayrıca, aynı şekilde müvekkilinin bu çekten başka bir çeki daha diğer borçlu ...’ye hatır için verdiğini, diğer borçlunun da mal alım satım yaptığı şahsa borcunu ödeyerek güvence olarak vermiş olduğu çeki geri alıp müvekkile iade ettiğini, diğer borçlu ...’nin 80.000,00-TL. bedelli çeke karşılık alım satım yapmış olduğu borçlusuna 50.000,00 -TL. ödeme yapıp çeki geri alması ve müvekkiline iade etmesi çekin hatır için verildiğinin kanıtı olduğunu, müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla diğer borçlu ... aleyhine Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, icra takibinden sonra diğer borçlu ... tarafından müvekkiline bir kısım ödemeler yapıldığını, diğer borçlu tarafından müvekkiline yapılan ödemelere ilişkin belgeler diğer borçlunun alacaklı değil müvekkiline borçlu olduğunu gösterdiğini, bu nedenle öncelikle açılan takibin durdurulması akabinde iptaline, Küçükçekmece .. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra dosyasına konu 30.04.2019 vade tarihli 100.000 -TL bedelli çekin hatır için verildiğinin tespitine ve hatır senedi ile Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından takibin iptaline, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü .. E sayılı dosyasına dayanak teşkil eden çekten dolayı ( hatır için verilmiş olması ) takip tarihi itibarı ile muaccel bir borcunun da bulunmaması dikkate alınarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının 19/08/2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; Davacıyı ...'ye ait ... Kuyumculukta tanıdığını, ortağız diye ...'ı tanıttıklarını, kuyumcu toptancısında çalışan biri olduğunu, çalışmak için kuyumculuğa altın verdiklerini, çalışmaya devam ederken biraz daha altın almak için çek vermek istediklerini, hatta ipotekli ev teklif ettiklerini, davacının elinden çeki aldıklarını, bizza firma sahibi olan ...'ye arkasını ciro ettiklerini, hatır çeki için verdiğini söylediğini, hatır için verilen çeklerin arkasının hep boş kaldığını, ciro edilemeyeceğini, çek ciro edilirken ...'nin arkasına ismini imzasını yazıp atarken davacının yanında olduğunu, para gönderdiğini söylediğini, banka yoluyla ya da elden devamlı aralarında para ticareti olduğunu, güvene dayalı iş yaptıkları için güvenip altın verdiklerini, maduriyetinin giderilmesini talep ettiğini, davacıyı her gittiğinde orada gördüğünü, ortak olarak davacının tanıtıldığını, bizzat çeki de davacının kendisinin getirip verdiğini beyan etmiştir.
Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı davacının, ... hakkında 336.168,90-TL asıl alacak, 16.689,01-TL faiz olmak üzere Toplam 352.857,91-TL alacağın tahsili ile asıl alacağına işleyecek yıllık %9 faizi ile borçludan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı ...'ın, borçlular ... ve ... hakkında 97.970,00-TL asıl alacak, 9.797,00-TL tazminat, 293,91-TL komisyon, 366,38-TL faiz olmak üzere Toplam 108.427,29-TL alacağın tahsili ile asıl alacağına işleyecek yıllık %19,50 avans faizi ile borçludan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; kambiyo senedinde tahrifat olması iddiasından kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Menfi tespit davalarında her ne kadar ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı üzerinde olsa da söz konusu ilişkinin kambiyo ilişkisi kapsamında olması halinde ispat yükü davacıya geçmektedir. Zira hukukumuzda kambiyo senedinden kaynaklı alacak illetten mücerrettir yani başka bir deyişle sebepten soyuttur. Nitekim uyuşmazlığımız kambiyo senedinden kaynaklanmakta olup, artık burada ispat yükü borçlu olmadığını iddia eden davacı üzerindedir.
Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, çekin geçerli bir senet olduğu hususu tartışmasız olup, uyuşmazlık, kambiyo senedinin davacı tarafça hatır için verilip verilmediği noktasında toplanmaktadır. Bu durumda az yukarıda değinildiği gibi kambiyo senetleri illetten mücerret olup, borç ödeme vasıtası olarak kabul edilirler. Bunun aksini iddia eden davacı taraf çekin hatır için verildiğini yazılı delil ile ispat etmek durumundadır. Dosya kapsamında davacı tarafça kambiyo senedinin hatır için verildiğine ilişkin taraf beyanlarını içerir imzalı bir yazılı belge sunulmadığı anlaşılmıştır. Gelinen aşamada hatır çeki iddiasını ispatlayamayan davacının çekten kaynaklı ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat etmesi gerekmekte olup buna ilişkin de ispata yarar delil dosya kapsamında bulunmamaktadır. Bu durumda davacı iddialarının "tevehhüme itibâr yoktur" (soyut beyana itibar edilemez-Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye) ilkesi kapsamında soyut nitelikte kaldığı, iddialarını kanuni delilerle ispatlayamadığı kanaatine varılarak dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.707,75-TL harçtan mahsubuna, artan 1.627,05-TL harcın davacı tarafça talep edildiğinde ve karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine BIRAKILMASINA,
5-Gider avansından artan avans var ise karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/10/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza