T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/716 Esas
KARAR NO : 2024/528
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 03/08/2022
KARAR TARİHİ : 22/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının sahibi bulunduğu müvekkili şirkete ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan .... plakalı aracın, 12.05.2021 tarihinde dava dışı ...... sevk ve idaresinde iken önce ...... ve sonrasında ..... plakalı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, dava dışı sürücü ......'ın sürücü belgesinin olmadığının ve %100 kusurlu olduğunun trafik kaza tespit tutanağı ile tespit edildiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B-4 maddesinde sigortacının rücu hakkının düzenlendiğini ve b maddesinde sigortacının ehliyetsiz araç kullanımı durumunda sigortalıdan rücu hakkı bulunduğunun ifade edildiğini, ...... plakalı araç maliki .... 'in Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun.... E. 10.02.2022– K-... sayılı kararı ile başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 34.397,49- TL hasar bedelinin 27.08.2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ve 5100 TL vekalet ücreti ile başvuru sahibine ödenmesine karar verildiğini, söz konusu kararın Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ..... E sayılı dosyasından icraya konduğunu ve bu karara istinaden 03.03.2022 tarihinde 39.037 TL ve 16.03.2022 tarihinde 6.890 TL ve ayrıca 01.07.2022 tarihinde 11.802 TL olmak üzere toplamda 57.729 TL ödendiğini, ..... plakalı araç maliki ...... 'nin, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun .... E. 06.01..... K- .... sayılı kararı ile başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 21.000.-TL bakiye hasar tazminatının 03.08.2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 1.069-TL vekalet ücreti ile başvuru sahibine ödenmesine karar verdiğini, söz konusu kararın Anadolu ..... İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı dosyasından icraya konduğunu ve bu karara istinaden 06.04.2022 tarihinde 34.199 TL ödendiğini, ..... 'ye ayrıca 07.07.2021 tarihinde 22.225 TL hasar ödemesi yapılmışsa da davalı şirketin 16.11.2021 tarihinde 22.225-TL'yi müvekkili şirkete ödediğini, söz konusu kaza sebebiyle toplamda davalı taraftan tahsil edilemeyen 91.729.7 TL tazminat bulunduğunu, işbu tazminatın Trafik Sigortası Genel Şartlarının 4/b (Ehliyetsiz Araç Kullanma) maddesi gereğince davalıdan tahsili için arabuluculuğa başvurulmuşsa da arabuluculukta anlaşılamadığını, müvekkili şirketin rücu hakkının kaynağını halefiyet ilkesinden değil taraflar arasında akdedilen sözleşmeden aldığını iddia ederek; davanın kabulü ile 91.729,70 TL maddi tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin araç kiralama şirketi olduğunu, şirketin mahiyeti gereği gerçek veya tüzel kişilere kısa ya da uzun süreli kiralık araç hizmeti verdiğini, huzurdaki davaya konu kazada müvekkili şirketin söz konusu aracı ... Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne kiraladığını, kiralanan aracın da dava dışı ......'ın hakimiyetindeyken işbu talihsiz olayın meydana geldiğini, sürücü ......'ın aracı müvekkili şirketten kiralamadığını, her ne kadar davacı tarafın, ehliyetsiz araç kullanımı nedeniyle, rücu talebini müvekkili şirkete karşı yöneltmişse de, müvekkili şirketin bahse konu aracı .... Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne uzun dönem olarak kiraladığını, davacının mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan .... plaka sayılı aracın %100 kusurlu olduğuna ilişkin iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafça kusura ilişkin tespitin dava dilekçesinin ekinde dosyasına sunulmuş olan hasar dosyası kapsamında polis tutanaklarının tetkiki ile yapıldığının iddia edildiğini, ancak hasar dosyasında tetkik ve tespit işlemlerine ilişkin gerekçe ve kusura ilişkin herhangi bir tespitin yer almadığını, 21.09.2021 tarihli ..... sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı incelendiğinde de herhangi bir kusur tespitinin yer almadığını, davacı tarafından hangi bilgi/belge/veriye dayanarak %100 oranında bir kusur tespitinin yapıldığının taraflarınca anlaşılamadığını, bununla birlikte kaza tespit tutanağında sadece ......'a değil davaya konu ve ödemesi yapılan ...... plakalı araç sürücüsü .... 'in de kusurlu olduğunun vurgulandığını, dolayısıyla ......'ın %100 kusurlu olduğu yönünde bir tespitin olmadığını, kaldı ki sürücünün yüzde yüz kusuru olsa dahi, kastı veya kasta yakın bir kusuru söz konusu değilse, sigortacının rücu hakkının doğmayacağının yerleşik Yargıtay kararlarınca içtihat edildiğini, somut olayda, hasar tespit tutanağı incelendiğinde, ...... plakalı araç sürücüsü .... ile .... plakalı araç sürücüsü ......'ın birbirleriyle yol üzerinde sözlü münakaşa yaşadıkları ve birbirlerini araçları ile sıkıştırarak seyir ederlerken ...... plakalı araç sürücüsü ..... 'in aniden fren yapıp yavaşlaması üzerine, ......'ın .... plakalı araç ile önündeki araca çarpmamak için orta şeride geçerken bir başka araca çarptığı şeklinde tutanak tutulduğunun görüldüğünü, ....... plakalı araç sürücüsü ...... hakkında KTK. 56/1-a maddesi uyarınca tutanak düzenlendiğini, aleyhe hususları kesinlikle kabul etmemekle birlikte, sürücü ......'ın kendisine atfedilen madde uyarınca kastı ya da ağır kusuru bulunmadığını, zira sürücü ......'ın daha büyük bir kazaya sebebiyet vermemek adına, anın heyecanı ile zorunlu olarak şerit değiştirmek durumunda kaldığını, bu nedenle, davacı sigortacının müvekkili şirkete rücu hakkı bulunmadığını, davacının sürücü belgesinin bulunmamasının işbu dava kapsamında müvekkili şirkete rücu edileceği anlamına gelmediğini, sürücü ......'ın sürücü belgesi olup olmadığının bilgisinin müvekkili şirketçe bilinmesinin mümkün olmadığını, şayet rücuya ilişkin şartlar mevcut ise rücu talebinin dava dışı .... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile araç sürücüsü ......'a yöneltilmesi gerektiğini, davacının rücu hakkının kaynağını halefiyet ilkesinden değil taraflar arasında akdedilen sözleşmeden aldığını belirttiğini, ancak bununla ilgili sigorta poliçesinde hiçbir kloz bulunmadığını, dolayısıyla sözleşmeye dayalı bir rücu talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, .... plaka sayılı araçta yapılan hasar tespitinin gerçeği yansıtmadığını, hasar tespitinin ..... sayılı hasar dosyası kapsamında davacı tarafın anlaşmalı olduğu ekspertiz şirketi tarafından gerçekleştirildiğini, davanın rücu ilişkisi sebebiyle ....... plaka sayılı aracı uzun dönem kiralayan ..... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile aracın sürücüsü ......'a ihbar edilmesini talep ettiklerini savunarak; öncelikle husumet itirazları doğrultusunda davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, ihbar taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunanlar vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ......'ın şirketi adına kiralamış olduğu araçla seyir halinde iken, önünde seyir halinde olan dava dışı ..... tarafından kasıtlı olarak ani fren yapıldığını ve müvekkilinin dava dışı .... sevk ve idaresindeki ...... plakalı araca çarpmamak için ani bir manevra yapması üzerine yan şeride geçerken arkadan gelen aracın çarpması sebebiyle kazanın gerçekleştiğini, bu kaza sonrasında .......'in olay yerinden uzaklaştığını, müvekkilinin ise kaza alanını terk etmeyerek polisin gelmesini beklediğini, .......'in olay yerinden 500 metre uzakta olduğunun polislerce tespit edildiğini, müvekkili ......'a kusur atfeden iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın iddia ettiğinin aksine olayda kusurlu olan tarafın trafik güvenliğini tehlikeye atacak şekilde ani fren yapan ....... olduğunun tutanaklarla ve kazada yaralanan dava dışı sürücü .... beyanıyla tespit edildiğini, ayrıca kusurlu .......'in olay yerini terk ettiğini, davacının iddialarının aksine, olay raporunda ya da dosya arasına alınan herhangi bir belgede, müvekkili ......'ın %100 kusurlu olduğuna dair herhangi bir tespit yapılmadığını, davacının iddiasını müvekkilinin sürücü belgesiz araç kullanmasına dayandırmış olsa da, bu durumun kazanın gerçekleşmesinde illiyet bağını ispat eder bir veri ile desteklenmeden kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın herhangi bir talepte bulunabileceğini kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafça tahkim süreçlerinde yeterli savunma ve itirazlar yapılmadığından aleyhine verilen Tahkim Kurulu kararlarının muteber delil olarak değerlendirilemeyeceğini, davacının aleyhine yapılan tahkim başvurularında gerekli savunma ve itirazları ileri sürmediğini, bu nedenle kusur değerlendirmeleri de dahil önemli incelemelerin yapılmadığını, davacının poliçe limitini aşan tutarlardaki talepleri için de ödeme yaparak ödemesi gerekmeyen tutarları ödediğini, bu minvalde davacı tarafça dava dışı kişilere yapılan ödemelerin 'ex gratia' ödeme olarak değerlendirilebileceğini, dava konusu ödemelerin kaynağı hasar tespitlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının denetlenmesi gerektiğini belirterek davaya katılmada yararı bulunan müvekkillerinin davalı yanında müdahil olarak kabulüne, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sigortacının dava dışı 3. kişilere ödediği bedelin ehliyetsizlik sebebine dayalı olarak davalı sigortalısına rücusu istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın, davalı şirkete ait ve davacı tarafından .... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ....... plakalı aracın 12/05/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ...... ve .... plakalı araç sürücülerine davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsizliği nedeni ile davalı şirketten rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında dava dışı sürücülerin kusur durumunun ne olduğu, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın ehliyetsiz araç kullanıp kullanmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davalı savunması kapsamında sigortalı aracın dava dışı .... Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti.ne uzun dönem kiraya verilip verilmediği, verilmiş ise uzun süreli kiralama nedeniyle davalı şirketin sorumluluğunun sona erip ermediği, davalının husumet itirazının kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonu'nun .... E. .... Karar ve ... Esas .... Karar Sayılı ilam dosyaları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmış;
.... E. .... Karar Sayılı ilam dosyasının incelenmesinde; başvuranın ......., sigorta kuruluşunun .... Sigorta Şirketi olduğu, başvuru konusunun, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamındaki taşıtın, karıştığı iki yanlı kazada başvurana ait araçta hasara yol açtığı iddiasıyla talep edilen bakiye hasar tazminatı ve eksper ücretine ilişkin olduğu, 10/02/2022 tarih .... tarihli Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ile başvurunun kabulüne, 34.397,49-TL'nin 27/08/2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile sigorta şirketinden alınarak başvuruna ödenmesine karar verildiği görülmüştür.
... Esas .... Karar Sayılı ilam dosyasının incelenmesinde; başvuranın ...., sigorta kuruluşunun .... Sigorta Şirketi olduğu, başvuru konusunun, sigorta şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ....... plakalı aracın çarpması sonucu başvurana ait...... plakalı aracın tam hasarlı (pert) olmasıyla meydana gelen hasara ilişkin tazminatın eksek ödendiğinden bahisle, pert işlemi fark bedelinin avans faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin olduğu, 06/01/2022 tarihli Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı ile başvurunun kısmen kabulüne, 21.000,00-TL bakiye hasar tazminatının 03/08/2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta kuruluşundan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın reddine karar verildiği görülmüştür.
Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; alacaklı ....... tarafından borçlu davacı sigorta şirketi aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunun 10/02/2022 tarih ve ... Karar Sayılı ilamına dayanılarak toplam 42.378,03-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, dava dışı alacaklı vekilinin takip dosyasına UYAP sistemi üzerinden gönderdiği 04/03/2022 tarihli dilekçesi ile 04/03/2022 tarihinde icra borcunun 37.769,77-TL olarak tahsil harcı hariç olmak üzere haricen tahsil edildiğini bildirdiği, borçlu davacı sigorta şirketi tarafından 17/03/2022 tarihinde dosyaya 5.727,88-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; alacaklı .... tarafından borçlu davacı sigorta şirketi aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunun 06/01/2022 tarih ve ... Karar Sayılı ilamına dayanılarak toplam 28.007,85-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlu davacı sigorta şirketi tarafından 07/04/2022 tarihinde dosyaya 31.913,74-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Türkiye Noterler Birliğinden; ......., .... (yeni ...) ve ...... plakalı araçlara ait araç tescil bilgileri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden; ......., .... ve ...... plakalı araçlara ait tramer kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; dava dışı ....... plakalı aracın sürücüsü ......'ın 12/05/2021 tarihinde ehliyeti bulunup bulunmadığı, var ise hangi sınıf ehliyet olduğu hususlarında kayıtların araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; 19/12/2022 tarihli cevabi yazıda şahsa ait sürücü belgesi bilgisine ve başvurusuna rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce davalı vekilinin talebi üzerine HMK nun 61.maddesi uyarınca taraflar arasında rücu ilişkisi olması durumu nedeniyle dava ...... ve .... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne ihbar edilmiştir.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, davalı taraf savunması, trafik kazası tespit tutanağı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararları ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirkete ait ve davacı tarafından .... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ....... plakalı aracın 12/05/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ......., ...... ve .... plakalı araç sürücülerinin kusur durum ve oranlarının tespiti hususlarında kusur/trafik konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor dosyaya ibraz edilmiş,
28/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "... Bu trafik kazasının meydana gelmesinde; Önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK’nun 84/d,g,j. Md. yoluyla: 36, 46, 47/c,d, 52/b,c, 56/a,c. 67/a,c. Md. ile; KT. Yönet. 107. Md. Sürücü belgesi alma, Trafiğin akışı, Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme ve Araçlar Arasındaki Mesafe, Araç manevraları) hukuk normuna karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ....... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ......’ ın “%75 Oranında Asli Kusurlu” olacağı; Yine önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK’nun 47/c,d, 52/b, 56/d. Md. ile KT. Yönet. 108. Md. Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlama, Şerit İzleme ve Araçlar Arasındaki Mesafe, Yavaş sürme ve yavaşlama) kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ...... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı .......’in “25 Oranında Tali Kusurlu” olacağı; Kendi yönünde, kendi şeridinde ve orta şeritte seyretmekte iken, komşu sol şeritten şerit ihlali yaparak kendi şeridine giren ve seyir yönünü kapatan araca çarpan...... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...’ın kazada etkisi olmadığı, alabileceği bir tedbir bulunmadığı ve “Tamamen Kusursuz” olacağı; Kaza tarihinde ....... plakalı otomobilin sigortası olan davacı ....Sigorta Şirketi’nin ise (KTK’ nun 91. Md. sigorta) kuralları gereği araç sürücüsü dava dışı ......’ ın kusuru oranında ve sigorta kapsamına göre sorumlu olacağı; Kaza tarihinde ....... plakalı otomobilin maliki olan davalı ... A.Ş.’nin ( KTK. 3, 85. Md. işleten) kurallar gereği normal olarak araç sürücüsü dava dışı ......’ın kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; Ancak davalı .... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle: “ Müvekkil şirketin ....... plakalı aracı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.' ne uzun dönem olarak kiralamış olduğu; Bu nedenle müvekkil şirketin işleten sıfatı ile sorumlu tutulamayacağı; Davacı sigortanın müvekkil şirkete karşı rücu hakkı bulunmadığı …” belirtildiği; “Oto Kiralama Sözleşmesine” göre davalı .... A.Ş. ile dava dışı “.... San. ve Tic. Ltd. Şti.” arasında 13.06.2020 tarihli sözleşme imzalandığı; “Sözleşme süresinin 2 ( iki) ay süre ile kirada tutulacağı…” belirtildiği; Araç plakası belirtilmediği; Aynı sözleşme ekinde bulunan 12.06.2020 tarihli “Araç Kiralama Bilgi Formunda” özetle: ....... plakalı .... marka aracın çıkış tarihi 12.06.2020 ve Bek. Dön. Tarihi 13.07.2020 olarak … TL kira bedeli kiralandığının belirtildiği; Buna göre ....... plakalı otomobilin kaza tarihinde işletenin kim olduğu konusunda tarafımdan herhangi bir tespit yapılamadığı" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Mahkememiz dosyası, 14/06/2023 tarihli celse ara kararı ile davacının iddiası, sunulan ve toplanan deliller, Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonunun ... E.... Karar; ... Esas ... Karar Sayılı ilam dosyaları, hasar dosyası ve tüm dosya kapsamına göre; Davalı şirkete ait ve davacı tarafından ... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ....... plakalı aracın 12/05/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ...... ve ... plakalı araç sürücülerine davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsizliği nedeni ile davalı şirketten rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davalı savunması kapsamında sigortalı aracın dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.ne uzun dönem kiraya verilip verilmediği, verilmiş ise uzun süreli kiralama nedeniyle davalı şirketin sorumluluğunun sona erip ermediği hususlarında rapor düzenlenmek üzere Trafik kazası kusur/hasar konusunda uzman bilirkişi .... ve sigorta konusunda uzman bilirkişi ....'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 14/10/2023 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
14/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Dava dışı sürücü .......'in ...... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazada % 25 Kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ......'ın ....... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazada %75 kusurlu olduğu, sürücü ...'ın...... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazada atfı kabil kusuru olmadığı, davacı tarafın talep edebileceği tazminat miktarının ( .... plaka sayılı aracın hasar miktarı 61.599,33.- x %25 =46.199,50.-TL) + .... plaka sayılı aracın hasar miktarı 44.000,00 X % 100= 86.199,50.-TL kadri marufunda olduğu, dava konusu 12.05.2021 tarihinde meydana gelen kazanın ....... Plakalı araç için davacı .... Sigorta şirketince tanzim edilen .... nolu ZMSS vadesi ve teminat kapsamında meydana geldiği, 12.05.2021 tarihinde meydana gelen kaza neticesi ... plakalı otomobil sürücüsü ......'ın kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu ve kaza tarihi itibariyle otomobil sürebilmek için geçerli sürücü belgesinin olmadığı, davacı sigorta şirketinin ödediği tazminatı sigortalısı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olması ve kaza tarihi itibariyle otomobil sürmek için geçerli sürücü belgesi olmadığından ZMSS Genel Şartları B.4-b Maddesi gereği (aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan) sigortalısından rücu edilebilecek hallerden olduğu, ... plaka sayılı aracın hasar miktarının 44.000,00 TL olduğu %75 kusur oranına göre 33.000,00 TL tazminattan ZMSS Teminat kapsamında davacı sigorta şirketinin sorumlu olacağı,... plaka sayılı aracın hasar miktarı 61.599,33 TL olduğu, %75 kusur oranına göre 46.199,50.-TL tazminattan ZMSS Teminat kapsamında davacı sigorta şirketinin sorumlu olacağı, ZMSS Teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başı azami 43.000,00 TL olduğu değerlendirilerek davacı sigorta şirketinin .... Plakalı araç hasarı için 33.000,00 TL ,.... plakalı araç hasarı için 46.199,50.-TL tespit edilmiş olup ZMSS azami teminat limiti kapsamında 43.000,00 TL den sorumlu olacağı değerlendirilerek davacı sigorta şirketi sigortalısı araç sürücüsünün kusuru nispetinde ve ZMSS teminat limiti kapsamında ödediği 33.000,00 TL ve 43.000,00 TL olmak üzere toplam 76.000,00 TL tazminatı sigortalısından rücu edebileceği, davacı nezdinde sigortalı olan ....... plakalı aracın davalı .... adına kayıtlı olduğu, kaza tarihinde yaklaşık bir aylık kiraya verildiği, Uzun süreli kiralamaya verilmediği tespit ve değerlendirmesiyle işleten olarak davalı ... Otomotivin sigortalı araç sürücüsünün kusurundan sorumlu olacağı" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
22/11/2023 tarihli celse ara kararı gereğince; Sigorta Tahkim Komisyonu kararları ve bu kararlara dayanank exper raporlarındaki hesaplanan hasar tutarlarının kadri marufunda olup olmadığı bu raporların kusur oranları düşülerek hazırlanıp hazırlanmadığı da değerlendirilmek sureti ile taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ve her bir itirazı karşılayacak şekilde ek rapor hazırlanmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen ek rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
06/01/2024 tarihli ek bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... plakalı araçta 225.000,00 TL hasar oluştuğu, %75 kusur oranına göre 168,750,00 TL tutardan ....... Plakalı araç maliki sürücüsü ve ZMSS Sigortacısı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, davacı tarafın talep edebileceği tazminat miktarı 57.729 TL'nin kadri marufunda olduğu, dava konusu 12.05.2021 tarihinde meydana gelen kazanın ....... plakalı araç için davacı .... Sigorta şirketince tanzim edilen ... nolu ZMSS vadesi ve teminat kapsamında meydana geldiği, 12.05.2021 tarihinde meydana gelen kaza neticesi ....... plakalı otomobil sürücüsü ......'ın kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu ve kaza tarihi itibariyle otomobil sürebilmek için geçerli sürücü belgesinin olmadığı, ZMSS Teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başı azami 43.000,00 TL olduğu değerlendirilerek davacı sigorta şirketinin .... Plakalı araç hasarı için 33.000,00 TL ,.... plakalı araç hasarı için 46.199,50.-TL tespit edilmiş olup ZMSS azami teminat limiti kapsamında 43.000,00 TL den sorumlu olacağı değerlendirilerek davacı sigorta şirketi sigortalısı araç sürücüsünün kusuru nispetinde ve ZMSS teminat limiti kapsamında ödediği 33.000,00 TL ve 43.000,00 TL olmak üzere toplam 76.000,00 TL tazminatı sigortalısından rücu edebileceği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95-(2) maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Sigorta Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91–101. maddelerinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası düzenlenmiştir. Bu sigorta işleteni değil aracı takip etmektedir. KTK’nın 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, aynı yasanın 94. maddesinde, "sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde fesh edebilir. Sigorta poliçesinin fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı" hükümlerine yer verilmiştir. Dosya kapsamından sigortalı davalı tarafından işletenin değiştiğine dair bir bildirimde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun .... E. ... Karar ve ... Esas ...Karar Sayılı ilam dosyaları, Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporları kapsamında; tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davanın davacı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı, davalının trafik kayıt maliki olduğu aracın karıştığı kazada davacı tarafından zarar gören 3. kişilere yapılan hasar tazminatı ödemesinin, sürücünün ehliyetsiz olması yani taraflar arasındaki akdin esaslı unsurlarının ihlal edilmesi nedeniyle tazminatın teminat kapsamında olmadığı ve rücu şartlarının oluştuğu ileri sürülerek, davalı sigortalı aleyhinde açılan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, 12/05/2021 tarihinde İstanbul İli .... İlçesi .... istikametinde 3 şeritli yolun sol şeridinde seyir halinde olan dava dışı sürücü .......'in ...... plakalı aracı ile aniden ve kontrolsüzce yavaşlaması sonucunda aracının sağ arka kısımlarına aynı şeritte seyir halinde olan dava dışı sürücü ......'ın ....... plakalı aracının sol ön yan kısımları ile çarpması, bu esnada ....... plakalı aracın sol arka kısımlarına da aynı yönde orta şeritte seyir halinde olan dava dışı sürücü ....'ın sevk ve idaresindeki...... plakalı aracı ile çarpması neticesinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza nedeniyle davacı sigorta şirketinin ...... ve...... plakalı araç sahiplerine Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... E. ... Karar ve .... Esas ... Karar Sayılı ilam dosyaları gereğince hasar tazminatı ödendiği, trafik kazası tespit tutanağı ve gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli 28/05/2023 tarihli kusur bilirkişi raporunda meydana gelen trafik kazasında davalıya ait sigortalı aracın sürücüsünün %75 oranında asli kusurlu olduğunun tespit edildiği; kök ve ek hasar bilirkişi raporunda ...... ve...... plakalı araçlar için davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar tazminatının kadri marufunda olduğu, kaza tarihi itibariyle sigortalı araç sürücüsünün geçerli sürücü belgesi olmadığı hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde ehliyetsiz olarak aracı kullandığı, Karayolları Trafik Kanununun 95/2 ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/b maddesi uyarınca davacı sigorta şirketinin rücu hakkının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak, ehliyetsiz araç kullanımı nedeniyle kaza meydana geldiğinde, sigorta şirketi tarafından sigortalısına rücu edilmesi mümkün olup, bununla birlikte, sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına göre ve zarar görenin gerçek zararı kadar olabileceği, bununla birlikte, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davadışı zarar görenlerin sigorta şirketine başvurusu üzerine davacı sigorta tarafından bir miktar ödeme yapıldıktan sonra, yetersiz ödeme yapılması nedeniyle bakiye tazminat miktarı için zarar görenler tarafından davacı sigorta şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetine başvurulmuş olduğu, ayrıca bakiye tazminat bakımından hakem heyeti kararı verildikten sonra da, yine bu miktarların icra takibine konu edilmesine neden olunarak ilave vekalet ve yargılama giderine sebebiyet verildiği, sigorta şirketinin zamanında ve tam ödeme yapmamasından kaynaklı kısımların, "kaza nedeniyle mağdurda oluşan gerçek zararı" tazmin etmekle yükümlü davalıya yüklenemeyeceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, sigorta şirketi tarafından hasar bedeli olarak ödenen 34.397,49-TL'nin 04/03/2022; 11.802,00-TL'nin 01/07/2021; 21.000,00-TL'nin ise ödeme tarihi olan 07/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
34.397,49-TL'nin 04/03/2022; 11.802,00-TL'nin 01/07/2021; 21.000,00-TL'nin ise ödeme tarihi olan 07/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 4.590,39 TL harçtan peşin alınan 1.566,52 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 3.023,87 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Davacı tarafça yatırılan 1.566,52 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.647,22 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 7.940,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 5.816,69 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.142,82 TL'sinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, bakiye kısmın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Davalı tarafça yapılan 61,75 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 16,51 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran taraflara iadesine,
HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile ihbar olunanlar vekilinin huzurda davalı vekilinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸