T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/723 Esas
KARAR NO: 2023/430
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/08/2022
KARAR TARİHİ: 28/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... Tekstil A.Ş.'nin yetkilisi olan ....'in sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracı park ettikten sonra aracın sağ arka kapı camının kırılarak araç içerisindeki çantasının çalındığını, bu kapsamda olay günü (04/08/2022 günü) meydana gelen bu hırsızlık olayının akabinde .... Polis Merkezi Amirliğine giderek şikayetçi olunduğunu, müvekkil şirket yetkilisinin çalınan çantasının içinde, müvekkili ... Tekstil A.Ş.'nin lehtarı bulunduğu muhtelif bankalara ait farklı bedel ve vadedeki çeklerin bulunduğunu, ....bankası ... şubesine ait Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş olan, ... seri numaralı, 29/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 04/11/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 09/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 150.000,00 TL bedelli ve .... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ....Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş., ... seri numaralı, 28/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 500.000,00TL bedelli çekler hakkında yapılacak ilan ile birlikte ödemeden men kararı verilerek, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Müdahale talebinde bulunan .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili 27/12/2022 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili ve meşru hamil olduğunu, ...bank .... Şubesine ait 09.12.2022 keşide tarihli, .... seri numaralı 150.000,00-TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 02.12.2022 keşide tarihli, .... seri numaralı 250.000,00-TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait 02.12.2022 keşide tarihli, .... seri numaralı 250.000,00-TL bedelli çekler yönünden ödeme yasağı kararının kaldırılmasını, yargılama sonunda da davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan 6 adet çek yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 1 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde dava konusu olan çek 3. şahıslarca dosyaya sunulmamıştır.
21/11/2022, 29/12/2022 ve 12/04/2023 tarihli ara kararlar ile davacı vekiline TTK 818/1-s maddesi atfıyla TTK.nın 763 maddesi uyarınca istirdat (iade) davası açması hususunda ihtarlı tebligat çıkartılmasına karar verildiği, davacı vekilinin süresi içerisinde dava konusu ...bankası ... şubesine ait Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş olan, .... seri numaralı, 29/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 04/11/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 09/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 150.000,00 TL bedelli çeklerle ilgili olarak istirdat (iade) davası açıldığına ilişkin beyan dilekçesi ibraz ettiği, .... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş., .... seri numaralı, 28/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 500.000,00 TL bedelli çek yönünden ise istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: davaya konu ...bankası ... şubesine ait Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş olan, .... seri numaralı, 29/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 04/11/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 09/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 150.000,00 TL bedelli çeklerin zayi durumunun ortadan kalktığı, bu çekler yönünden davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla konusuz kalan bu çekler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bu çeklerle ilgili davacı tarafça süresinde istirdat (iade) davası açıldığından işbu çekler hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin, istirdat davası açıldığına ilişkin beyan sunulmayan .... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi .... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş., .... seri numaralı, 28/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 500.000,00 TL bedelli çek yönünden ise davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın .... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş., .... seri numaralı, 28/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 500.000,00 TL bedelli çek yönünden REDDİNE,
- ...bankası ... şubesine ait Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş olan,
.... seri numaralı, 29/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli,
.... seri numaralı, 04/11/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli,
.... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli,
.... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli ve
.... seri numaralı, 09/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 150.000,00 TL bedelli çekler yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-.... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi .... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş., .... seri numaralı, 28/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 500.000,00 TL bedelli çek üzerinde bulunan ÖDEME YASAĞI TEDBİRİNİN DERHAL KALDIRILMASINA, bu hususta ilgili bankaya bildirimde bulunulmasına,
-Bu çek bedelinin %15'i olan 75.000,00 TL teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-...bankası ... şubesine ait Keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Tekstil A.Ş olan, .... seri numaralı, 29/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 04/11/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli, .... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli,.... seri numaralı, 02/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 250.000,00 TL bedelli ve .... seri numaralı, 09/12/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 150.000,00 TL bedelli çekler yönünden ÖDEME YASAĞININ DEVAMINA,
-Davacı tarafça bu çekler yönünden yatırılan 210.000,00 TL teminatın mahkememizin .... Esas sayılı dava dosyası sonuçlanıncaya kadar muhafaza edilmesine,
4-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan harçların ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 28/04/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır