T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/778 Esas
KARAR NO: 2022/758 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 29/08/2022
KARAR TARİHİ: 08/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... Cad. ... Evleri .... Blok No:... Başakşehir İST adresinde inşaat işi ile iştigal etmekte olan ... İnşaat ve Mühendislik sahibi iken, 2018 yılında kapanışını yapmış, ticareti terk ettiğini, müvekkili kapanıştan sonra 2012-2018 yılları arasında tuttuğu tüm kayıt ve defterleri, depo olarak kullandığı yerlerde koliler içinde bulundurduğunu, şirket kapandıktan sonra depo olarak önce ... mah. ... cad. .... sitesi .... iş merkezi Esenler/İstanbul ve sonrasında ... mah. ... cad. ... evleri ... blok No:... Başakşehir –İST adresleri kullanılmış, evraklar süreçte bu adreslere taşındığını, müvekkili denetim vs işlem için tüm defterlerini hazırlamış fakat 2017 yılına ait muhasebe defterlerinden envanter, yevmiye ve kebir defterleri ile bu defterler içinde olan tüm fatura ve belgeleri, müvekkili tüm aramalarına rağmen bulamamış, bu defterlerin kayıp olduğu 26.08.2022 tarihinde fark edildiğini, dolayısıyla 2017 yılı envanter, yevmiye ve kebir defterleri, şirket sahibi müvekkilin her türlü özen ve dikkati göstermesine rağmen, muhafaza edildikleri yerde bulunamadığını, müvekkili, defterlerin muhafazası konusunda elinden gelen tüm dikkat ve özeni gösterdiğini, şimdiye kadar zayii belgesi için başvuru yapılan başka defter de bulunmadığını, müvekkilinin TTK 82, HMK 382,383,mad uyarınca, defterlerin kaybolması durumunda zayii belgesi talebinde bulunma hak ve yükümlülüğü bulunmakla, söz konusu defterlerin sonradan kaybolması da elde olmayan sebep kapsamında olduğunu, neticede 2017 yılı Yevmiye defteri, Envanter Defteri, Defter –i Kebir ve 2017 nin tüm fatura ve belgeleri için, tarafımıza zayi belgesi verilmesi hususunda karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda her ne kadar talep eden tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 15 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Talep eden ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, kapanma - taşınma olması halinde bile basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talep edenin kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu anlaşılmakla, bu haliyle talebin TTK madde 82'ye uymadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi.08/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır