T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/809 Esas
KARAR NO: 2023/300 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/09/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
GER. KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından, dava dışı ... 'e sunulan faturaya konu ürünler satıldığını, dava dışı şirket tarafından satış bedeline karşılık ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nin .... çek numaralı, 20.09.2022 ödeme tarihli 54.630,00.-TL bedelli çek keşide edilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirket tarafından, alıcı firma tarafından keşide edilen çekle ilgili sunulan Tahsilat Makbuzu tanzim edildiğini, müvekkili şirketin zilyedi olduğu bahse konu çek işyerinde kaybolduğunu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, ancak çekin, üçüncü kişilerin eline geçmesi ve karşılığının bankadan tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesinde, poliçe ile ilgili iptal hakkındaki 757 ilâ 763. maddeler ile 764/1.madde hükmünün, çekler hakkında da uygulanacağı hüküm altına alındığını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi, müvekkili şirket açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini, öncelikle, davaya konu .... çek numaralı, 20.09.2022 ödeme tarihli 54.630,00.-TL bedelli çekle ilgili dava sonuçlanıncaya kadar ödeme yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu hususta ... Bankası A.Ş. .. Şubesi’ne müzekkere yazılmasını, tensip tutanağı ile birlikte TTK m.762 hükmü uyarınca gerekli ilanların yaptırılmasına; yasal süre içerisinde davaya konu çeki elinde bulunduran veya çek üzerinde bir hak iddia eden 3. şahıslar tarafından mahkemenize herhangi bir müracaat yapılmadığı takdirde, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne ait ... çek numaralı, 20.09.2022 ödeme tarihli 54.630,00.-TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline; karar v erilmesi talep ve dava etmiştir.
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında(Çek tahsil makbuzundan anlaşıldığı üzere) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedelinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-... Bankası A.Ş. ... şubesinin, .... seri no.lu, 20/09/2022 çek ödeme tarihli, 54.630,00 TL meblağlı çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 80,70- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar devamına,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya iadesine,
7- HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır