T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/817 Esas
KARAR NO: 2022/1021
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 04/06/2021
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili şirkete 3.Kişiye tebligat yönetmeliğine aykırı olarak usulsuz bir şekilde muhtara tebliğ edilmiştir. Oysa tebligat tarihinde daimi çalışana tebliğ edilmiş olup müvekkil herhangi bir şekilde davalılarla hukuki bir münasebeti olmadığı gibi herhangi bir borcu da söz konusu olmadığını Müvekkili şirketin borçlu olan ..... Şti. Ve ..... İç mimarlık ... Şti. Ortaklığı İle Bakırköy ..... Noterliği 29.04.2019 tarih ..... yevmiye nolu düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi yapmıştır. Bu sözleşmeye göre de: .... ili .... ilçesi .... mahallesi .... Ada .... Parselde bulunan gayrimenkuller üzerindeki ... blok .... Kat .... nolu daire .... blok .... katta bulunan 93,10 m2 dükkan (60), C blok zemin katta bulunan 72,54 m2 dükkan (61),C blok zemin katta bulunan 91,97 m2 dükkan(62) ve C blok zemin katta bulunan 132,63 m2 dükkan (63) hak ve hisselerinin tamamını 1.000.000,00(Birmilyon Türk Lirası) karşılığında almıştır. Müvekkil ve davalı borçlular ..... şti. İle...... Şti. Arasında Bakırköy ..... Noterliği 13.03.2020 tarih .... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesini de yapmıştır. Bu sözleşmeye göre de : .... ili .... ilçesi .... mahallesi .... parselde bulunan .... blok ... nolu dükkan 73.18 m2 6 nolu dükkan 72.89 m2 2.000.000,00 (İkimilyon Türk lirası) peşin olarak alınmış ve ödemelerin fatura ve çeklerle yapıldığını tüm bu nedenlerle müvekkil şirketin davalılara herhangi bir borcu olmadığından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, kötü niyetle yapılmış icra takibi ve haciz ihtarnamelerine bağlı olarak lehine %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini, tüm yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava, İİk 89.maddesi uyarınca 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespitine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, İstanbul Anadolu ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra dosyasında gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ilişkin olduğu mahkememizce tespit edilmiştir.
Bakırköy ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas .... Sayılı 16/06/2022 tarihli görevsizlik kararı ile mahkemece: ön inceleme duruşması yapılıp tahkikat duruşmasına geçilmiş ve 07/06/2022 tarihli Bilirkişi Raporu, davacı vekilinin sunmuş olduğu delil listesinde belirtilen ilgili banka şubelerine belirtilen çeklerin ödenip ödenmediği hususuna ilişkin müzekkereler yazılarak deliller toplanmıştır.
Mahkememizce 16/09/2022 tarihli tensip tutanağı ile Bakırköy .....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....Esas ..... Sayılı 16/06/2022 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize dosya ..... Esas sırasına kaydı yapılmış olup mahkememize tevzi edilen dosyanın incelenmesinde; Davanın, menfi tespit davası niteliğinde olduğu anlaşılmış ve nispi harca tabi olup; k dava değerinin bildirilmediği ve maktu harç yatırıldığı, menfi tespit talep edilen miktarın 931.402,31-TL olduğu, buna göre alınması gereken toplam harç miktarının 15.906,02-TL olduğu, davacı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin harç çıkarıldığında 15.846,72-TL eksik harç yatırılmış olduğu anlaşılmakla, 15.846,72-tl eksik harcı ikmal etmesi için davacı vekiline 1 aylık kesin süre verilmiş ve kesin süre içerisinde harç tamamlanarak dosya miktar itibari ile heyete tevzi edilmiştir.
Davacının yapmış olduğu ödemelerin sunulan kayıt ve belgeler üzerinden tespiti için Asliye Hukuk mahkemesinde Taraf şirketlerin ticari defter , kayıt ve belgeleri ile dosya kapsamı üzerinde bilirkişi inceleme yaptırılarak; 07/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Bakırköy ..... Noterliği 29/04/2019 tarih .... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ; zemin kat dükkan 60,61,62,63 dükkanlar için hak ve hisselerin tamamı için 1.000.000-TL karşılığında sözleşme kurulduğunu ; hesaben 1.200.000 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Sözleşme gereği 200.000 TL fazla ödeme yapıldığı tespit edildiğin, .... ve .... arasında ;Bakırköy ..... Noterliği 13/03/2020 tarih .... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ; C dükkan 1 ve 6 numaralı dükkanlar için hak ve hisselerin tamamı için 2.000.000 TL karşılığında kurulduğu ve ödemenin ; hesaben 1.590.000 TL , çekle ödemelerin 270.000 TL ,nakit tahsilatın 50.000 TL toplam da 1.910.000 TL olarak tespit edilmiştir. Sözleşme gereği 90.000 TL eksik ödeme yapıldığı tespit edildiğini, değerlendirmelerinin, asli ve nihai hukuki takdiri ile tavsifi HMK m.266/c.2 ve m.279/4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun m.3/3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran Mahkemeye ait olmak üzere mahkememize görüşlerini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Toplanan ve sunulan deliller, yapılan yargılama, bilirkişi raporu, yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, İİK'nın 89. maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir. İcra ve İflas Kanunu’nun m.89/3 hükmüne göre,“… İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur…” Bu kanun hükmü uyarınca, son (3.) haciz ihbarnamesindeki tebliğin usulsüz olup olmadığı araştırmalı, tebliğ usule uygun yapılmış ise ilgilinin menfi tespit davası açma hakkının olduğu kabul edilmelidir. Dolayısıyla davacının, İİK'nın 89. maddesi uyarınca menfi tespit davası açabilmek için icra mahkemesine başvurularak haciz ihbarnamesinin şikayet yoluyla iptali istenme gibi bir zorunluluğu bulunmamaktadır. Yargıtayın yerleşik içtihatları da bu doğrultudadır.(Yargıtay 19.HD 2012/15204 E. ve 2013/1182 K.) Bu sebeple davacının usulsüz tebligat iddiaları bakımından icra mahkemesine başvuru zorunluluğu bulunmadığından mahkememizce işin esasına girilerek bir değerlendirme yapılması gerekmiştir.
Medeni Kanunun 6. maddesi ve HMK'nın 190. maddesi gereğince iddia sahibi iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Genel kural ve İİK'nun 89. maddesi hükmü böyle olmakla birlikte; somut olayın özelliğine göre ispat yükünün yer değiştirebileceği açıktır. Yargıtayın yerleşik uygulamaları da bu doğrultudadır. (Yargıtay 19.HD 2012/15204 E. ve 2013/1182 K., Yargıtay 4.HD 2014/16407 E. ve 2015/15216 K.) Yapılan açıklamalar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacının takip borçlusuna borcu bulunmadığını belirttiği, davalı tarafından davaya cevap verilmediği görülmüş davacını balımından aralarındaki taşınmaz alım sözleşmesi uyarınca davacının bu bedelleri ödeyip ödemediği takip borçlularının alacağının olup olmadığının netleştirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan dava İİK 72.madde anlamında bir borçlu olmadığının tespiti davası değildir. İİK 89.maade kapsamında takip borçlularının davacıda alacağının olup olmadığı hususunu ilgilendiren bir davadır. Bu durumda takip borçlusunun davacıdan alacaklı olduğunu belirten borç doğuran bir ilişkinin davalı (alacaklı) tarafından ileri sürülmesi gerekir. Böyle bir ilişkiye dayanmadan soyut olarak borçlunun davacıdan alacaklı olduğu ileri sürüleyeceği ve bu ilişkinin neye dayalı olduğu açıklanmadan davacıdan borçlu olmadığını ispat etmesinin beklenemeyeceği aşikardır. Kaldı ki takip borçlusu şirketin bir mal varlığının bulunması halinde haciz ihbarnamelerine gerek kalmaksızın bunların doğrudan hacizlerinin mümkün olduğu, olayda takip alacaklısı olan davalının, soyut alacak iddiasının dayanağını somut olarak göstermediği, dosyada alacağın varlığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı gibi davacı üçüncü kişi iddiasını ispat ederken ileri sürdüğü vakıaların aydınlatılması için davalı alacaklının doğruluk ödevine (HMK m.29) uygun hareket ederek takip borçlusunun üçüncü kişiden neden alacaklı olduğunu açıklaması gerektiği dikkate alınmalıdır.
Bu ilkeler kapsamında dava ele alınmış olup buna rağmen görevsiz mahkemede alınan bilirkişi raporu da delil olarak hükme esas alınması gereken bir husustur.
Bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere Bakırköy ..... Noterliği 29/04/2019 tarih .... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi ve Bakırköy ..... Noterliği 13/03/2020 tarih .... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi gereği 1.910.000,00-TL olarak davacı tarafça davalılara ödeme yapıldığı tespit edildiği gerçeği karşısında sonuç olarak davacının ispat talebi de dikkate alınmış buna göre Bilirkişi tarafından sunulan raporda davalılardan ..... ile ..... arasında yapılan ödemelerin sözleşme gereği 200.000 TL fazla yapıldığına, ..... ve ..... arasında ise 90.000 TL eksik ödeme yapıldığına ilişkin rapor sunulmuştur. Gelen sicil kayıtlarına göre dosyada davalı 3 Firmanın da ( ..... ..... Limited Şirketi,..... İç Mimarlık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve ....Limited Şirketi ) Yetkilisi ...... .... Limited Şirketi, .... İç Mimarlık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve ... Limited Şirketi,..... İç Mimarlık Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve .... Limited Şirketi ) yetkilisi .... olduğu anlaşılmıştır. .... Ortaklığı ..... Ortaklığının eski unvanı olduğundan vergi numarası ve tüm kayıtları aynı olduğu sabittir. Sİcil gazestesi kayıtlarına göre ..... İç Mimarlık Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve .... Limited Şirketi 18 Temmuz 2019 Tarih .... Sayılı Gazete İlanı İle ünvan değişikliği yapmış olup ..... İç Mimarlık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve..... Limited şirketi ünvanını almıştır. Taraflardan ..... İnşaat TAAHHÜT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'de .....'ün yetkilisi olduğu tek ortaklı limited şirketidir. İşbu sebeplerle yapılan ödemeler farklı şirketlere yapılmış olsa da celb edilen belgelerden de incelenmiş .... Ortaklığı ve .... İç Mimarlık aynı şirket olduğundan dolayı Bilirkişi tarafından belirtilen 90.000 TL 'lik ödemenin .... ve .... ortaklığına yapılan ödemenin bu ortaklığa ait olduğu açıktır. ..... ün yetkilisi olduğu .... iç mimarlık ünvan değişikliği ile .... iç mimarlık ünvanını almıştır, dolayısıyla .....ye yapılan 200.000 Tl'lik fazla ödemenin 90.000 TL 'si .... ve ..... Ortaklığına yapılmış kabul edilmiş hatta Bilirkişi incelemesinde yapılan hesaplamalar doğru olup ..... Ortaklığının sonrasında ..... Ortaklığı ünvanına geçtiği hususu göz önünde bulundurulduğunda ödemeler birarada hesaplanmalı ve hesaplama bu şekilde yapıldığında davacının 110.000 TL fazla ödeme yaptığı da tespit eidlmiştir.
Tüm bu nedenlerle bilirkişi raporu sunulan deliller ve davaya uygulanacak ispat kuralları da dikkate alınarak açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup, sonuç olarak; DAVANIN KABULÜ İLE; İstanbul Anadolu ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı icra dosyası nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine ayrıca davacı davalıların kötü niyetli olduğuna yönelik iddiaları ispat edilememiş olup davalıları davacı zararına kötü niyetli olarak hareket ettiğinin davacı taraflarca kanıtlanması gerektiğinden kötü niyeti ispat edilemeyen davalılar yönünden kötü niyet tazminatı talebinin reddine ve davalı alacaklı ... davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden HMK 331.madde uyarınca yargılama giderlerinden sorumlu tutulamamasına yargılama giderlerinin sadece davalı borçlulardan tahsiline dair karar verilerek aşağıdaki gibi davanın kabulüne şeklinde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
-Davacının İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyası nedeniyle İİK 89/3. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının TESPİTİNE,
-Şartları oluşmaması nedeniyle kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 63.624,09-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 15.906,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 47.717,79-TL harcın .... A.Ş dışındaki davalılardan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
5-Davacılar tarafından yatırılan başvurma harcı ile peşin harç olan 15.906,30-TL'nin ... A.Ş dışındaki davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Davacı tarafından sarfedilen 800,00-TL bilirkişi ücreti, 441,25-TL tebligat ve posta masrafı, toplam 1.241,25-TL yargılama giderinin .... A.Ş dışındaki davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı yararına tayin ve takdir olunan nispi 120.454,25-TL vekalet ücretinin ..... A.Ş dışındaki davalılardan alınarak DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2022
Başkan .....
¸e-imza
Üye ....
¸e-imza
Üye .....
¸e-imza
Katip .....
¸e-imza