T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/818 Esas
KARAR NO : 2024/965
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yıllara sari ticari alım satımdan kaynaklanan cari hesap ilişkisi bulunduğunu, davalı şirketin müvekkili şirketten USD bazında satın aldığı malların karşılığını süresinde ödemediği gibi, gecikmeli olarak TL bazında ödemeler yaptığını ve yaptığı TL ödemelerini de cari hesabına ödediği günün kuru ile USD'ye çevrilerek cari hesap borcundan düşüldüğünü, davalı şirketin gerek kur farkından ve gerekse eksik ödemeden kaynaklanan müvekkili şirkete 5.334,98 USD bakiye borcu bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağının işlemiş faizi ile tahsili amacı ile davalı şirket aleyhine Küçükçekmece ... İcra Dairesi’nin ... E. Sayılı dosyası ile toplam 5.688,16 USD bedelli icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun 03.08.2022 tarihinde borca ve fer’ilerine itiraz ettiğini, İcra Müdürlüğü'nün 03.08.2022 tarihli Karar Tensip Tutanağı ile takibin durdurulmasına karar verdiğini, davalının takibe itirazının haksız ve süreci uzatmaya yönelik olup, itirazın kaldırılması gerektiğini, ticari defterleri ve cari hesap ekstreleri incelendiğinde de görüleceği üzere davalı şirketin müvekkili şirketten 5 adet fatura ile toplam 23.805,65 USD'lik ticari emtia alımı yaptığını, bunlardan 3 faturanın İhraç kayıtlı KDV'siz olarak toplam 11.471.40 USD'lik ve 2 tanesinin de yurt içi satış KDV'li olarak 12.334,25 USD'lik olduğunu, 05.07.2019 tarihli 9484 nolu 2.325,00 USD'lik 3065 Sayılı Kanun Kapsamında KDV'siz yurt dışı satış olarak ticari emtia alım faturası, 17.10.2019 tarihli 9616 nolu 5.466,35 USD'lik Yurt İçi KDV'li ticari emtia alım faturası, 17.10.2019 tarihli 9617 nolu 5.460,00 USD'lik 3065 Sayılı Kanun Kapsamında KDV'siz yurt dışı satış olarak ticari emtia alım faturası, 26.12.2019 tarihli 9676 nolu 6.867,90 USD'lik Yurtiçi KDV'li ticari emtia alım faturası ve 26.12.2019 tarihli 9677 nolu 3.686,40 USD'lik 3065 Sayılı Kanun Kapsamında KDV'siz yurt dışı satış olarak ticari emtia alım faturası olmak üzere toplam 23.805,65 USD'lik ticari emtia satın aldığını, davalı şirketin müvekkili şirketten satın aldığı ticari emtiaya karşılık bu güne kadar toplam 18.470,68 USD'lik ödeme yaptığını, bakiye 5.334,98 USD borcu kaldığını, taraflar arasındaki ilişki ticari olduğu için dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmak gerektiğinden Küçükçekmece Arabuluculuk Bürosuna .. nolu Büro dosya ve .... Başvuru Dosya no ile başvuru yapıldığını, yapılan Arabuluculuk görüşmesinde davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığından 31.08.2022 tarihli Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının ANLAŞAMAMA şeklinde düzenlendiğini iddia ederek; davalının Küçükçekmece .. İcra Dairesi’nin ... E. Sayılı dosyasına vaki haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalının % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı vekili yazılı ve sözlü beyanları ile davanın reddi yönünde savunma yapmıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, cari hesap alacağına dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; taraflar arasında alım satıma dayalı ticari ilişki kapsamında cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 5.334,98 USD asıl alacak, 353,18 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.688,16 USD alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete 02/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu şirket yetkilisinin 03/08/2022 tarihinde borca itiraz ettiği, davalı borçlu şirket yetkilisinin itirazı üzerine aynı tarihte icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Uluçınar ve İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüklerinden; taraf şirketlerin 2019 yılına ait BA/BS formları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, davalının savunması, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamına göre, HMK'nun 273. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, açılış ve kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, lehe veya aleyhe delil olma durumunun olup olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacının ticari ilişkiyi hangi hesapta takip ettiği, dava ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise ne miktarda olduğu hususlarında SMMM bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmek üzere Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor talimat Mahkemesi dosyasına ibraz edilmiş,
21/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Davacı firmanın 2019-2020-2021 yılı tüm ticari defterlerinin (davacı şirketin elektronik ortamda defter tuttuğu) açılış ve kapanış berat onayları zamanında yapılmış olup TTK ve VUK ‘a göre uygun oldukları, 20.01.2021 tarihi ve takip tarihi olan 26.07.2022 tarihi itibariyle de davalı firmadan 5.334,98 USD alacaklı olduğunun tespit edildiği (TL bakiyesi ise 27.316,03 TL), dava dosyası içeriklerinde yer alan Form BA ve Form BS’lerin davacı ve davalı yönünden örtüştüğünün görüldüğü" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Mahkememiz dosyası, 21/06/2023 tarihli celse ara kararı gereğince; tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamı belgeler ve davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile; defterlerin TTK hükümlerine göre usulune uygun tutulup tutulmadığı, Kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı, 6335 sayılı yasayla değişik 6102 sayılı yasanın 64. maddesinin 3. fıkrası gereğince ticari defterlerin elektronik ortamda tutulup tutulmadığı, elektronik ortamda tutulan defterlerle ilgili açılış ve kapanış onaylarının Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca müştereken çıkartılacak tebliğe uygun olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, sahibinin lehine delil olma özelliği taşıyıp taşımadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davalının ticari ilişkiyi hangi hesapta takip ettiği, dava ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise ne miktarda olduğu, faiz alacağı bulunuyor ise miktarı hususlarında dosya içerisinde mevcut Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan 21/03/2023 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınmak ve davacı şirket defterleri ile mukayese yapılmak sureti ile rapor düzenlenmek üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 20/08/2024 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
20/08/2024 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davalı taraf ticari defterleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davalının 2019 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu ancak 2020, 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığı, dosyaya mübrez bilirkişi raporundan, davacı ... ticari defterlerine göre davacı ... takip tarihi itibariyle davalı ... 5.334,98 USD(27.316,03 TL) alacaklı olduğu, davalı ... ticari defterlerine göre davacı ... düzenlemiş olduğu faturaların tamamının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ... takip tarihi itibariyle davacı ... 27.316,35 TL borçlu olduğu, taraf ticari defterlerinin davacı ... takip tarihi itibariyle davalı ... 27.316,03 TL tutarında alacaklı olduğu hususunda uyumlu olduğu tespit edilmekle birlikte davacı ... cari alacağını teşkil eden faturaları USD kuru üzerinden düzenlediği ve takip talebinde alacağını USD kuru üzerinden talep ettiği göz önünde bulundurulduğunda davacı ... takip tarihi itibariyle davalı ... 5.334,98 USD alacaklı olduğunun kabulünün gerekeceği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
6098 Sayılı TBK'nun 99/1. fıkrası uyarınca konusu para olan borç Ülke parası ile ödenir.
Maddenin 99/2. fıkrasına göre borcun yabancı para birimi ile ödenmesi kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç değer üzerinden Ülke parası ile de ödenebilir. Maddenin 99/3. fıkrası uyarınca yabancı para alacaklısı, sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen başka bir ifade bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi halinde, alacağının aynen, veya vade tarihinde yahut fiili ödeme tarihinde rayiç olan kur üzerinden Ülke parası ile ödenmesini talep edebilir. Bu halde yabancı para alacaklısına seçimlik bir yetki tanınmıştır.
TBK'nun 99/2. fıkrası uyarınca kur farkı alacağının talep edilebilmesi için; satış sözleşmesinde satış bedelinin yabancı para cinsinden kararlaştırılması veya faturaya konu malların yabancı para karşılığı satımının yapılmış olması yeterli olup, kur farkında vade farkından farklı olarak teamül aranmaz. Vergi mevzuatı gereği faturalarda yabancı para cinsinden bedel yanında, faturanın tanzim tarihindeki TL cinsinden bedelin de yazılması zorunlu olduğundan, bu yazım biçimi döviz alacağını TL alacağına çevirmez. Dolayısıyla yabancı para borçlusu faturada yazılı TL tutarını ödemiş ise ve fiili ödeme tarihindeki kur tanzim tarihindeki kurdan yüksek ise, yabancı para alacaklısı, TBK'nun 99/2 fıkrası uyarınca tanzim tarihi ile fiili ödeme tarihi arasındaki kur farkını talep edebilir.
Kur farkı faturası yabancı para alacağı (döviz) üzerinden düzenlenen faturanın düzenlediği tarihin kuru ile faturanın tahsil edildiği tarihin kuru arasındaki farktan kaynaklanan ve TL olarak doğan bir alacaktır. Kur farkı düzenlenen temel ilişkide asıl alacak miktarı döviz olarak aynı kalmaktadır.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, BA-BS formları, 21/03/2023 tarihli bilirkişi raporu, 20/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından cari hesaptan kaynaklı bakiye alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 21/03/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının 2019, 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış berat onaylarının zamanında yapılmış olup TTK ve VUK ‘a göre uygun oldukları, 20.01.2021 tarihi ve takip tarihi olan 26.07.2022 tarihi itibariyle de davalı firmadan 5.334,98 USD alacaklı olduğunun tespit edildiği (TL bakiyesi ise 27.316,03 TL), dava dosyası içeriklerinde yer alan Form BA ve Form BS’lerin davacı ve davalı yönünden örtüştüğü, 20/08/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalının 2019 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu ancak 2020, 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunmadığı, davalının ticari defterlerine göre davacının düzenlemiş olduğu faturaların tamamının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının takip tarihi itibariyle davacıya 27.316,35 TL borçlu olduğu, taraf ticari defterlerinin davacı ... takip tarihi itibariyle davalı ... 27.316,03 TL tutarında alacaklı olduğu hususunda uyumlu olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; davacı tarafından düzenlenen faturaların USD cinsinden olduğu anlaşılmakla davacının vadesinde yapılmayan ödeme nedeniyle kur farkı talep edebileceği, takip ve dava konusu olan cari hesap dayanağını teşkil eden faturaların davalı kayıtlarında yer almakla birlikte davalının BA formunda da bildirilmiş olduğu, davalının ödeme yaptığını dolayısıyla borçlu olmadığını ispatlaması gerektiği, dosya kapsamı itibariyle bu anlamda davalının ispat yükümlülüğünü yerine getirdiğinin söylenemeyeceği, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları dikkate alınarak tarafların ticari defter kayıtları ve BA/BS formları ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlandığı, cari hesaptan kaynaklı borcun ödenmediği, davacının icra takibi başlatmakta haklı olduğu, icra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizine hükmedilmesi TBK'nın 117. maddesi koşullarına bağlı olup icra takip tarihinden önce davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi gerektiği, bu durumda, davacının davalıyı takipten önce temerrüde düşürdüğünü ispat edemediği gibi, taraflar arasında ödeme günü kararlaştırıldığı da ileri sürülmediğinden davacı alacaklının icra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizi talebinde bulunamayacağı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalının Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 5.334,98-USD asıl alacak üzerinden KISMEN İPTALİ ile, 5.334,98-USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca faiz işletilerek takibin devamına,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
İİK.nun 67.maddesi gereğince kabul edilen asıl alacak üzerinden (asıl alacak miktarı olan 5.334,98-USD'nin icra takip tarihi itibariyle geçerli TL karşılığının) %20'si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 6.651,60 TL harçtan peşin alınan 1.267,61 TL peşin harç ile icra dosyasına yatırılan 505,38 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.878,61 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan 1.267,61 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı ve 505,38 TL icra dosyasına yatırılan peşin harç olmak üzere toplam 1.853,69 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 1.463,13 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, bakiye kısmın (96,87 TL) davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.172,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.851,33 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 6.446,23 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin e duruşma sistemi ile yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸