T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/830 Esas
KARAR NO : 2024/424
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 15/09/2022
KARAR TARİHİ : 29/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın yıllardır uluslararası nakliyat ve karayolu taşımacılık işini yaptığını, davalı borçlu tarafın ".... mah. .... Cad. No. 132 Çayırova Kocaeli " adresinde mukim .... Ürünleri A.ş. Deposundan Zaho/ Irak'ta mukim .... isimli alıcı firmasına gönderilmek üzere ....'a 23.760 adet ..... cinsi konserve eşya, 2133 koli -153.576 adet Türk Menşeili hazır çorba cinsi eşyanın karayolu ile taşıması ile gönderilmesini istediğini, müvekkilinin aracının 03/05/2022 tarihinde Irak ülkesine geçiş yapmak üzere ... gümrük müdürlüğünden geçmeye çalıştığını, ancak .... Gümrük Müdürlüğünce beyan harici davalıya ait 2.133 koli içerisinde 153.576 paket hazır çorba eşyası olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin aracının geçişinin yapılmayıp bekletilmesine karar verildiğini, yani davalı borçlu tarafından göndermiş olduğu eşyalara ilişkin gümrük beyannamesi açmadığını, müvekkilinin bu sorunu davalıya bildirdikten sonra davalı borçlunun 06/05/2022 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğünde açmış olduğu gümrük beyannamesinin hatalı olduğunu ikrar ederek .... Gümrük müdürülğünden yeni beyan açtığını, bunun üzerine ... Gümrük Müdürlüğü Bu beyannameyi de hatalı olarak gördüğünü, zira müvekkilinin aracında davalıya ait beyan dışı eşyaların tespit edildikten 3 gün sonra hiçbir şey olmamış gibi yaparak yeni beyanname açtığını, bunun üzerine beyan dışı eşyaların kime ait olduğu sabit olmadığı için ... Gümrük müdürlüğünce ya eşyaların imhasına ya da müvekkilinden başka sahip görünmediğinden müvekkiline para cezası kesileceği belirtildiğini, davalı borçlunun müvekkiline cezayı kabul etmesini, kendisinin sonradan karşılayacağını belirtmesi üzerine müvekkilinin beyan dışı eşyalara ilişkin verilen cezalar için uzlaşmaya giderek 8.000-TL ödemeyi kabul ettiğini ve ilerleyen tarihlerde bu cezayı ödediğini, müvekkilinin aracın gümrükten geçmesi ile birlikte 20/05/2022 tarihinde navlun bedeli 2.000-USD ve 17 günlük bekleme bedeli için 2.600-USD olmak üzere toplam 4.600-USD bedelli fatura kestiğini, ancak davalı borçlunun müvekkilinin faturasını iade ettiğini, akabinde müvekkilinin 13/06/2022 tarihinde yine navlun ve bekleme ücreti için 4.600-USD bedelli fatura kestiğini ancak davalının yine müvekkil faturasını kabul etmeyerek iade ettiğini ve yine faturanın kesilerek iade edildiğini bu nedenle icra kanalıyla tahsili için Büyükçekmece .... İcra dairesinin .... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı borçlunun kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, harç, masraflar ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile müvekkili şirket arasında ileri sürüldüğü gibi bir taşıma sözleşmesi söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde taşındığı ileri sürülen emtianın(2.133 koli hazır çorba) müvekkili şirket tarafından depo teslim (exw) olarak K.Irak'ın zaho kentinde yerleşik müşterisi .... isimli firmaya satıldığını, müvekkili şirket müşterisine depo teslim (exw) satış yaptığı için nakliye araçlarının temini ve nakliye organizasyonun tamamı müşteri tarafından yapıldığını, bu nedenle müvekkili şirketin navlun bedelinden ve bekleme ücretinden sorumluluğunun söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin davacı tarafın araçlarına yükleme yapmadığını, davacı tarafa ait ... / .... plakalı araca yükleme müvekkili şirketin bilgisi dışında yapıldığını, müvekkili şirketin davacı taraftan araç temin etmediğini, müvekkilinin ihracata konu malları depo (exw) teslim olarak sattığını, satışa konu malların müşteri tarafından temin edilen araçlara yüklenmesi ile müvekkili şirketin tüm sorumluluklarının sona erdiğini, davacı tarafın iddia ettiği gibi müvekkili şirket ile davacı arasında 2000 USD bedelli bir taşıma sözleşmesi yapılmadığını, müvekkili şirketin ihracata konu hazır çorba ürününün taşıtılması ile ilgili bir yükümlülüğünün söz konusu olmadığını, davacı tarafın haksız, hukuka açıkça aykırı ve mesnetsiz davasının reddine, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine, müvekkili şirket lehine talep edilen alacağın % 20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacı şirketten alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı davacı şirketin, davalı şirket hakkında 4.600-USD alacağın tahsili ile asıl alacağına işleyecek %15,75 avans faizi ile borçludan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçlular tarafından dilekçeyle itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile taşıma ilişkisi kapsamında davacının navlun bedeli ve bekleme ücretini davalıdan talep edip edemeyeceği, davalının davacıya taşıma ilişkisi kapsamında borcunun bulunup bulunmadığı, itirazlarının yerinde olup olmadığı, alacak var ise ne kadar olduğu ve işlemiş faiz var ise ne kadar olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına, öncelikle DAVACI defterlerinin incelenmesi için Şırnak İdil Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine bu konuda talimat yazılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi mali müşavir ....'ın ... talimat sayılı raporunda özetle; davalı ..... İhracaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin mahkemeye sunulan E-Defter Beratları üzerinde yapılan incelemede sunulan; ... İhracaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 2022 yılı kayıtlarının şirketleri Yevmiye defterinde 01/10/2022 tarih ... nolu yevmiye ile Tekdüzen Hesap kodlarına göre kayıtlarının yapıldığının görüldüğünü, dosyada ... İthalat İhracaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış fişinde .... hesap koduyla .... LTD.ŞTİ’den 79.796,20 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar ile talimat mahkemesi aracılığı ile alınan davacı defterlerine ilişkin bilirkişi raporu mukayeseli olarak incelenmek sureti ile taşıma ilişkisi kapsamında davacının navlun bedeli ve bekleme ücretini davalıdan talep edip edemeyeceği, davalının davacıya taşıma ilişkisi kapsamında borcunun bulunup bulunmadığı, itirazlarının yerinde olup olmadığı, alacak var ise ne kadar olduğu ve işlemiş faiz var ise ne kadar olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Mali Müşavir ... ve Taşıma Uzmanı ...'in 28/02/2024 tarihli heyet raporlarını dosyamıza sunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava ticari ilişki olduğu iddiası ile taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacağa dair yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Dava dosyamızda ispat yükü davalının gönderen sıfatının bulunduğunu ve taşıma ilişkisi nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup taraf iddia ve savunmaları bu muvaceheye göre değerlendirilmiştir.
Dava konusu alacak mesnedi iki ayrı alacak kalemine dayandırılmış, birincisi taşıma
bedeli, diğeri ise aracın gümrükte bekleme bedelidir. Davacının iki
farklı yükü gönderilen için taşıdığı, davalıya ait yükün tek başına taşıma konusu
olmadığı anlaşılmaktadır. Taşımaya alınan yük bakımından davacının
navlun alacağını, taşıma sözleşmesi tarafına karşı ileri sürmesi gerekmektedir.
Davalının, ihracatçısı olduğu emtiayı, Ex-works şartlarında satmış
olmasından dolayı, satılan malın dava dışı bir depoya taşınarak orada başkaca mallarla Irak’a sevkiyatı bakımından navlun sorumluluğu sabit değildir. Davacının davalıdan navlun alacağı talep edebilmesi için taşımanın davalı tarafça
talep edildiği, taşıma sürecinin sorumluluğunun davalı da olduğu yönünde CMR
taşıma senedi, davalının imzaladığı taşıma irsaliyesi veya sair bir belge
gerekmektedir.
Sunulan taşıma ve sevk evrakında, davalının gönderen sıfatını ispata yarar bir
delil tespit edilememiştir. Ayrıca davalının gönderen sıfatı sabit olmadığından gümrük işlemleri bakımından da sorumluluğu gündeme gelmeyecektir. Davacı taşıyıcının kendi kusuru ile bekleme meydana geldiği, zira taşıyıcı olarak gerekli belgeleri ve uygunluğu denetlemesi gerektiği, basiretli davranma ilkesine aykırı hareket edildiği, kendi kusuru ile zararın oluşmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla tüm talepler bakımından aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.433,85-TL harçtan mahsubuna, artan 1.006,25-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine BIRAKILMASINA,
7-Gider avansından artan avans var ise karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır