T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/848 Esas
KARAR NO: 2023/248
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/09/2022
KARAR TARİHİ: 13/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11.04.2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, Güneşli VD. .... numarasına kayıtlı mükellefi olduğunu, "... mh. .... sok., .... Ada, No:...Bağcılar/İSTANBUL" adresinde ticari faaliyetini sürdürmekte olduğunu, müvekkilinin ticari ilişkilerine istinaden, .... İth. İhr. Tur. Tic. Ltd. Şti.'ne mal satışı yaptığını, ilgili şirket tarafından işbu satıştan doğan borca mahsuben .... Sanayi Şubesi, 30.04.2022 vade, 79.000 TL bedelli, ... seri numaralı çek ile 30.04.2022 vade, 75.000 TL bedelli, .... seri numaralı çekin keşide edildiğini, müvekkiline gönderilen çeklerin, müvekkili tarafından tüm aramalara rağmen bulunamadığını, 15.09.2021 tarihinde, ..... şirketi tarafından müvekkilinin arandığını, çeklerin üzerinde müvekkiline ait ciro bulunduğu ifade edilerek, çekin teyidi istendiğini, müvekkili ..... görevlisine, çek üzerinde cirolarının bulunmadığını, çekin görselini paylaşmalarını talep ettiklerini, ..... tarafından müvekkiline gönderilen çek suretinde, çekler üzerinde müvekkilinin sahte kaşe ve imzasının kullanılarak, çekin 30.04.2022 olan vade tarihinin 30.09.2021 tarihi olarak değiştirildiğini ve bu surette tahsil edilmeye çalıştığının anlaşıldığını, bu hususta müvekkili tarafından Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığına ....Soruşturma dosyası ile resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçları yönüyle suç duyurusunda bulunulduğunu ve ayrıca Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile çek zayi sebebiyle iptal davası ikame edildiğini ve çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, gerekli gazete ilanlarının yapıldığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile derdest bulunan çek zayi sebebiyle iptal dava dosyasına .... Bankası 24.06.2022 tarih, ... sayılı yazısı ile, 30.04.2022 vade tarihli, 75.000 TL bedelli, ... seri numaralı çekin .... A.Ş tarafından ibraz edildiğinin ifade edildiğini, bu doğrultuda mahkeme tarafından, 14.09.2022 tarihli celse ara kararı gereğince tarafına istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, bu sebeple, 0.04.2022 vade tarihli, 75.000 TL bedelli, .... seri numaralı çekin iadesi ile istirdatına karar verilmesi talebiyle işbu davayı açmak zaruriyeti doğduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile 30.04.2022 vade tarihli, 75.000 TL bedelli, ... seri numaralı çekin iadesi ile istirdatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu çeki ..... A.Ş.'ne iade etmiş olduğundan çekin müvekkili şirketin elinde olmadığını, dava konusu çekin müvekkili şirketin elinde olmadığından çekin müvekkili şirketten istirdadı mümkün olmadığını, müvekkili şirket hakkında davanın konusuz kaldığını, müvekkili şirketin davalı sıfatının olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiği, müvekkili şirketin, dava konusu 30.04.2022 tarihli çek bedelini .... A.ş.'den tahsil ederek, dava konusu çeki (cirosunu iptal ederek) ..... A.ş.'nin yetkilendirdiği ....'a 10.04.2022 tarihinde iade ettiğini, müvekkili şirket hakkında dava açılmasında hukuki yarar şartının ortadan kalkdığını, müvekkili şirket bakımından dava konusuz kaldığını, müvekkili şirketin davalı sıfatı olmadığını, bu nedenle müvekkili şirket hakkında açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Manavgat C. Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyasının uyaptan dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasının uyaptan dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı ve bundan kaynaklı çekte alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, her ne kadar davacı uyuşmazlık konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve konuya ilişkin soruşturmanın devam ettiği iddiası ile çekin kendisine iadesini talep etmişse de bu husus çekin istirdadı için yeterli değildir. Zira devam eden soruşturmada davalı hakkında soruşturma kaydı bulunmadığı anlaşılmakla soruşturma sonucu bekletici mesele yapılamamıştır.
Ayrıca TTK 792'ye göre, davalının çeki iktisabında kötü niyetinin ya da ağır kusurunun bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Davacı tarafça ispata yarar bu konuda delil sunulamadığı gibi, dava konusu çekin dava dışı ..... A.ş.' Nin elinde bulunduğu, dava tarihinden önce dava konusu çekin dava dışı şirkete teslim edilmiş olduğu sunulan beyanlardan anlaşılmakla, çek istirdatının şartları oluşmadığı kanaatine varılarak dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.280,82-TL harçtan mahsubuna, artan 1.100,92-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 12.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACI TARAFA İADESİNE
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2023
Katip ....
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza