T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/862 Esas
KARAR NO : 2024/650
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 23/09/2022
KARAR TARİHİ : 27/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı .... Sigorta A.Ş.’ye .... numaralı Sınai-Ticari Yangın Abonman Sigorta Poliçesi ile 15.05.2021 - 15.05.2022 tarihleri arasında müşterek sigortalı bulunan .... A.Ş'nin .... Mah. .... Cad. No:156 Esenyurt, İstanbul adresindeki, diğer davalı .... A.Ş'nin de .... A.Ş'den kiralayarak depolama ve lojistik faaliyeti yürüttüğü depoda, 06.08.2021 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle dava dışı sigortalıya ait emtialar ve demirbaşlar hasara uğradığı, sigortalı işyeri davacı şirket dışında başkaca sigorta şirketleri tarafından açık koasürans usulü müştereken sigortalanmış olup müvekkil şirketin hissesinin % 6 oranında olduğu, dava konusu yangın ile ilgili İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 23.08..... tarihli yangın raporunda olay nedeninin açıklandığı, itfaiye yangın raporunda yangının merkezi olarak; zemin kat lojistik depo binasının, ... Caddesinden girişe göre arka cephesinde yer alan, orta kısmında elektrik ve elektronik ürünlerin depolandığı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait bölümde personelin giriş çıkış amacıyla da kullandığı yangın kapısının dışarıdan girişe göre sağ bitişiğindeki duvarın iç ve dış kısmında temiz yanma emareleri görüldüğü belirtilerek yangının binanın dış kısmında başladığına kanaat getirildiğini belirtmiştir. Davacı şirketin halefi olduğu sigortalısı ile davalı depo işleteni ... Lojistik firması, TBK 561 vd. Maddelerinde düzenlenen vedia akdi hükümleri gereğince depo işletmecisi olarak sigortalıya ait emtiaların, saklanması korunması hususunda kusursuz, tam bir özen sorumluluğu bulunduğu da nazara alındığında 1 no.lu davalı ve onun sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. (sigorta poliçesi teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) dava konusu zararı tazminle mükellef olduğu, yangının meydana geldiği binanın maliki 3 no'lu davalı .... Turizm ve Ticaret A.Ş'dir. Bina maliki davalı .... Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69. Maddesi gereğince maliki bulundukları binanın yapımındaki bozukluklardan ve bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlü olup buradaki sorumluluk bina malikinin ''kusursuz sorumluluğu'' esasına dayanmakta olduğu, davalının maliki bulunduğu binanın, Binaların Yangın Korunması Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun malzeme kullanılarak inşa edilmediği, aynı zamanda bina malikince binada can ve mal güvenliği bakımından alınması gereken yangın önlemlerinin alınmadığı, yangının meydana geldiği bina, malzeme ve inşa tarzı itibarıyla öncelikle yangının başlamasını sonrasında da yayılmasını önleme bakımından uygunsuzdur. Binanın yapım ve bakım noksanlığı binanın yangın riskine maruz kalması akabinde yangının yayılmasına neden olduğu, binanın yapım ve bakım eksikliği ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunduğundan ve bu illiyet bağını da ortadan kaldıracak bir sebep de bulunmadığından 3 no.lu davalı bina maliki ... ve Ticaret A.Ş onun sorumluluk sigortacısı olan .... A.Ş. (sigorta poliçesi teminat limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) dava konusu zararı tazminle mükellef olduğu belirtilmiştir. Dava konusu olay nedeniyle ödenen tazminatın davalı/borçlulardan tahsili amacıyla Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de, yapılan icra takibine davalı/borçluların itirazı üzerine icra takibi durmuş olduğundan ve zorunlu ticari arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamaması üzerine davacı şirket alacağının tahsili için bu davayı açtığını, dava konusu olaydan dolayı sorumluluğu aşikar olmasına karşın, davalı/borçlular aleyhine Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı herhangi bir haklı sebep göstermeksizin itiraz edilmiş olduğu, davalı/borçluların kötü niyetini ortaya koyduğunu, davalı/borçlular aleyhine % 20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmolunmalı diye belirtmiştir. Sigorta şirketlerinin sorumlulukları sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile yapılan icra takibine davalı/borçluların itirazının iptali ile takibin devamını, %20 'den az olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçlulardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... Sigorta A.Ş'nin cevap dilekçesinde özetle; Mahkememiz nezdinde görülmekte olan uyuşmazlık konusu hasar davalı şirket’çe tanzim edilen poliçe teminat kapsamı dışında kalmadığı, bir başka deyişle davacı tarafın hasar talebine ilişkin olarak davalı şirket nezdinde verilmiş herhangi bir teminat olmadığı, bu kapsamda söz konusu dava açısından davalı şirket’in herhangi bir sorumluluğu olmadığının kabulünün gerektiği, davalı şirket ile dava dışı ... Ticaret A.Ş arasında ... numaralı ve 26.12.2020-26.12.2021 vade tarihli Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi akdedilmek suretiyle, sigortalının maliki olduğu depo sigortalandığı, sigortalı tarafından işbu depo ..... Lojistik, ... Lojistik, ... Lojistik ve ... Nakliyat firmalarına kiralandığı, 06.08.2021 tarihinde .... firmasınca kiralanan bölümde yangın hadisesi meydana geldiği belirtilmiştir. Davacı tarafça; deponun zemin katında ... firmasının muhtelif firmalara ait emteaların depolanmasına ilişkin olarak faaliyet gösterdiği, davacının sigortalısı olan ... firmasına ait emteaların yangın esnasında bu bölümde olduğu ve yangından dolayı hasar gördüğü iddia edildiği, hadiseyi kısaca özetlemek gerekirse davalı şirketin sigortalısı ... firması ile ... firması arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, söz konusu kira sözleşmesi uyarınca davalı Şirket’in sigortalısı .... firmasına ait deponun bir kısmı ... firmasına kiralandığı, ... firması kiralamış olduğu işbu kısımda, muhtelif firmalara ait emteaların depolanmasına yönelik faaliyetler sürdürdüğü, davacı tarafın sigortalısı dava dışı ... Firmasına ait emtealar da, depolama sözleşmesine istinaden söz konusu yangın hadisesinin yaşandığı esnada ... Lojistik firmasınca kiralanan kısımda depolanmakta olduğu, davacı tarafça işbu yangın hadisesi neticesinde .... Firmasına ait emteaların hasara uğradığı, işbu hasarın karşılandığı, buna istinaden halef sıfatı kazanıldığı, söz konusu yangından dolayı ... firmasının sorumlu olduğu, ... firmasının sorumluluk sigortacısı sıfatına istinaden davalı Şirket’in de sorumluluğu bulunduğu iddiası ile rücuen tazminat talebinde bulunulduğu belirtilmiştir. Dava konusu uyuşmazlık davalı Şirket’in poliçe teminat kapsamına girmediğinden aleyhe hüküm kurulmamasını, birleştirme talebinin kabulünü, aksi kanaatte olunması halinde yangının çıkış nedeni ve noktasına ilişkin Uzman Bilirkişi Heyeti’nden rapor alınmasını, davalı şirket nezdinde tanzim edilen poliçe bakımından teminat kapsamı değerlendirmesi yapılabilmesi adına dosyanın sigorta hukuku bilirkişisine tevdi edilmesini, hasara ilişkin tüm belgelerin toplanmasını, olay mahallinde keşif yaptırılmasını, kusur durumlarının tespitini, ceza yargılamasının bekletici mesele yapılmasını, hasarın oluş şekli, sebebi, illiyet bağı ve hasar miktarı tespiti açısından dosyanın Uzman Bilirkişi Heyeti’ne sevk edilmesini, aleyhe sorumluluk yükletilecek olunması halinde teminat limiti, garame hesabı ve muafiyet tenzilinin gözetilmesini, fahiş faiz isteminin reddini, İcra inkar tazminatı isteminin reddini, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini, arz ve talep etmiştir.
Davalı .... SİGORTA A.Ş.'nin cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafından huzurdaki davanın ikame edilme sebebi Davacı’nın dava dışı sigortalısı ... Ticaret A.Ş.’ye (“....”) ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsilinin talep edilmesi olduğu, davacı talebine dayanak olarak ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. Maddesi (“TTK”) gereği kanuni halefiyet şartlarının oluştuğu iddiasını ileri sürdüğü belirtilmiştir. Davacı tarafından tanzim edilen sigorta poliçesi sunulmamış olduğu, konu poliçe UYAP sistemine dava dilekçesi eklerinde bulunmamakla, diğer taraftan Davacı’nın sunduğu herhangi bir delil dilekçesi de tespit edilemediği, bu hususun Davacı tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin şartlarının tespitini, bu doğrultuda da kanuni halefiyet koşullarının oluşup oluşmadığının tespitini imkânsız kıldığını belirtmektedir. Davacı dava konusu taleplerini davalının diğer Davalı ... Lojistik firmasının sorumluluk sigortacısı olması nedeniyle ileri sürdüğünü, dava dilekçesinde açıkça beyan ettiği belirtilmiştir. Davacı tarafından ileri sürülen tazminat talepleri davalı yanca tanzim edilen üçüncü şahıs sorumluluk teminatı kapsamında olmadığı, poliçe özel şartı uyarınca; “Depocu sorumluluk itibariyle, her türlü depolama faaliyetleri” teminat dışında bırakıldığını belirtmiştir. Dava konusu yangının meydana gelmesinden sonra açılan tespit dosyalarında alınan bilirkişi raporlarında ve yine Savcılık tarafından yürütülen soruşturma dosyasında alınan hiçbir bilirkişi raporunda yangının davalı sigortalısının deposundan başladığına ilişkin bir tespit bulunmadığı belirtilmiştir. Dava konusu yangına ilişkin yapılan tespit ve incelemeler sonucunda alınan raporlarda henüz yangının hangi sebeple ve kimin sorumluluğunda meydana geldiği tespit edilemediği, bu nedenle Davacı taleplerinin davalı tarafından sağlanan sorumluluk teminatı kapsamında değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Anılan sözleşme şartı ile Davacı sigortalısı ile diğer Davalı .... Lojistik arasında sorumsuzluk anlaşması yapılmış olup, Davacı sigortalısı hasar ve ziyanlar için davalının sigortalısına ödenen bedel karşılığında rücu etmemeyi yükümlendiği, sunulan Sözleşme içeriğindeki antetten de görüleceği üzere sorumsuzluk anlaşması “...” tarafından öngörülmüş ve kabul edildiği, bu doğrultuda dava dışı....... ’in haklarına halef olan ve bu sıfatla davayı ikame eden Davacı’nın da davalı sigortalısına ve bu yönüyle davalıya rücu etmesinin mümkün olmadığını, davacınnın taleplerine dayanak yaptığı sigorta poliçesinin dosyaya sunulması için davacı’-ya kesin süre verilmesi yönünde ara karar oluşturulmasını, iddia ve dava konusu zararların davalıdan talep edilmesinin mümkün olmaması sebebi ile davanın esastan reddine karar verilmesini, icra inkâr tazminatı isteminin reddini, tüm yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
Davalı .... Lojistik Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. Cevap dilekçesini özetle; Davalı ... Lojistik Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. karada,havada ve denizde çalışan her nevi nakil araçları ile yurt içinde ve dışında her türlü malları yolcu ve yük eşyaların nakliyatı alım satımı dağıtımı işleri yapmakta olup ayrıca muhtelif yerlerde bulunan depolarda işbu ticari işe konu malları belirli sürelerle bulundurup yine dağıtım işlemlerini gerçekleştirdiği, 06.08.2021 tarihinde, müvekkil şirketin “... Mah. ... Cd. No:156/1 Esenyurt İstanbul ” adresinde mukim deposunda meydana gelen yangın neticesinde; depo içerisinde bulunan muhtelif sayı ve türdeki çamaşır makinesi, kombi, buzdolabı, fırın, televizyon, kurutma makinesi, derin dondurucu, muhtelif sayı ve türdeki, beyaz eşya tamamen yanmak suretiyle zarar gördüğü, bahse konu yapının yan ve ara bölmeleri ile çatısının sandviç panel olduğu, .... Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ait alanda başladığı, ... lojsitik deposunda yangın çıkışını destekleyecek ya da buna olanak sağlayacak bir düzenecek bulunmadığı,. işbu sebeple yangının çıkışından davalı firmanın sorumlu olduğu iddiaları yersiz olup somut delile dayanmayan soyut iddialar olduğu belirtilmiştir. Davalı şirketin 31.12.2020 tarihinde yapı maliki ... turizm'e mail atarak yangın sistemlerinin çalışmadığını, bu hususta eksikliklerin giderilerek yangın sisteminin devreye alınması yönünde yapı malikine talep ve uyarıda bulunmuştur. Davalı şirketin denetim raporunu yapı malikine iletmesi ve yangın konusunda gerekli önlemlerin alınması yönünde yapı malikine uyarıda bulunduğu göz önüne alındığında davaya konu yangında müvekkil şirkete hiç bir şekilde kusur sorumluluğı veya kusursuz sorumluluğun atfedilemeyeceği izahtan vares olduğu belirtilmiştir. Davalı şirket ile davacı tarafın sigortalısı vestel ticaret anaonim şirketi arasında nakliye ve depoculuk sözleşmesi imzalanmış olup işbu sözleşme gereği davacı tarafın ödemiş olduğu tazminatın müvekkil şirkete rücu talebinde bulunmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Mevcut durum değerlendirilmesinde ... lojsitik deposunda yangın çıkışını destekleyecek ya da buna olanak sağlayacak bir düzenek bulunmadığı belirtilmiştir. Açılan davanın reddini, davanın ... unvanlı şirkete ihbarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
Davalı ... Turizm ve Ticaret A.Ş. Vekili cevap dilekçesini özetle; Yangın olayına ilişkin tanık beyanları, kamera kayıtları, fotoğraflar, tanzim edilen bilirkişi ve uzman raporları birlikte değerlendirildiğinde yangının çıkmasına iki ihtimalin neden olduğu; Yangının başladığı bölümde malik davalı şirketin bilgi ve onayı olmaksızın ve gerekli şartlara uymaksızın lityum-iyon pilli (su ile söndürülmesi mümkün olmayıp özel söndürme ve depolama koşulları mevcuttur) ve ikinci el arızalı elektronik eşyaların gayrinizami olarak istiflenmiş olması, Yangının başladığı bölümün hemen dışına malikin bilgi ve onayı olmaksızın kiracı ... Lojistik şirketi tarafından konulan konteynere ve alt kiracı ... Ev Aletleri şirketinin kullandığı tellerle örgülü alandaki büroya, elektrik projesine aykırı olarak topraklama yapılmaksızın elektrik uzatma/nakil kabloları çekilmiş olması durumlarından kaynaklı olduğu belirtilmiştir. bina maliki davalı şirketin yangın ve zarar nedeniyle kusuru bulunmadığı gibi binanın yapımında bozukluk veya bakımında eksiklik söz konusu olmadığından ve aksi kanaatte ise illiyet bağının kiracı ve alt kiracının ağır kusurları sebebiyle kesilmesinden ve ayrıca mücbir sebep halinin mevcut olmasından dolayı tbk m. 69 anlamında kusursuz sorumluluğu da bulunmadığı, gerek tanık ifadelerinde gerekse uzmanlar ve bilirkişilerin tespitlerinde yangının çıktığı merkezde cepheye bitişik raflarda depolanmış bulunan scooterların video kayıtlarında da net şekilde patlayan lityum iyon pillerinin cephe panelinin iç yüzeyinde patlaması sonucu kompozit panelin yırtılmasına neden olduğunun, içerideki oksijen yetersizliğinden dolayı boğulmak üzere olan yangın, sprinkler söndürme sisteminin de etkisiyle sönmek üzereyken, yırtılan cepheden ve kiracıların çalışanları tarafından diğer kapıların da açılması ile içeri yeteri kadar oksijen girmesiyle oluşan back-draft denilen duman patlaması sonucunda yoğun duman aleve dönüşerek iç cepheye ve çatıya ulaşmış, bunun sonucunda da tüm binanın yanmasına sebebiyet verildiği, belirtilmiştir. ..... pillerin depolanmasında dikkat edilmesi gereken özellikli durumlar ve şartların mevcut olduğu, ....... pillerin 3 koliden fazla üst üste istiflenmemesi ve etrafında yanma riskini artıracak kimyasal vb. yanıcı ürünlerin depolanmaması gerektiği, bu hususların yanı sıra ...... pillerin yanması halinde su ile müdahale edilmemesi gerektiği grafit esaslı tozlar ile yangını boğma yoluna gidilmesi gerektiği bilgisine ulaşıldığı, kiracı/kullanıcılar ...... pilleri depoladıklarını davalı şirkete bildirmedikleri gibi depolarken gerekli şartlara uymamış ve gayrinizami olarak istifleme yapmış oldukları hususu belirtilmiştir. Sunulan video görüntülerinde yangın sırasında yağmurlama sisteminin devreye girdiği ve çalıştığı belirtilmiştir. Mülk sahibi firma açısından irdelendiğinde söz konusu taşınmazın hasar öncesindeki durumunun gerek Binaların Yangın Korunması Hakkındaki Yönetmelik gerekse kullanılan ekipmanların bağlı oldukları standartları karşılar durumda ve faal vaziyette olduğu, dolayısıyla bahse konu yangının meydana gelmesinde ya da yayılmasında mülk sahibine atfedilebilecek bir kusur unsurunun bulunmadığı, yangın hasarının meydana gelmesinde depo içerisindeki elektrik tesisatında değişiklik yapan ve muhafaza edilen malların yangın açısından güvenliğini sağlama sorumluluğu olan kişi ya da kurumların sorumlu olacağı kanaati belirtilmiştir. Davanın davalı şirketin .... poliçe numarasıyla sigortalı olduğu .... Sigorta A.Ş.'ye ve ayrıca ... Ev Aletleri ve Mühendislik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'ye ihbar edilmesini, davanın davalı şirket yönünden öncelikle usulden reddini aksi kanaatte ise esas yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
HMK.nun 166/1-4 maddesinde “aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.” hususları düzenlenmiştir.
Mahkememizin iş bu dosyası ile Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasının konusunun aynı yangın olayından kaynaklandığı, davalılarının ortak olduğu, dosyamızdaki ihbar olunanlar ve feri müdahillerin dosyanızın davalısı olduğu, davalı sigorta şirketi yönünden garameten paylaşım yapılmasının zorunlu olduğu, aynı yangın olayına ilişkin olarak yeniden rapor alınmasının usul ekonomisi ilkesine ve az gider ile yargılamanın bitirilmesi ilkelerine aykırı olduğu, davalı sigorta şirketinin üst poliçe limitine göre ödeyeceği miktar yönünden davacılar tarafından talep edilen zararların kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği ve bu hususun da dosyaların birbirinin sonucunun beklemesine neden olarak yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceği ve bu nedenlerle dosyaların birlikte görülmesinin zorunluluk arzettiği ve Mahkememiz dosyası ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu anlaşıldığından iş bu dosyamızın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dava dosyası üzerinden birleştirilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
-Mahkememiz dosyası (mahkememizin birleşen ... ve ... Esas dosyaları) ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan mahkememiz dosyasından daha önce açıldığı tespit olunan Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına mahkememiz dosyasının BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Mahkememiz esasının birleştirme nedeniyle KAPATILMASINA,
3-Yargılamanın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,
4-Birleştirme kararı verildiğinin HMK 166/3 maddesi uyarınca derhal Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne UYAP üzerinden BİLDİRİLMESİNE,
Dair; HMK 168.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ESAS HÜKÜMLE BİRLİKTE İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/06/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza