T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/997 Esas
KARAR NO : 2022/1168
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
KARAR TARİHİ : 16.12.2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21.12.2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin lehdar olarak bulunduğu ... bank ... Şubesinin, .... IBAN numaralı, ... Seri Numaralı 15/12/2022 Keşide Tarihli, İstanbul Keşide yerti 750.000 TL olan ve ...bank ... Şubesinin, ... , ... Seri Numaralı 25/11/2022 Keşide Tarihli, İstanbul Keşide yerli 500.000 TL ve .... bank ... Şubesinin, ... , ... Seri Numaralı 30/11/2022 Keşide Tarihli, İstanbul Keşide yerğı 750.000-'TL olan bedelli çeklerin zilyedi olduğunu, müvekkilin zilyedi olduğu iş bu çekler kaybedilmiş veya yahut çalındığını, çekler davacının yedinde bulunduğu sırada çalındığını veya kaybolduğunu tahsilatı mümkün olmadığını bu durumda ciddi mağduruiyet yaşadıklarını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğin,, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
.... San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili müdahale dilekçesinde özetle; ... bank .. Şubesi' ne ait ... seri numaralı 15/11/2022 tarihli 750.000,00 TL bedelli çek hakkında iyi niyetli yetkili hamil olan ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ' nin mahkememiz tarafından ikame edilen ödeme yasağı nedeniyle çeklerin ihtiva ettiği maddi faydadan mahrum kaldığını, yetkili ve meşru hamil olmak sıfatıyla zilyetliğinde bulunan çek bedelini tahsil edemeyen müvekkilinin zararının katlanarak artmaması ayrıca uğradığı ve uğraması muhtemel zararların tazmini gayesiyle dosyaya müdahil olarak eklenmelerini talep etmiştir.
.... San. ve Tic. A.ş. Vekili müdahale dilekçesinde özetle; ...bank ... Şubesinden verilmiş 25.11.2022 İstanbul Keşideli 500.000.00-TL bedelli ... Seri nolu keşidecisinin ... olduğu ve ... Ltd.Şti. Adına yazılmış olan ve arka kısmında ... tarafından kaşe vurularak ciro edilerek müvekkil ... a teslim edilmiş olan çek..." Kesinlikle ... tarafından zayi edilmiş veya rızası hilafına elinden çıkmış olmadığını, iş bu çek yukarıda ana hatlarıyla özetlendiği şekilde Müvekkil ... ile .... arasındaki uzun süredir devam eden Beton alım-satım ticareti sonucu ... un müvekkil şirkete olan borcuna karşılık teslim ettiği bir çekolduğunu, Davacı taraf kötü niyetli olarak yaptığı ticaretin karşılığı olarak yani şirketlerinin borcuna karşılık verdiği çeki, vadesinin gelmesine yakın yani 25.11.2022 ödeme günü gelmeden 02.11.2022 tarihinde huzurdaki davayı açtığını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... vekili müdahale dilekçesinde özetle; Mahkememize zayi olduğu bildirilen ... bank A.Ş. ... Şubesine ait 30.11.2022 tarih ve ... seri numaralı çek davacı tarafından müvekkiline verilmiş olup kayıp ve çalınmış olmadığını, davacı işbu davayı kötüniyetli olarak, sırf çekin bankaya ibraz edildiğinde karşılıklıksızlık işlemi görmemesi maksadı ile açtığını, ödemeden men kararının kaldırılması amacı ile müdahale talebinde bulunma zorunluluğu hasıl olduğunu belirtmiş ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedellerinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
Her ne kadar davacı mahkememizde açmış olduğu dava ile dava konusu ... bank ... Şubesine ait, .... IBAN NUMARALI ... seri numaralı 15/11/2022 keşide tarihli, İstanbul keşide yerli , 750.000,00 TL bedelli çek ...bank .. Şubesine ait, ... IBAN NUMARALI ... seri numaralı 25/11/2022 keşide tarihli, İstanbul keşide yerli , 500.000,00 TL bedelli çek ... bank ... Şubesine ait, ... IBAN NUMARALI ... seri numaralı 30/11/2022 keşide tarihli, İstanbul keşide yerli , 750.000,00 TL bedelli çeklerin
iptali talebinde bulunmuş ise de, mahkememizce çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda mahkememizce müzekkereler yazılmıştır.
davacı vekiline 6102 sayılı TTK'nın 758.maddesi uyarınca istirdat(iade) davası açması konusunda ara karar oluşturularak istirdat davası açması için kesin süre verildiği, duruşmasız ön incelemeye hazırlık tutanağı ara kararın davacı vekilin tebliğ edildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı vekilinin istirdat davası açtığına dair mahkeme derkenarı sunmadığı, süresinde dava açtığına dair mahkemeye herhangi bir bilgi de vermediği anlaşılmıştır. Mahkememizce davacı tarafa çekleri ibraz edene karşı istirdat davası açmak üzere 25/11/2022 tarihli ve 02/12/2022 tarihli ara kararlar ile 3 çek yönünden 1 haftalık kesin süre verildiğine ilişkin muhtıra tebliğ edilmiş, davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde dava açıldığına dair belge ibraz edilmemiş olmakla; açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Dava konusu çeklerin üzerinde bulunan ödeme yasağı tedbirlerinin KALDIRILMASINA, bu hususta ilgili bankalara bildirimde bulunulmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
4-Bu dosya için davacı tarafından yatırılan harç ve yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
6-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi.16/12/2022
Başkan ...Üye ... Üye ... Katip ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.