T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1038 Esas
KARAR NO : 2024/1180
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/10/2023
KARAR TARİHİ : 02/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, yurt dışından iplik ithal edip yurt içinde bu malların satışını gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin davalıya da iplik tedarik ettiğini, bu kapsamda müvekkili şirket ile davalı firma arasında süregelen cari hesap ilişkisinin mevcut olduğunu, müvekkili şirketin ithal ettiği ipliklerin ödemesini USD cinsinden yaptığını, nitekim bu sebeple yurt içinde yaptığı satışları da USD cinsinden veya USD kuruna endeksli olarak yapmakta olduğiunu, yurt dışından mal ithal eden ve yurt içinde satış yapan müvekkilinin işlemlerini döviz cinsinden veya dövize endeksli yapması ticari hayatın gereği olduğunu, davalıya yapılan tüm satışların da döviz kuru üzerinden yapılmış olduğunu, faturaların da buna göre kesildiğini, davalının da müvekkili şirkete peyderpey ödemeler yaptığını, davalı tarafın kendisine gönderilen tüm malları çekincesiz teslim almış olduğunu, gönderilen faturaların tamamı kabul ettiğini, ancak bakiye 3.852,56-USD borcunu ödemekten imtina ettiğini, davalının ödeme yapmaması sebebiyle Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine girişilmiş olduğunu, davalı-borçlunun bu takibe de haksız olarak itiraz ettiğini, davanın kabulü ile davalı-borçlunun Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davaya konu asıl alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafa müvekkili firmanın takibe konu edildiği gibi döviz alacağından kaynaklı hiç bir borcu bulunmadığını, bu kapsamda müvekkili firma kayıtları incelendiğinde ilgili durum açık bir şekilde ortaya çıkacağını, bu nedenle davacı tarafın haksız ve mesnetsiz davasının reddi gerektiğini, davacı tarafın, iş bu itirazın iptaline konu icra takip dosyasından önce müvekkili firma aleyhine aynı cari hesap dönemine ilişkin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından da icra takibi başlatmış olduğunu, yapmış olduğu itiraz sonrasında alacaklı tarafın ilgili icra takibinden feragat ettiğini, her iki dosya içeriği de taraflar arasındaki cari hesap ilişkisine dayanmakta olduğunu, takip alacaklısının talep etmiş olduğu takip miktarlarının ise birbirinden farklı olduğunu, bu durum dahi takip alacaklısının başlatmış olduğu icra takibinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davacının haksız ve kötü niyetli davasının reddine, davacının icra inkar ve kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı davacı şirketin, davalı şirket aleyhine 3.852,56-USD asıl alacağın, icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren işleyecek (yıllık %6 (TBB-Mevduat Usd değişen oranlarda) faizi ile birlikte borçludan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Mali Müşavir .... 'in 12/06/2024 tarihli raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2022 ve 2023 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik
Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter
Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin
TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2022 ve
2023 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
incelenen davalı şirkete ait 2022 ve 2023 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik
Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter
Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin
TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2022 ve
2023 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirketin düzenlediği faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan
tarihi olan 19.09.2023 itibariyle davalı ... İplik San. Tic. A.Ş’den 3.852,56 USD karşılığı
69.222,79 TL cari hesap alacağının bulunduğu,
davalı şirketin tarafına düzenlenen faturaları banka aracılığıyla (TL para cinsinde)
peyder pey davacı yana ödemesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 19.09.2023
tarihi itibariyle davacı yana herhangi bir borcunun bulunmadığı, davacı şirketin düzenlediği 28.12.2022 tarihli ... numaralı
71.186,98 TL tutarlı “KUR FARKI” açıklamalı e-faturanın davalı şirket tarafından kabul
edilmeyerek sistem üzerinden RED edildiği ve davalı şirketin tarafına düzenlenen kur farkı
faturasını ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, davacı şirket tarafından düzenlenen kur farkı
faturasının taraflar arasında ihtilafa neden olduğu,
davacı şirketin icra takip tarihi öncesinde işlemiş faiz talebinde bulunmadığı,
tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin mahkeme takdirinde olduğu görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, cari hesap sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminat ilişkin olduğu, icra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından 3.852,56-USD üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı-borçluya 22/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 25/09/2023 tarihlerinde süresinde yapılan ödeme emrine itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli açılan iş bu davanın yasal süre içerisinde olduğu, taraflar arasında ticari ilişki kapsamında davacı tarafından cari hesap alacağından kaynaklı alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, davada basit yargılama usulünün uygulandığı, taraflarca delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda; davacıya ait 2022 ve 2023 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirkete ait 2022 ve 2023 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacının düzenlediği faturalardan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan tarihi olan 19.09.2023 itibariyle davalı ... İplik San. Tic. A.Ş’den 3.852,56 USD karşılığı 69.222,79 TL cari hesap alacağının bulunduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturaları banka aracılığıyla (TL para cinsinde) peyder pey davacı yana ödemesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 19.09.2023 tarihi itibariyle davacı yana herhangi bir borcunun bulunmadığı kanaatinin bildirildiği, tarafların ticari defterleri arasındaki farkın ve uyuşmazlığın davacı şirketin düzenlediği 28.12.2022 tarihli .... numaralı 71.186,98 TL tutarlı “kur farkı” açıklamalı e-faturanın davalı tarafça kabul edilmemesinden ve ticari defterlerine kaydedilmemesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK'nın 99. maddesine göre; "Konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ödenmesini isteyebilir."
Öncelikle kur farkının talep edilebilmesi, taraflar arasındaki sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunmasına veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olmasına bağlıdır (Yargıtay 19 HD’nin 10/04/2018 tarihli 2016/17240 E, 2018/1950 K. sayılı, 19/12/2017 tarihli 2016/12505 E, 2017/8069 K. sayılı kararı). Faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlenmesi, taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterlidir (Yargıtay 19 HD'nin 05/12/2019 tarihli 2018/965 E, 2019/5447 K. sayılı kararı). Diğer yandan kur farkı talebi, kur farkı faturası düzenlenmesine de bağlı değildir. Taraflar arasında yabancı para birimine endeksli bir ticari ilişkinin varlığı halinde, kur farkı faturası düzenlenmeden de kur farkı alacağı talep edilebilir. Yine kur farkının dayanağı olan fatura bedellerinin ne şekilde ödendiği hususu da önemlidir. Zira sözleşmede aksine bir hüküm yoksa ödemenin çekle yapılması halinde kur farkının fiyatlandırılarak çekin miktar hanesine yazıldığı kabul edilmektedir (Yargıtay 19 HD’nin 20/04/2016 tarihli 2015/16900 esas, 2016/6896 karar sayılı, 14/11/2013 tarihli 2013/14587 esas , 2014/17996 karar sayılı kararı).
Somut olayda; taraflar arasındaki ticari ilişkide sipariş formlarının USD'ye bağlı olarak düzenlendiği, aynı zamanda ihtilafsız faturalarda fatura bedellerinin USD karşılığının da gösterildiği, bir kısım ödeme dekontlarının da döviz cinsinden olduğu dikkate alındığında davacının kur farkından kaynaklanan alacağını talep etmesi mümkündür. Bilirkişi tarafından davacının ticari defterlerinde ve davalı tarafından ibraz edilen hesap ekstreleri üzerinden yapılan incelemede davacı tarafından düzenlenen faturaların (ihtilaf konusu 28.12.2022 tarihli ... numaralı 71.186,98 TL tutarlı fatura haricinde) davalının kayıtlarında yer aldığı, bu nedenlerle davalı tarafın takibe itirazının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak; davacının davasının kabulü ile, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasındaki davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile; takibin aynen devamına karar verilmiştir.
Davacının takip konusu alacağı ve miktarı davalı tarafından bilinebilecek durumda olduğundan, alacak likit kabul edilerek, asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 770,51-USD'nin takip tarihi itibariyle kur karşılığına denk gelen 20.857,76-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasındaki davalının yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile; takibin aynen DEVAMINA,
2-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 770,51-USD'nin takip tarihi itibariyle kur karşılığına denk gelen 20.857,76-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 7.423,98-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.334,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.089,43-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından ödenen 269,85-TL başvurma harcı, 1.334,55-TL peşin harç, 4.147,00-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.751,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine iadesine,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza