T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1064 Esas
KARAR NO : 2025/11
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/09/2016
KARAR TARİHİ : 07/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mobilya imalatçısı olduğunu, tarafların davalının işletmecisi olduğu otel için dilekçede belirtilen mobilya ve ahşap işlerinin imalatı, nakliye ve montajı konusunda yazılı olarak anlaştıklarını, sözleşme bedelinin 29.500,00 TL olduğunu, ayrıca işin devamı sırasında davalı tarafın ek taleplerinin olduğunu ve bunların müvekkili tarafından yerine getirildiğini, ek işlerin bedelinin 6.195,00 TL olduğunu, müvekkilinin asıl ve ek işleri tamamladığını, iş karşılığı müvekkili tarafından 2 adet fatura düzenlenerek davalının proje müdürüne teslim edildiğini, faturalara itiraz edilmediğini, ancak davalının iş başlangıcında 10.000,00 TL ödemeyi bir adet çek ile yaptığını, ancak çek verilirken davalının çeke karşılık aynı bedelli teminat senedi aldığını, ayrıca davalının ek işler konusunda toplam 5.250,00 TL ödeme yaptığını, ancak kalan tutarların ödenmediğini, kalan bedelin tahsili için İstanbul Anadolu ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının borca itirazı üzerine İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtıklarını, ancak mahkemece yetkisizlik kararı verildiğini, bu nedenle alacak istemiyle bu davayı açtıklarını belirterek bakiye fatura bedeli olan 20.445,00 TL alacağın 17/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın öncelikle derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, davacının sözleşmenin süresinde ve şartlarına uygun olarak ifa edilmediğini, yapılan işlerin farklı renkte ve çatlak ve kusurlu olduğunu, imalatların düzeltilmesi için yaptıkları başvuruların sonuçsuz kaldığını dolayısıyla yapılan işin eksik ve sözleşmeye aykırı olduğunu, bu nedenle fiyat farkı açıklaması ile iade faturası düzenlenerek davacı tarafa ihtarname ile tebliğ edildiğini, ancak davacının ayıplı işleri gidermediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
İSTİNAF İLAMI ÖNCESİ YARGILAMA ÖZETİ:
Taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, yapılan işlerin yerinde incelemesi de gerçekleştirilerek dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 15/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda, davacı tarafından yapılan işlerin bedelinin 35.695,00 TL olduğu, ayıplı işlerin giderim bedelinin ise 4.277,50 TL olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalının 31.445,00 TL borçlu olduğu, davalı defterlerinde ise davacının alacağının bulunmadığı, sonuçta davacının alacağından davalının yaptığı ödemeler düşüldükten sonra davacının talep edebileceği alacak tutarının 16.167,50 TL olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce 14/12/2018 tarihinde verilen .... Esas, ... Karar sayılı verilen Kısmen Kabul Kısmen Red kararımız İstanbul BAM .... Hukuk Dairesinin .... Esas, .... Karar, 23/11/2021 tarihli ilamı ile; "Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici , davalı ise iş sahibidir. Taraflar arasında mobilya yapım işini konu alan götürü usulünce belirlenmiş yazılı eser sözleşmesi bulunduğu çekişmesizdir. Davacı taraf işi yapıp teslim ettiğini fakat bakiye iş bedelini alamadığını iddia etmiş, davalı işin eksik ayıplı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Götürü bedel düzenlemiş sözleşmede yüklenicinin talep edeceği bakiye bedel alacağı, eksik ve ayıplı hususlar dikkate alınarak öncelikle işin fiziki gerçekleşme oranı belirlenip sözleşme bedelinin bu bedele oranlanarak bulunacak sonucuna, ihtilafsız veya kanıtlanmış ödemeler düşüldükten sonra kalan miktara hükmedilmesi şeklinde hesaplama yapılması gerekir. Somut olayda mahkemece itiraz edilen fakat itirazlar karşılanmadan hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yol ve yönteme göre bir hesaplama yapılmadığı, doğrudan eksik ve ayıplı imalatlar bedeli belirlenerek düşüldüğü anlaşılmakla kararın kaldırılarak açıklanan şekilde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere sonuca göre karar verilmesi için davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine," gerekçesi ile kaldırılmıştır
Mahkememizin 01/03/2022 tarihli duruşmasında taraf itirazları ve istinaf geri gönderme ilamı kapsamında ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi Heyeti tarafından düzenlenen 26/05/2022 tarihli ek raporda; “Sözleşme ve Sözleşme Dışı” yapılan mobilya işlerinde, 29.500 TL + 6.195 TL olmak üzere Toplam Bedelinin 35.695,00 TL. Olduğu, II. “Sözleşme ve Sözleşme Dışı” yapılan mobilya işlerinde, Toplam Kusur Bedelinin 4.277,50 TL. Olduğu, III. Davacının dava konusu yapılan iş bedelinden 16.167,50 TL tutarda alacaklı kaldığı," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 29/09/2022 tarihli ara kararı ile davalı tarafın itirazları kapsamında ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi Heyeti tarafından düzenlenen 18/11/2022 tarihli ek raporda; “Götürü bedelli sözleşme ve sözleşme dışı yapılan mobilya işlerinde, 29.500 TL + 6.195 TL olmak üzere Toplam Bedelinin 35.695,00 TL olduğu, II. Götürü bedelli sözleşme ve sözleşme dışı yapılan mobilya işlerinde Toplam Kusur Bedelinin 4.277,50 TL olduğu, III. Götürü bedelli sözleşme ve sözleşme dışı yapılan mobilya işlerinde, ayıpsız kısma tekabül eden oranın %88 olduğu ve bedelinin 31.417,50 TL hesaplandığı, IV. Davacının dava konusu yaptığı işe karşılık 15.250,00 TL. ödenen tutar düşüldükten sonra kalan alacağının 16.167,50 TL hesaplandığı," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce istinaf ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine, 16.167,50-TL alacağın 17/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen 14/02/2023 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi'nin 04/10/2023 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla özetle; ''Hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplama yol ve yöntemine usulce uygun olmayıp öncelikli eksik ve ayıplar dikkate alınarak işin fiziki gerçekleşme oranı bulunduktan sonra (örneğin: toplamda 10 bağımsız bölüm yapılacağı ve fakat 9 bağımsız bölüm yapılmış ise işin fiziki gerçekleşme oranı % 90 olup sözleşme bedelinin de 100 milyon TL olduğu varsayıldığında bunun fiziki gerçekleşme oranı uygulaması sonucu talep edilecek iş bedeli 90 milyon olup varsa bundan kabul edilen veya ispatlanan ödemeler düşüldükten sonra hükmedilmesi) bu oran kabul edilen sözleşme bedeline uygulanıp varsa kabul edilip ispat edilen ödemeler düştükten sonra ödenecek bedelin hesaplanması gerektiği halde, bilirkişi tarafından öncelikle eksik ve ayıplı işler bedelini sözleşme bedeline oranlamak suretiyle hesaplanması hatalı olup, yukarıda belirtilen yöntemce hesaplama yapılması için bilirkişi raporu alınarak sonuca göre karar verilmesi gerektiği'' şeklinde karar kaldırılmıştır.
İSTİNAF İLAMI SONRASI YARGILAMA ÖZETİ:
1-Mahkememizce kaldırma ilamı sonrası tensip tutanağı hazırlanarak taraf/vekillerine tebligat yapılmıştır.
2-Mahkememizce istinaf ilamı sonrasında yeni bir bilirkişi heyeti ile yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan bilirkişi raporları taraflara tebliğ edilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi kök ve raporu, BAM ilamı ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu dava ile taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğunu, eser sözleşmesi kapsamında ve sözleşme dışında ilave işlerin davalının talebi üzerine yapılarak davalıya teslim edildiğini, davalının kısmi ödeme yaptığını kalan bedeli ödemediğini belirterek alacağın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sunduğu cevap dilekçesinde davacı tarafından yapılan işin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak ifa edilmediğini, yapılan imalatların çatlak ve kusurlu olduğunu, ayrıca renginin anlaşmaya uygun olmadığını, ilave işlerin de ayıplı olarak ifa edildiğini, yapılan işlerin sözleşmeye uygun ve eksiksiz olarak teslim edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce daha önce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .... E., ... K. Sayılı kararı ile bozulmuş, bozma sonrasında verilen karar ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .... E., .... K. Sayılı kararı ile "Hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplama yol ve yöntemine usulce uygun olmayıp öncelikli eksik ve ayıplar dikkate alınarak işin fiziki gerçekleşme oranı bulunduktan sonra (örneğin: toplamda 10 bağımsız bölüm yapılacağı ve fakat 9 bağımsız bölüm yapılmış ise işin fiziki gerçekleşme oranı % 90 olup sözleşme bedelinin de 100 milyon TL olduğu varsayıldığında bunun fiziki gerçekleşme oranı uygulaması sonucu talep edilecek iş bedeli 90 milyon olup varsa bundan kabul edilen veya ispatlanan ödemeler düşüldükten sonra hükmedilmesi) bu oran kabul edilen sözleşme bedeline uygulanıp varsa kabul edilip ispat edilen ödemeler düştükten sonra ödenecek bedelin hesaplanması gerektiği halde, bilirkişi tarafından öncelikle eksik ve ayıplı işler bedelini sözleşme bedeline oranlamak suretiyle hesaplanması hatalı olup, yukarıda belirtilen yöntemce hesaplama yapılması için bilirkişi raporu alınarak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir." şeklinde gerekçe ile bozulmuştur.
Mahkememizce İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... E., .... K. Sayılı kararı doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyeti ile yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporları tarafa tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce yeni heyetten alınan bilirkişi raporunda yapılan incelemelerde, bozmalar öncesindeki rapor ve tespitler gözetilmiş, bilirkişilerce yeniden yerinde incelemeler yapılarak imalatlar değerlendirilmiştir. Bilirkişiler tarafından yapılan incelemeler, önceki tespit ve değerlendirmeler ile taraf beyanları bir arada gözetilerek davacı tarafından yapılan sözleşme kapsamındaki işin teslim oranının %95 olduğu tespit edilmiştir. Bozma kararları öncesi alınan bilirkişi raporları ve tespitler, taraf beyan ve iddiaları ile tanık beyanları bir arada değerlendirildiğinde davacı tarafından teslim edilen işin tamamlanma oranının %95 olarak kabulü Mahkememizce usul ve yasaya uygun görülmüştür. Sözleşme dışı ilave işler yönünden ise tamamlanma oranı %100 olarak tespit edilmiş, Mahkememizce söz konusu tespit de dosya kapsamındaki delillere uygun görülmüş ve hükme esas alınmıştır. Daha önce alınan raporlarda eksik imalat ve tamamlanma oranı gözetilmediğinden Mahkememizce bozma ilamının gereği yerine getirilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda eksik imalatların tespiti ve işin tamamlanma oranı tespit edildikten sonra bozma ilamı doğrultusunda yapılan ve teslim edilen işlerin ayıp oranı bilirkişi heyetince değerlendirilmiştir. Bilirkişi heyeti yaptığı inceleme sonucunda; sözleşme kapsamındaki işlerin ayıp oranının %25 olduğunu, ilave işler yönünden ise ayıp oranının %17 olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan son bilirkişi raporu ve bozma öncesinde alınan bilirkişi raporları ile dosya kapsamındaki tespit ve değerlendirmeler karşılaştırılarak değerlendirilmiş olup, bozma öncesinde alınan bilirkişi raporlarında ayıp oranı daha düşük belirlenmiş ise de bozma öncesinde alınan raporlarda yalnızca sözleşme kapsamındaki cilalı banko imalatının ayıplı olduğunun değerlendirilerek ayıp oranının tespit edildiği, buna karşılık bozma sonrasında yeni alınan bilirkişi raporunda cilalı banko imalatı dışındaki imalatlarda da ayıp ve hataların bulunduğu tespit edilmiş, söz konusu tespitlerin dava tarihindeki yapılan incelemelerde de belirtildiği buna karşılık ayıp oranının tespitinde gözetilmediği, renk uyumsuzluğunun bulunduğu, dolap boylarının kısa kalması sebebiyle ekleme yapıldığı, cilalı banko imalatı dışında bulunan ayıpların bozma öncesinde alınan bilirkişi raporlarında gözetilmemesi sebebiyle ayıp oranının daha düşük tespit edildiği anlaşılmış, Mahkememizce son alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun, tüm imalatların gerekçeli olarak değerlendirildiği, hüküm kurmaya elverişli olduğu gözetilerek hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
İlave işler yönünden ise son alınan bilirkişi raporu ve önceki raporlardaki ayıp oranı tespitinin aynı oranda olduğu ve herhangi bir değişiklik olmadığı görülmüş, ilgili tespit hükme esas alınmıştır.
Ancak Mahkememizce son alınan bilirkişi raporunda hesap hatasının yapıldığı görülmüş, hesap hatası KDV de eklenmek suretiyle Mahkememizce resen düzeltilmiştir. Buna göre Mahkememizce yapılan hesaplamada; sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlanma oranı %95 üzerinden %25 ayıp oranı düşüldüğünde KDV dahil toplam imalat bedelinin 21.018,75-TL olduğu, ilave işler yönünden ise %100 tamamlanma oranı üzerinden %17 ayıp oranı sebebiyle indirim düşüldüğünde toplam imalat bedelinin 5.141,26-TL olduğu tespit edilmiştir. Her iki bedelin KDV dahil toplamı 26.160,01-TL olup, davalı tarafından yapılan ödeme miktarı 15.250,00-TL düşüldüğünde davacının talep edebileceği KDV dahil toplam bedel 10.910,01-TL olarak tespit edilmiştir.
Davalı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilerek KDV bedelinin eklenerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğu öne sürülmüş ise de stanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin .... E., .... K. Sayılı kararında davalının KDV'ye yönelik istinaf sebeplerinin yerinde bulunmadığı ve bu yöndeki istinaf talebinin reddine karar verildiği anlaşılmakla davalının bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.
Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinde davalının temerrrüde düştüğü kabul edilerek icra takip tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de; söz konusu icra takibinde icra dairesinin yetkisizliğine karar verildiği ve itirazın iptali davasının icra dairesinin yetkisiz olması sebebiyle dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği, icra dosyasının yasal süresi içerisinde yetkili yere gönderilmediği ve takibe devam edilmediği anlaşılmakla temerrüt tarihinin işbu dava ile bağlantılı olmayan icra takip tarihi olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla davalının işbu dava tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiş, davacının talep edebileceği 10.910,01-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş, fazlaya ilişkin talebin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
-Buna göre; 10.910,01-TL alacağın dava tarihi olan 01.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 745,26-TL harçtan peşin alınan 349,15-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 396,11-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan 349,15-TL peşin harç ve 29,20-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 378,35-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 2.026,75-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.081,53-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan 12.739,75-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 5.941,47-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 10.910,01-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.534,99-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/01/2025
Katip ....
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza