T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1136 Esas
KARAR NO : 2024/997
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2018
KARAR TARİHİ : 31/10/2024
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... ATM'NİN ... ESAS - ... KARAR SAYILI DAVA :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/03/2019
KARAR TARİHİ : 21/03/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile dava dışı ... Eğitim Kurumları Ltd. Şti. Arasında ... Lisesinde kullanılmak üzere 35 adet akıllı yazı tahtası ile 64 adet .... yazı tahtasının satışı için anlaşmaya varıldığını, ürünleri fen lisesine 30/08/2018 tarihinde teslim ettiğini ve kurulumunu tamamladıklarını, satış bedeli olarak ... Eğitim tarafından 30/11/2018 vadeli 71.300 USD tutarında verilen çekin karşılıksız çıktığını, yapılan görüşmeler sonrası söz konusu eğitimin kurumunun bütün aktif ve pasifiyle birlikte davalıya devredildiğinin öğrenildiğini, ancak yapılan ihtarnameye rağmen davalı tarafından satış bedelinin ödenmediğini, yapılan devir sözleşmesinde "borç ve alacaklarının vadesi gelmemiş olanlar da dahil olmak üzere devraldığı" ibaresinin de yer aldığını, davalının kötü niyetli olarak borcunu ödemediğini, satılan akıllı yazı tahtalarının da halen kullanıldığını, satılan ürünlerin kolayca sökülebilen ve başka bir yere götürülebilecek ürünler olduğunu kaçırılması ve devir ile birlikte akıllı tahtaların teslim alınmadığının kötü niyetli bir şekilde iddia edilmesinin muhtemel olduğunu bu nedenle teslim ve kurulumu yapılan akıllı tahtaların halen kullanıldığının tespitini talep ettiklerini belirterek davanın kabulü ile, satış bedeli olan 71.300USD'lik alacağın şimdilik 1.000 USD lik kısmının , 30/11/2018 tarihinden itibaren, USD mevduatına kamu bankalarınca fiilen uygulanan azami faizi ile borcu devralan davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının delil tespitinde bulunmasını gerektirecek hukuki yararı bulunmadığını, davacının iddia etiği gibi davalının sorumluluğunu doğuracak nitelikte işlemin ancak ticari işletmenin devri ile mümkün olduğunu, anılan işlemin işletme devri ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, işlemin bir Özel Öğretim Kurumu Ruhsatnamesi devri olduğunu, kurumun alacakları ve borçlarının devri ile ifade edilmek istenen işletmenin devrindeki gibi tüm unsurları, aktif ve pasiflerin tamamının devri değil, özel öğretim kurumu ruhsatnamesinin kullanım hakkı, eğitim gören öğrencilerin kurum ile yaptığı anlaşmalar nedeniyle yapılan ödemeler, yine istihdam edilen personellerin hakları ve bunun gibi sadece öğretim kurumu faaliyetinde yer alan unsurlar olduğunu, davacının dava dışı ... Eğitim Kurumları Ltd. Şti.ile yapmış olduğu satış sözleşmesi niteliği itibariyle nisbi nitelikte olduğunu ve sadece tarafları bağladığını, sözleşmenin tarafı olmayan müvekkilini bu sözleşmeye dayanarak borçlandırmanın mümkün olmayacağını, yapılan keşifte satılan ürünlerin müvekkili tarafından değil .... Tic. Ltd. Şti. Tarafından kullanıldığının tespit edildiğini, müvekkili devir aldığnı Özel Öğretim Kurumu Ruhsatnamesini noterde yapılan devir sözleşmesi ile .... Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.ne devrettiğini, dolayısıyla dava dışı şirkete satılan ürünlerin müvekkili tarafından kullanıldığı iddiasın gerçek dışı olduğunu belirterek davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi tarafından 18/09/2024 tarihinde mahkememize sunulan raporda: "İnceleme konusunun, davacının alacaklı olup olmadığı, asıl dosya davalısı bakımından dava tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı, asıl dosya davalısının söz konusu devir sözleşmeleri bakımından sorumlu olup olmadığı, Davacının 6102 sayılı TTK m. 64/3 ve VUK m. 182'ye göre bilanço esasına tabi olduğu, Davacının dava konusu dönemi kapsayan ticari defterlerinin elektronik ortamda tutulduğu, ilgili dönem defter beratlarının süresi içinde gönderildiği, ticari defterlerinin HMK m.222 gereğince Davacı lehine delil takdirinin Sayın Mahkemenizde olduğu, Davacı tarafından dava dışı şirkete teslim edildi; iddia edilen mallara ilişkin teslim formu ve 428.812,46 TL tutarında fatura düzenlendiği, ticari defterlere işlendiği, iş bu alacağa karşılık (ön ödeme olarak) Davacının dava dışı şirketten 71.300.-USD tutarında çek tahsil ettiği, çekin karşılıksız işlemi gördüğü, Devir sözleşmelerinde ruhsat ve izinler ile işletme hakkının devri ibaresinin yer aldığı, asıl dosya davalısının söz konusu devir sözleşmeleri bakımından sorumlu olup olmadığının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen Bakırköy ... ATM'nin .... esas sayılı dosyasında dava dilekçesi özetle:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkili ile ... Eğitim arasında 11/08/2018 tarihli sipariş formu ile toplam 35 adet akıllı yazı tahtası ile 64 adet .... yazı tahtasının satışı için anlaşmaya varıldığını, sipariş formunda yer alan ürün bedeli olarak 71.300,00 USD olarak belirlendiğini, ... Eğitim tarafından 30/11/2018 vadeli 71.300,00 USD bedelli çek verildiğini ancak çekin karşılıksız çıktığı, daha sonra ... Lisesi' nin işletmecisi olan ... Eğitim ile yapılan görüşmelerde firma yetkililerinin 05/10/2018 devir sözleşmesi ile söz konusu eğitim kurumunun tüm aktif ve pasifleri ile birlikte dava dışı ...' ya devredildiğini, müvekkili firmanın daha sonra ... ile görüşmeler yaptığını ancak ... tarafından çelişkili ifadeler kullanılarak müvekkili firmanın oyalandığını, daha sonra Beşiktaş .... Noterliği' nin 14/12/2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarmamesi ile ...' ya söz konusu satış bedelini ödemesinin ihtar edildiğini, ancak ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, daha önce Bakırköy .... ATM' nin ... esas sayılı dosyası ile ...' ya karşı alacak davası açıldığını, bu nedenle iş bu davanın Bakırköy ... ATM' nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce 13/07/2023 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 24/11/2023 tarih ve .... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile "Asıl davada davalı vekilinin istinaf sebepleri incelendiğinde; HMK’nın 331. Maddesinin birinci fıkrası; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” şeklinde düzenlenmiştir. Mahkemece, davaya konu borcun birleşen dosya davalısı tarafından mahkemece verilen karar istinaf edilmeyerek davalı bakımından keşinleşmesi sonunda icra dosyası kapsamında infaz edilmiş, ödendiği dikkate alınarak artık kesinleşen mahkeme ilamı sonucunda alacak ödendiğinden yeniden davanın esas bakımından incelenmesinin mümkün olmaması ve davanın bu sebeple konusuz kaldığı gerekçesiyle Dairemizin 06/04/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kaldırma kararı doğrultusunda işlem yapılmayarak yukarıdaki şekilde karar verilmiş ise de; Konusuz kalan asıl davada davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olduğu gözetilerek HMK’nın 331/1 maddesi uyarınca davanın açıldığı tarih itibariyle tarafların haklılık durumları dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda yargılama yapılmak suretiyle belirlenerek yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Yargıtay 3.HD 25/11/2020 tarih 2020/3302 E. 2020/7065 K. sayılı emsal kararı, Yargıtay 13 HD 20/11/2018 tarih 2016/4386 E., 2018/10931 K. sayılı emsal kararı, Yargıtay 19 HD 23/11/2016 tarih 2016/4502 E., 2016/15048 K. sayılı emsal kararı).
Açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir, gerekçesi ile kaldırılmış ve dosyanın yukarıda yazılı numarasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava ; Taraflar arasında ticari ilişki kapsamında satışı yapılan ürün bedeli olarak alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekilince 22/06/2023 tarihli beyan dilekçesi ile müvekkil tarafından iletilen bilgiye göre kesinleşen birleşen dava dosyasındaki ilam uyarınca müvekkil şirketin ... 'den 428.812,46 TL fatura alacağını tahsil ettiğini, müvekkil şirket 428.812,46 TL fatura alacağını tahsil ettiğinden davanın konusuz kaldığını ancak asıl dava yönünden davalı ... tarafından halen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ödenmediğini, davanın açılmasına sebebiyet veren ...'nun yargılama giderleri ve vekalet ücreti ödemesine karar verilmesini talep ettiğini, nakit olarak depo edilen 64.351,86 TL teminatın iadesine karar verilmesi gerektiğini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Dava konusu olan ürünler teslim edilmeden önce, ürün bedeli olarak ... Bankası ... Şubesine ait 30.11.2018 ileri tarihli çek alınarak 28.08.2018 tarihinde hesaba alacak kaydedildiğinin, faturanın ise 19.10.2018 tarihinde hesaba borç kaydedildiğinin, görüldüğü, Davaya konu olan akıllı tahtalar için düzenlenen sipariş formunda, ürünlerin satış bedelinin 68.850 Amerikan Doları olmasına karşılık 71.300 USD’lik çek alındığı aradaki farkın çekin ileri tarihli olmasından kaynaklandığı, Dava dışı ... Eğitim Kurumları Ltd. Şti.’nin (“... Eğitim”)Bakırköy .... İflas Müdürlüğünde yapılan defter ve evrak incelemelerde; Şirketin ticari defterlerinde bulunan, 01.01.2019-28.02.2019 Exel Mizan Tablosu’nda, akıllı tahta açıklamasıyla 482.812,46 TL bakiye olduğunun görüldüğü, Davacının bağlı olduğu Marmara Kurumlar Vergi Dairesine sunulan ve 2018 Ekim dönemini içeren BS Formları üzerinden yapılan incelemede, davaya konu fatura 12 sıra no, ... Vergi Kimlik no, 1 Belge açıklamasıyla 428.812 TL olarak yer aldığı, tespit edilmiştir.
Davacı taraf ticari defterleri incelenmiştir. Davacı ticari defterlerinde Davacının dava dışı
şirketten bir cari hesap alacağı olmadığı ancak Davacının dava dışı şirketten olan alacağının
... Bankası AŞ, ... seri numaralı, 30.11.2018 keşide tarihli ve 71.300.-USD
Bedelli çeke bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan davacının sadece faturaya bağlı olan
alacağının 428.812,46 TL olduğu tespit edilmiştir. ... Bankası AŞ tarafından
dosyaya sunulan yazıdan ve çek fotokopisinden; dava dışı ... AŞ tarafından
... Eğitim Kurumları Ltd.Şti.’ne keşide edilen ve sonrasında davacı şirkete ciro edilen
... Bankası AŞ, ... seri numaralı, 30.11.2018 keşide tarihli ve 71.300.-USD
bedelli çekin karşılıksız olarak işlem gördüğü, karşılıksız kalan tutarın 70.990,30 USD olduğu,
çek garanti bedeli talep edilmediği anlaşılmıştır. Yazıda, çekin karşılıksız olması sebebiyle
ödenmediği sabit olmuştur. Dava dosyasında yer alan eğitim kurumlarının devredildiğini gösteren “Devir Sözleşmelerine”
göre, devir işleminin eğitim kurumlarının bağlı olduğu şirketlerin devri yoluyla olmadığı,
sözleşmelerinde ruhsat ve izinler ile işletme hakkının devri ibaresinin yer aldığı
anlaşılmaktadır. Devir sözleşmelerinde yer alan “tüm demirbaş, ruhsat ve izinleri, işyerinin
işletme hakkını kurumun borç ve alacaklarının vadesi gelmemiş olanlar da dahil olmak üzere
yukarıda yazılı olan bedel mukabilinde bila kabilinde şart ve gayrikabili rücu olarak …….sözleşmenin imzalandığı dikkate alındığında sonuç olarak davacı tarafından, dava dışı ... Lisesi’nde kullanılmak üzere ... Eğitim’e satılan ürünlerin karşılığında davacıya dav tarihi itibariyle herhangi bir ödeme yapılmadığı alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan ürünlerin kullanıldığı ticari işletmenin, ... Eğitim tarafından 02.10.2018 tarihli devir sözleşmesi ile 5.000 TL bedelle ...’ya, ... tarafından ise 19.12.2018 tarihli devir sözleşmesiyle 10.000 TL bedelle .... Eğitim’e devredildiği, Her iki devir sözleşmesinde de devralan tarafın, işyerinin, vadesi gelmemiş olanlar da dâhil olmak üzere tüm borç ve alacaklarını devraldığı TBK’nin 202. maddesine göre devirden bahsedilebilmesi için malvarlığı veya işletmenin aktif ve pasifleriyle birlikte devredilmiş olması gerektiğini, bu kapsamda bahsi geçen devir sözleşmelerinin TBK md.202 ile aranan şartları sağladığı anlaşılmış olup TBK md.202 hükmü uyarınca, ticari işletmenin devri kapsamında olduğunu, dolayısıyla Davalıların, davaya konu olan borç açısından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu mahkememizde kabul görmüş ve tüm bu sebepler alınmış olan Raporlar uyarınca davacının dava açmakta haklı olduğu davaya konu borcun birleşen dosya davalısı tarafından mahkememizce verilen karar istinaf edilmeyerek davalı bakımından keşinleşmesi sonunda icra dosyası kapsamında infaz edilmiş ödendiği dikkate alınarak artık kesinleşen mahkeme ilamı sonucunda alacak ödendiğinden yeniden davanın esas bakımından incelenmesinin mümkün olmaması ve davanın bu sebeple konusuz kaldığı anlaşılmış olup tahsilde tekerrür olmaması gerektiği dikkate alınarak davacının talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava tarihi itibariyle gelen belgeler alınan raporlar davacının dava açmakta haklı olduğu kesinleşen mahkeme ilamı da dikkate alınarak HMK 331.madde uyarınca davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşıldığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Asıl dava bakımından davanın konusuz kalması sebebiyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının kesinleşmesi nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 35,90 TL harç ve 14.475,32-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 14.511,22-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 14.083,62 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 90,49 TL peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 126,39 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan 70.999,81-TL yargılama gideri ve 314,00 TL keşif harcı olmak üzere toplam 71.313,81-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 68.321,87-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara İADESİNE,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
1-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 93,08-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 334,52-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
2-Davacı tarafça yatırılan 93,08 TL peşin harç ve 44,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 137,48 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 680,00 TL arabuluculuk ücretinin; davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara İADESİNE,
6-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2024
Başkan ....
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ....
¸e-imza