T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1275 Esas
KARAR NO : 2025/512
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından Büyükçekmece .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 7.000,00 TL tutarındaki senet ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, müvekkilinin dosya borcunu haciz baskısı altında 16.10.2023 tarihinde 14.482,60 TL olarak ödediğini, ancak davacı müvekkilinin takip alacaklısı şahsa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı müvekkilinin 08.04.2023 tarihinde ... Group Danışmanlık Şirketinin İstanbul ili Kadıköy İlçesinde bulunan ofisine iş görüşmesi için gittiğini, iş görüşmesi öncesinde prosedür adı altında ad-soyad, adres, TCKN, ikametgah gibi bilgilerin yazılmasının istendiğini ve bazı formlar imzalattırıldığını, davacı müvekkilinin iş görüşmesi için gerekli olduğu söylenen bilgileri yazdığını ve evrakları doldurduğunu, daha sonra ise müvekkilinin yetkili olduğu söylenen ... isimli kişiyle iş görüşmesi yaptığını, iş görüşmesi sonunda yetkililerin müvekkiline güvenlik görevlisi olarak iş bulacaklarını ancak aylık toplamda 7.500 TL olmak üzere maaşından hizmet bedeli olarak kesinti yapılacağını belirttiğini, aynı zamanda 500 TL elden nakit olarak ücret istediklerini, müvekkilinin bu taleplerden şüphelendiğinden herhangi bir ödeme yapmadan iş görüşmesinden ayrıldığını, davacı müvekkilinin söz konusu şirkete yalnızca iş görüşmesi için gitmiş olup taraflar arasında herhangi bir borç ilişkisi olmadığını, kaldı ki müvekkilinin sadece iş görüşmesi için gerekli olduğu söylenen evrakları doldurmuş olup bu belgeler arasında herhangi bir senede rastlanmadığını, iş görüşmesinden yaklaşık iki ay sonra davacı müvekkilini tanımadığı bir kişinin arayarak ellerinde senet olduğunu ve işleme koyacaklarını, uzlaşmak istediklerini söylediğini, ancak davacı müvekkilinin kimseye senet vermediğinden arayan kişinin dolandırıcı olduğunu düşünüğünü ve ciddiye almadığını, ilgili senetten davacı müvekkilinin söz konusu takip ile haberdar olduğunu ve akabinde gerek icra dosyasına itiraz dilekçesi sunarak gerekse savcılığa şikayette bulunarak durumu izah ettiğini, müvekkilinin imzasının kötüye kullanıldığını icra takibi başlatılınca öğrendiğini, mezkur senetin müvekkili davacı tarafından keşide edilmediğini, müvekkili davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, senet üzerindeki müvekkiline ait olduğu iddia edilen iki imzanın, açıkça görüleceği üzere birbiri ile örtüşmediğini, müvekkilinin iş görüşmesi için gerekli olduğu söylenen evraklara seri şekilde imza atarken söz konusu senedin de arada imzalatılmış olunabileceğinin kuvvetle muhtemel olduğunu, kaldı ki düzenleme tarihinin altında yer alan iki imzanın farklı olduğunu ve diğer imzanın sonradan atılmış olduğunun açık olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde senet üzerinde yer alan imzaların farklı el ürünü olduğunun, müvekkilinin imzasının taklit edildiğinin açıkça görüleceğini, aynı zamanda takibe dayanak gösterilen senede bakıldığı zaman senedin alt kısmında ödeyecek kişi bilgilerinin yazıldığı ad-soyad, TCKN ve adres yazıları ile senedin yukarı kısmında yer alan bilgilerin farklı kalemle doldurulduğunun, yazıların hiçbir şekilde benzerlik göstermediğinin açıkça gözüktüğünü, bu hususun dahi senedin sonradan doldurulmuş olduğunu gösterdiğini, davalı tarafın amacının haksız menfaat elde etmek ve haksız kazanç sağlamak olduğunu, müvekkilinin dava dışı şirketle yalnızca iş görüşmesi yapmaya gittiğini, iş görüşmesi için gerekli olduğu söylenen evraklara imza attığını ve kendisini şirket yetkilisi olarak tanıtan ..... isimli şahısla görüştüğünü, takip alacaklısının isminin ise ... olup bu iki kişinin aynı kişi mi yoksa farklı kişi mi olduğunun bilinmediğini, müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmamakla birlikte icra dosyasının kesinleşmesi ve icra dosyasından konulan hacizler nedeniyle haciz baskısı altında 16.10.2023 tarihinde 14.482,60 TL ödeme yapmak durumunda kaldığını iddia ederek; usul ve yasaya uygun olarak açılan davanın kabulüne, müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, senedin geçersizliğine ve bu sebeple de senede dayalı olarak başlatılan icra takibinin iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 14.482,60 TL'nin ödeme tarihi olan 16.10.2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdadına, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile davalı aleyhine %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili süresinden sonra sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline karşı açılan davayı kabul etmemekle beraber açılan davanın usul ve yasalara aykırı olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın söz konusu iddialarının hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı tarafça haksız ve kötü niyetle işbu menfi tespit davası açıldığını belirterek; öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddine, menfi tespit davası açılmasının mümkün olduğunun kabulü anlamına gelmemek üzere davanın esastan reddine, takip konusu tutarın %20'si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, icra takibinden sonra İİK 72. maddesi gereğince açılan menfi tespit ve davacı tarafça borçlu olmadığı iddiasıyla icra dosyasına ihtirazi kayıtla ödenen bedelin istirdatı istemlerine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu 08/04/2023 keşide, 01/06/2023 vade tarihli, 7.000,00-TL bedelli senetten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, takibe ve davaya konu senetteki davacı adına atfen atılan imzaların davacının eli ürünü olup olmadığı, davacının menfi tespit ve 14.482,60-TL'nin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla, incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 08/04/2023 tanzim, 01/06/2023 vade tarihli 7.000,00-TL bedelli kambiyo senedi borç sebebi gösterilerek toplam 8.904,00-TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin; davalı borçluya 11/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 15/09/2023 tarihli dilekçesi ile icra dosyasına itiraz ettiği, 16/10/2023 tarihinde davacı tarafından 14.482,60-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü ile Alemdağ, Ümraniye, Kadıköy ve Sultanbeyli Vergi Dairesi Müdürlüklerinden; tarafların tacir araştırmasına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava ve takibe konu senet aslı (08/04/2023 keşide, 01/06/2023 vade tarihli, 7.000,00-TL bedelli) Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından celp edilerek .... numarasına kayıtla Mahkememiz kasasına alınmıştır.
Davacının imzalarının bulunduğu belge asılları imza incelemesine esas olmak üzere celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememizce davacının imza örnekleri alınarak dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığından; ... soruşturma sayılı dosyası celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava konusu edilen Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu 08/04/2023 keşide, 01/06/2023 vade tarihli, 7.000,00-TL bedelli senet üzerinde davacıya atfen atılan imzalar ile davacının toplanan emsal imzaları ve Mahkeme huzurunda alınan imza örnekleri mukayese edilerek davacının eli ürünü olup olmadığı hususlarında dava konusu senet esas alınmak suretiyle rapor hazırlanması için dosyanın imza incelemesi konusunda uzman üçlü grafolog bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 06/09/2024 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;" ... Tetkik konusu 7.000,00 TL bedelli senette davacı adına atılmış iki adet imzanın davacının eli ürünü olduğu " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından rapora karşı beyanlarını içerir dilekçe sunulduğu görülmüştür.
16/10/2024 tarihli celse ara kararı gereğince, dava konusu Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu 08/04/2023 keşide, 01/06/2023 vade tarihli, 7.000,00-TL bedelli senet üzerinde davacıya atfen atılan imzaların davacının toplanan emsal imzaları ile huzurda alınan imza örnekleri mukayese edilerek davacının eli ürünü olup olmadığı hususlarında ( davacı asilin 24/05/2024 tarihli celsede senet üzerindeki imzalardan sol taraftaki imzanın tarafına ait olduğu ancak ikinci ve senedin kenarına atılmış olan imzanın tarafına ait olmadığı yönündeki beyanları da değerlendirilmek suretiyle) inceleme yapılarak rapor düzenlenmek üzere Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 13/03/2025 tarih 2108 sayılı raporunda; "... İnceleme konusu senette "ÖDEYECEK" bölümünde ... adına atılı imzalar ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ...'ın eli ürünü olduğu " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
ATK raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından rapora karşı itirazlarını içerir dilekçe sunulmuş olduğu görülmüştür.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi).
Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir.
Menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı üzerinde olsa da eğer dava kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davası ise, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesi gereği, hukuki ilişkiye bakılmaksızın kambiyo senedinin borçlusu olan davacının kambiyo senedi alacaklısına borçlu olmadığı hususunu ispat etmesi gerekmektedir.
İddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 13/03/2025 tarih 2108 sayılı rapor, 06/09/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davanın, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ...sayılı takip dosyasına konu 08/04/2023 keşide, 01/06/2023 vade tarihli, 7.000,00-TL bedelli senedin keşidecisi görünen davacının senet üzerindeki imzalardan birinin kendisine ait olmadığından ve davalı taraf ile herhangi bir alacak borç ilişkisi olmadığından bahisle açmış olduğu menfi tespit ve istirdat davası olduğu, davacıya ait imza incelemesine esas davacının imzasının bulunduğu belge asıllarının dosyaya getirtildiği, davacıya ait imza örnekleri ile birlikte dosyanın grafolog bilirkişilerden oluşan heyete ve ATK Fizik İhtisas Dairesine tevdi edildiği, belge asılları üzerinden yapılan teknik inceleme sonucunda hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporlarına göre senet üzerindeki imzaların davacıya ait olduğunun tespit edildiği, uyuşmazlık konusu senedin kambiyo senedi olduğu, sebepten mücerret olduğundan senedin hamili olan davalının bu senedin düzenlenmesine neden olan hukuki ilişkiyi ispat etme zorunluluğunun bulunmadığı, davacı tarafın iddialarının HMK' nın 200. Maddesi gereği yazılı ve kesin deliller ile ispat edilemediği, dolayısıyla ispat yükü üzerinde olan davacının iddialarını ispatlayamadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine, koşulları oluşmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Şartları oluşmadığından davalı tarafın tazminat talebinin REDDİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 345,55-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 14.482,60-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere taraf vekillerinin e duruşma sistemi ile yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2025
Katip ...
Hakim ...