T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1278 Esas
KARAR NO : 2024/541 Karar
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 24/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/05/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ...'ın hamil olduğu; .... San ve Tic Ltd. 'nin keşidecisi olduğu 28/03/2024 keşide tarihli, .... seri numaralı, 130.000,00 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan ve .... bankası .... Şubesine münhasır kıymetli evrak çek ile müvekkili şirket ...'ın hamil olduğu; ... San ve Tic Ltd.'nin keşidecisi olduğu 29/04/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 130.000,00 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan ve ... bankası ... Şubesine münhasır kıymetli evrak çeklerin müvekkilinin elindeyken, müşterisine yollarken kaybettiğini, makul süre çerçevesinde yapmış olduğu arama ve buna müzahir icra ettiği tetkik ile sair çalışma ve araştırmalara rağmen çeki bulamadığını, müvekkilinin ilgili çek üzerinde zilyetliği yeniden iktisap edebilmesi kuvvetle muhtemel bir tezahürde mümkün gözükmediğini, müvekkilinin ilgili çeke dair zilyetliğini kalıcı olarak yitirmiş vaziyette olduğunu, neticede çekler için ihtiyati tedbir kararı temin ve tesis edilmesine, çeklerin zayi nedeniyle iptali kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında (çek görüntüsü, çek tahsilat makbuzu) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Yargılamaya konu çeklere %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çeklerle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çekleri bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çeklerin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çeklerin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çeklerin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-28/03/2024 keşide tarihli, .... seri numaralı, 130.000,00 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan ve .. bankası ... Şubesine ait,
-29/04/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 130.000,00 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan ve ... bankası ... Şubesine ait ÇEKLERİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi. 24/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır