T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/135 Esas
KARAR NO: 2023/417 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 21/11/2012
BİRLEŞEN ANKARA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS - ...
KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 03/12/2012
KARAR TARİHİ: 26/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)), Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... San. Ltd. Şti ile müvekkili davacı .... İmalat - İthalat - İhracat Toptan Pazarlama Firması sahibi .... arasında, çok eskiden beri mal alım - satım ilişkisinden kaynaklanan bir ticari ilişki olduğunu, davalı firmanın, Bakırköy ... Noterliği marifeti ile davacıya keşide ettiği 10 Nisan 2012 tarihli ihtarnamede taraflar arasında ticari ilişkinin varlığını ve devam ettiğini kabul ve ikrar ettiğini, müvekkili ...'nin, ileri tarihlerde vereceği siparişlerdeki malların fiyatlarının sabitlenmesi amacıyla davalı firmaya; davacının muavin defterinde de görüldüğü gibi 30/06/2011 tarihi itibariyle 33.974,99-TL alacaklı konumunda iken 09/08/2011 tarih ve .... sıra no.lu tahsilat makbuzu ile .... Bankası ... Şubesine ait .... Seri No.lu 31/12/2011 keşide tarihli 54.000,00-TL bedelli tacir kaşeli çek verdiğini, söz konusu çekin verilmesiyle birlikte müvekkilinin muavin defterinde görüldüğü gibi 09/08/2011 tarihi itibariyle davalı firmadan 87.974,99-TL alacaklı duruma geçmiş olduğunu, davacının akabinde davalı firmadan alacağına karşılık olarak değişik tarihlerde bir kısım muhtelif marka ve ebatta oto iç lastikleri v.s almış olduğunu, böylelikle davacı ... 'nin, davalı firmadan 10/08/2011 tarihi itibariyle 33.007,99-TL alacaklı konumdayken yine muavin defterinde görüldüğü gibi davalı firmaya 16/08/2011 tarih ve .... sıra no.lu Tahsilat Makbuzu ile .... Bankası ... Şubesine ait .... Seri No.lu 31/03/2012 keşide tarihli 43.700,00-TL bedelli tacir kaşeli çeki vermiş olduğunu, söz konusu çekin verilmesiyle birlikte davacının 16/08/2011 tarihi itibariyle davalı firmadan 76.707,99-TL alacaklı duruma geçmiş olduğunu, davacının akabinde davalı firmadan alacağına karşılık olarak değişik tarihlerde bir kısım mal alımı yaptığını, davacının, davalı firmadan 20/08/2011 tarihi itibariyle 69,949,41-TL alacaklı konumdayken yine muavin defterinde görüldüğü gibi davalı firmaya 13/10/2011 tarih ve ... Sıra No.lu Tahsilat Makbuzu ile ... Bankası ... Şubesine ait .... Seri No.lu 31/05/2012 keşide tarihli 16.000,00-TL bedelli tacir kaşeli çeki verdiğini, söz konusu çekin verilmesiyle birlikte davacının 13/10/2011 tarihi itibariyle davalı firmadan 85.949,41-TL alacaklı duruma geçmiş olduğunu, davacının akabinde davalıdan cüz'i miktarda mal alımı yaptığını, 05/12/2011 tarihinde 1.051,16-TL karşılığında davalıya fatura ile mal iadesinde bulunmuş olduğunu, davacının davalıya verdiği 31/12/2011 keşide tarihli ve 54.000,00-TL bedelli çek, 31/03/2012 keşide tarihli ve 43.700,00-TL bedelli çek ve 31/05/2012 keşide tarihli 16.000,00-TL bedelli 3 adet ÇEK karşılığında, ayrıca 30/06/2011 tarihindeki alacaklı olduğu 33.974,99-TL meblağ sonucunda, davalı firmadan değişik tarihlerde satın aldığı bir kısım mallar da dikkate alındığında 05/12/2011 tarihi itibariyle muavin defterinde görüldüğü şekilde davalıdan 85.501,17-TL alacaklı konuma geçmiş olduğunu, davacının davalıya verdiği 31/12/2011 keşide tarihli 54.000,00-TL bedelli yukarıda belirtilen çeki ödemekte zorlanınca, davalı firmanın bu çekin yerine geçmek üzere ödeme vadesini uzatarak davacıdan 11/02/2012 tarihli yeni bir çek keşide etmesini talep ettiğini, davacının da bu talebe uyarak 31/12/2011 keşide tarihli ve 54.000,00-TL bedelli çeki iade etmesi koşuluyla davalıya ... Bankası .... Şubesine ait ... Seri No.lu 11/02/2012 keşide tarihli 54.000,00-TL bedelli yeni bir çek göndermiş olduğunu, ancak davalı firmanın Şubat 2011 ayı başında; müvekkilinin arz edilen çek ödemeleri ile birlikte kendisinden 139.501,17-TL alacaklı konumda bulunmasına rağmen henüz keşide tarihleri gelmeyenler de dahil yukarıda sayılan her 4 ( dört ) çekin bedellerinin tümünün derhal ödenmesini istediğini, aksi takdirde icra takibi başlatacağını bildirmiş olduğunu, müvekkili davacının, küçük ölçekli bir esnaf olup davalı firmanın söz konusu haksız ve kötüniyetli talebi karşısında, ticari geleceğinin tehlikeye gireceği, hatta iflas edeceği endişesine kapılarak davalı firmaya ihtarname gönderdiğini, davalı firma Müdürü ....'in, müvekkili davacı ile 14 Şubat 2012 tarihinde yaptığı mutabakat görüşmesi sonucunda ....'in eli mahsulü ve ... Ticaret adına imzalı orijinal belgeyi tanzim ederek davacıya verdiğini, davacının davalıdan almak istediği 61.714,00-TL tutarındaki SİPARİŞ bedeli ile bedelsiz kalan 11/02/2012 keşide tarihli 54.000,00-TL meblağlı karşılıksız çekin toplam miktarı olan 115.714,00-TL karşılığında bu kez davacıdan herbiri 19.285,00-TL bedelli ve keşide tarihleri ile seri numaraları sırasıyla 30/07/2012-..., 30/08/2012- ..., 30/09/2012-..., 30/10/2012- ..., 30/11/2012-.... ve 31/12/2012 - ... olan 6 adet ticari kaşeli çeki davalı firma adına teslim aldığını ve davacıya da 11/02/2012 keşide tarihli 54.000,00-TL meblağlı bedelsiz kalan çeki iade ettiğini, bedelsizlik sebebiyle, davalı nedensiz zenginleştiğinden; davacının davalıya 57.855,00-TL kambiyo borcunu ödemekle yükümlü olmadığının tespitini, ve ayrıca davaya konu ticari çeklerin iptali ile davacıya iade edilmesini, davalının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle davacının uğradığı ve uğrayacağı zararlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla davacı lehine % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, davalının haksız ve kötüniyetli girişimleri nedeniyle müvekkilinin özellikle mesleki ve ticari itibarı zedelendiğinden ayrıca lehine manevi tazminata hükmedilmesini, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkilinin davacı taraf ile geçmişe dayanan ticari münasebeti olduğunu, bu ticari ilişki gereği davacıya teslim edilen mallara karşılık müvekkilin davacıdan kesinleşmiş 113.700,00-TL alacağı olduğunu, davacı ... müvekkilinin işbu alacağına karşılık müvekkiline ... Bankasına ait 11/ 02/2012 tarihli 54.000,00-TL bedelli çekin, .... Bankasına ait 31/03/2012 tarihli 43.700,00-TL bedelli çekin, .... Bankasına ait 30/05/2012 tarihli 16,000,00-TL bedelli toplamı 113.700,00-TL olan üç adet çeki verdiğini, davacı tarafın bu çekleri, cari hesaba dayalı teslim aldığı mallara ilişkin olarak verdiğini, davacı ..., müvekkili ile akdettiği 03/04/2012 tarihli anlaşmada müvekkilinin alacağının varlığını, alacağın teslim aldığı malların bedelinden doğduğunu kabul ettiğini, işbu çeklerin kesinleşmiş bir alacağa karşılık verildiğinin yazılı belge ile sabit olduğunu, günleri geldiğinde davacı ..., bu çeklerin hiçbirini ödememiş olduğunu, iyiniyetli müvekkilinin de ödemede sıkıntıya düşen davacıya yardım edip işbu çekleri geri vererek davaya konu ... Bankasına ait 30/10/2012 tarihli 19.285,00-TL bedelli, .... Bankasına ait 30/11/2012 tarihli 19.285,00-TL bedelli, .... Bankasına ait 30/12/2012 tarihli 19.285,00-TL bedelli, .... Bankasına ait 30/07/2012 tarihli 19.285,00-TL bedelli, .... Bankasına ait 30/03/2012 tarihli 19.285,00-TL bedelli, .... Bankasına ait 30/09/2012 tarihli 19.285,00-TL bedelli çekleri teslim aldığını, böylelikle davacının borcunun vadesinin uzatıldığını, ancak günü geldiğinde davacı ..., 30/07/2012, 30/08/2012, 30/09/2012 tarihli çeklerin bedellerini ödemediğini, çeklerin karşılıksız çıktığını, müvekkilinin çekleri Ankara ...'nci İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından icraya koyduğunu, günleri geldiğinde davaya konu 30/10/2012, 30/11/2012, 30/10/2012 tarihli çeklerin de ödenmediği, karşılıksız çıktığını, müvekkilinin ödenmeyen çekler için Ankara ...'nci İcra Müdürlüğü'nün ....E. sayılı dosyasından kambiyo İcra takibine geçmiş olduğunu, taraflar arasında akdedilen protokolün 4. maddesinde davacıya yeni malların, dava konusu çeklerin ödenmesinden sonra teslim edileceğinin yazılı olduğunu, yine ayrıca teslimin, malların bedeli olan 61.824,00-TL'nin peşinen çek yoluyla ödenmesinden sonra yapılacağının yazılı olduğunu, dava konusu çekler ödenmeyip karşılıksız çıkınca müvekkilinin de davacıya sipariş aldığı malları göndermediğini, davacı tarafın dilekçesinde ileri sürdüğü diğer iddialarının asılsız olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız davasının ve manevi tazminat isteminin reddi ile kötüniyetli davacı ... % 20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, tüm muhakeme giderleri ile vekâlet ücretinin davacı ... tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Yargılama aşamasında Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/02/2014 gün ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile; Mahkemenin ... Esas Sayılı dosyası ile Mahkememizin .. Esas (Kapatılan Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyası) sayılı dosyası arasında bağlantı bulunduğundan Mahkeme dosyasının Mahkememizin... Esas (Kapatılan Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Esas Sayılı dosyası) sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, müvekkilinin ileri tarihlerde vereceği siparişler için davalıya çekler verdiğini, davalının siparişe konu malları göndermemesi nedeniyle müvekkili tarafından verilen çeklerin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin davalıdan alacaklı konumda bulunduğunu, davalının sebepsiz zenginleştiğini, davalının bir kısım çekten dolayı müvekkili aleyhine Ankara 8'nci İcra Müdürlüğü'nün ....esas sayılı takip dosyası üzerinden takibe geçtiğini, davalının elinde bulunan ve takibe konu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının olmadığının tespitini ve ayrıca davaya konu ticari çeklerin iptali ile davacıya iade edilmesini, davalının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle davacının uğradığı ve uğrayacağı zararlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla davacı lehine % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, davalının haksız ve kötüniyetli girişimleri nedeniyle müvekkilinin özellikle mesleki ve ticari itibarı zedelendiğinden ayrıca lehine manevi tazminata hükmedilmesini, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya teslim edilen mallar nedeniyle müvekkilinin alacaklı olduğunu, bu borç karşılığında davacının bir kısım çekler verdiğini ancak bunların karşılığı çıkmayınca karşılıksız çıkan çeklerin davacıya iade edilerek kendisinden 6 adet çek alındığını, bu çeklerin karşılıksız çıkması üzerine icra takibine giriştiklerini, taraflar arasında akdedilen protokolün 4. maddesinde davacıya yeni malların, dava konusu çeklerin ödenmesinden sonra teslim edileceğinin yazılı olduğunu, yine ayrıca teslimin, malların bedeli olan 61.824,00-TL'nin peşinen çek yoluyla ödenmesinden sonra yapılacağının yazılı olduğunu, dava konusu çekler ödenmeyip karşılıksız çıkınca müvekkilinin de davacıya sipariş aldığı malları göndermediğini, davacı tarafın dilekçesinde ileri sürdüğü diğer iddialarının asılsız olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız davasının ve manevi tazminat isteminin reddi ile, kötüniyetli davacı ... % 20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine tüm muhakeme giderleri ile vekâlet ücretinin davacı ... tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava, bedelsiz kalan çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizin ... esas 07/10/2015 tarih .. karar sayılı ilamı ile; "...Davacı ile davalı arasında bir ticari ilişkinin olduğu, ancak taraflar arasında akdedilmiş yazılı bir anlaşma ve/veya cari hesap sözleşmesi olmadığı, davacının sipariş verdiği mallar karşılığında 6 adet çeki düzenleyerek davalıya verdiği, çeklerin vadesinde ödenmemesi üzerine davalının davacı aleyhine iki ayrı icra takibi başlattığı, bunun üzerine davacının huzurdaki menfi tespit davalarını açtığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı hesabında kayıtlı olmayan 54.000,00-TL'lik ödeme davacı hesabında kayıtlı olmayan 86.251,00-TL'lik fatura ile davacı hesabında kayıtlı olmayan 38.750,00-TL'lik ödemeden kaynaklandığı, 38.750,00-TL'lik ödeme ile ilgili sunulan ödeme belgesi üzerinde davacı veya davalı tarafın kaşe ve imzasının bulunmaması ve davalının da bu ödemeyi kabul etmemesi nedeniyle söz konusu ödemenin taraflar arasındaki hesaplamalara dahil edilemeyeceği, davalı tarafından düzenlenen ve davacının defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi davacı tarafından iade edilen 02/04/2012 tarih ... numaralı ve 86.251,25-TL'lik fiyat farkı faturasının da dosya içerisinde dayanağının bulunmaması ve davacı tarafça da kabul edilmemesi nedeniyle hesaplamalarda dikkate alınmaması gerektiği, davalının kayıtlarında davacı tarafından yapılan 54.000,00-TL'lik ödemenin kayıtlı olduğu gözönüne alındığında bu ödemenin davacı alacağına eklenmesi gerektiği, buna göre davacı tarafın alacağının 131.163,91-TL olduğu, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen 03/04/2012 tarihli anlaşma başlıklı belgenin 2'nci maddesinde her ne kadar ".... San Ltd Şti tarafından .../....'ye daha önceden satılmış ve teslim edilmiş olan mallara karşılık cari hesaptan dolayı" açıklaması yer almakla birlikte davalı hesaplarına göre; 03/04/2012 tarihi itibariyle davacı tarafın borçlu olduğuna dair bilirkişi kurulunca bir tespitin yapılmadığı bu nedenle bu ibarenin taraflar arasındaki ticari ilişkide dikkate alınamayacağı, davalı tarafça ibraz edilen yasal defter ve hesap ekstralarında dava tarihi sonrasında 19.285,00-TL'lik 6 adet çek toplam 115.710,00-TL'lik çek ile birlikte 54.000,00-TL'lik çekin davacı tarafa iadesine ilişkin davacı hesabına borç kaydı yapıldığı ancak bu iadelere ilişkin davacı yasal defterlerinde herhangi bir kaydın bulunmadığı ve çeklerin iadesine ilişkin olarak bir bilgi ve belgenin bulunmadığı gibi söz konusu çekler ile ilgili olarak asıl ve birleşen davaya konu takiplerin yapıldığı, davalının cevap dilekçelerinde belirttiği gibi davacıdan alınan 6 adet çekin daha önce teslim edilmiş ürünler ile ilgili olduğunu kanıtlayamadığı gibi bu çekler karşılığında davacıya ürün teslim ettiğini de kanıtlayamadığı
" gerekçesi ile asıl davanın kabulü ile birleşen dosyanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm asıl ve birleşen davada taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Mahkememizden verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... esas 22/01/2019 tarih ... karar sayılı kararında özetle; "...Davacı, asıl ve birleşen dava konusu olan çeklerin avans çeki olduğunu, karşılığında mal verilmediğini belirterek bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davalı tarafından dosyaya sunulan ve dava konusu çeklerin avans çeki olmadığı savunmasına dayanak ve davacının da imzası bulunan 03/04/2012 tarihli Anlaşmadır başlıklı yazılı belge, bu belge içeriğindeki verilerin davalı defteriyle uyumlu olmadığı için dikkate alınmamıştır. Taraflar arasındaki ihtilafı çözen iki tarafın imzasını havi 03/04/2012tarihli bu belge taraf defterleri ile uyumlu olmasa da tarafları bağlar. Mahkemece çekişmenin bu belge kapsamında çözülmesi gerekirken bu belgeye değer verilmeden karar verilmesi doğru olmamış..." demek suretiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Ankara .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhine 57.855,00-TL asıl alacak, 5.585,50 TL çek tazminatı 167,57 TL komisyon bedeli ve 1.127,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 62.735,72 TL'nin tahsili için çeke dayalı olarak icra takibine geçtiği görülmüştür.
İhtilafa konu çeklerin taraf defterlerine ne şekilde işlendiği, taraflar arasında yazılı sözleşme kapsamında değerlendirilmesi için bilirkişiler vasıtasıyla tarafların dayanak ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına dair karar verilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
SMM bilirkişi .... ve Doç Dr. ...'a tevdi edilen dosya kapsamında alınan rapora göre, taraf ticari defterlerinin davacı yönünden 2011 yılı envanter defterinin kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmamış olduğunun, davalı yönünden de yine 2011 yılı envanter kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmamış olduğundan lehlerine delil niteliğinin bulunmadığı, davacının ticari defterlerine göre dava tarihi 26/11/2012 tarihi itibariyle davalıdan 163.414,91 TL alacaklı olduğu; davalı ticari defterlerine göre 92.593,74 TL borçlu olduğu, davacının davalıya yapmış olduğu çek ödemelerinden yola çıkarak yapılan incelemeye göre; davalıya 19/02/2011 tarihinde 30/09/2011 vadeli 54.000,00 TL tutarlı ve 09/08/2011 tarihinde 31/12/ 2011 vadeli 54.000,00 TL tutarlı çek verilmiş olduğu, 30/09/2011 vadeli çekin 28/09/2011 tarihinde iade alınmış olduğu, 31/12/2011 tarihli çekin ise 31/12/2011 tarihinde iade alınmış olduğunun davacının dayandığı davalı ticari defterlerinde tespit edildiği, dolayısıyla davacının davalıya yapmış olduğu 30/09/2011 tarihli 33.500,00 TL ve 07/10/2011 tarihli 20.500,00 TL toplamda 54.000,00 TL lik ödemenin tarihi 30/09/2011 ve 07/10/2011 tarihinde yapıldığından önceki borçlara ilişkin olarak sayılmasının gerekeceği kanaatine varılmış olup söz konusu sözleşmede belirtilen çekler ile ilgisinin bulunmadığı kanaatine varıldığı, taraflar arasındaki sözleşme de dikkate alındığında davacının 113,700 TL çekler yerine vadelendirerek verdiği 115.510 TL tutarında çeklerin olduğu, mezkur çeklerden dolayı 113.700 TL tutarı kadarından sorumlu olduğunun sözleşmeden anlaşıldığı ve bu bedel içinde yeni sipariş konusu malların olmadığı, 115.510 TL tutarındaki çeklerin tamamı ödendikten sonra (zaten son çekin vadesi 31/12/2012) davacı tarafından yeni sipariş konusu mallar için ocak/2013 ayında 61.824 TL tutarında yeni çekler verileceği ve yeni siparişlerin de bu çekler verildikten sonra davalı tarafından 7 gün içinde teslim edileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede takibe konu 30/09 vadeli 19.285 TL bedelli çek de dahil olmak üzere davacının bakiye borcunun 113.700 - 38.570 =75.130 TL kaldığını bildirmişlerdir.
BOZMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas 08/01/2021 tarih ... Karar sayılı kararı ile "...
Taraflar arasında davacının teslim aldığı mallara ilişkin davalının 113.700,00 TL alacağı olduğu, buna karşılık .... Bankası ... şubesine ait 54.000,00 TL, .... Bankası ... şubesine ait 43.700,00 TL, .... Bankası .... şubesine ait 16.000,00 TL bedelli çekleri aldığı, fakat bu çekleri davacıya ödeyemediğinden taraflar arasında 03/04/2012 tarihli anlaşma başlıklı bir anlaşma yapıldığı, taraflar arasında 03/04/2012 tarihli bu sözleşme ile yukarıda söz edilen çeklerin iade edilip yerine 19.258,00 TL*6 adet çekin verileceği hususunda yeni bir anlaşma yapıldığı, davacının bu çeklerinde bedellerini ödeyememesi üzerine davalı tarafça Ankara ... İcra Müdürlüklerinin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığı, mahkememiz önceki kararında ticari defterler dikkate alınarak karar tesis edilmiş ise de ticari defter ve kayıtların taraflara mali konularda yükümlülük yüklediği, taraflar arasında müstakil 03/04/2012 tarihinde bir anlaşmanın imzalanmış olduğu, davacı çeklerin avans ödemesi olduğunu iddia etmiş ise de çek bir ödeme vasıtası olması nedeniyle çekle ödeme yapıldığı iddiası karşısında malın teslim alındığı karinesi bulunduğundan avans ödemesi yapıldığının iddia eden davacının bunun aksini aynı nitelikte delille ispat etme yükümlülüğü bulunmakta olduğu taraflar arasındaki yazılı sözleşmeye bakıldığında çeklerin verilmesi ve malın tesliminin sözleşmeye uygun olduğu " gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine verilmiştir.
BOZMA KARARI SONRASI YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizden verilen kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas 13/10/2022 tarih ve ...Karar Sayılı Kararında özetle; "...1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin asıl davaya yönelik tüm, birleşen davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacı, asıl ve birleşen dava konusu olan çeklerin avans çeki olduğunu, karşılığında mal verilmediğini belirterek bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre taraflar arasında düzenlenen 03.04.2012 tarihli belge gereğince çeklerin verildiği ve sözleşmeye uygun olarak malların teslim edildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Ancak birleşen davanın konusunu oluşturan 30.07.2012 ve 30.08.2012 keşide tarihli iki adet çekin tahsil edildiği hususu davalının işyeri temsilci tarafından imzalanan 02.10.2012 tarihli belge ile sabittir. Buna göre anılan iki çek bedeli yönünden birleşen davanın kabulü gerekirken; yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, birleşen davanın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir" demek suretiyle mahkememiz kararı birleşen dava yönünden bozulmuştur.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve Yargıtay bozma ilamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında mal alım satımından kaynaklanan ticari bir ilişki bulunduğu, bu ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya .... Bankası ... şubesine ait 54.000,00 TL, 43.700,00 TL ve ... Bankası .... şubesine ait 16.000,00 TL bedelli çeklerin verildiği, fakat bu çeklerin bedelinin davacı tarafça ödenememesi üzerine taraflar arasında 03/04/2012 tarihli anlaşma başlıklı yazılı bir belge düzenlendiği ve taraflar arasında 03/04/2012 tarihli bu belge ile yukarıda söz edilen çeklerin iade edilip yerine 19.258,00 TL*6 adet çekin verileceği hususunda yeni bir anlaşma yapıldığı, çeklerin vadesinde ödenmemesi üzerine davalının davacı aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüklerinin .... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile iki ayrı icra takibi başlattığı, bunun üzerine davacı tarafça menfi tespit talepli iş bu asıl ve birleşen davaların açıldığı, davacı çeklerin avans ödemesi olduğunu iddia etmiş ise de çek bir ödeme vasıtası olması nedeniyle çekle ödeme yapıldığı iddiası karşısında malın teslim alındığı karinesi bulunduğundan avans ödemesi yapıldığının iddia eden davacının bunun aksini aynı nitelikte delille ispat etme yükümlülüğü bulunmakta olduğu, taraflar arasında düzenlenen yazılı 03/04/2012 tarihli belgeye bakıldığında çeklerin verilmesi ve malın tesliminin sözleşmeye uygun olduğu kanaati oluşmakla; Mahkememizin ... Esas 08/01/2021 tarih ... Karar sayılı ilamı ile asıl ve birleşen davaların reddine karar verildiği, kararın asıl ve birleşen dosya davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas 13/10/2022 tarih ve .... Karar Sayılı ilamı ile birleşen davanın konusunu oluşturan 30.07.2012 ve 30.08.2012 keşide tarihli iki adet çekin tahsil edildiği hususunun davalının işyeri temsilci tarafından imzalanan 02.10.2012 tarihli belge ile sabit olduğu, buna göre anılan iki çek bedeli yönünden birleşen davanın kabulü gerekirken; yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın birleşen dosya yönünden bozulmasına karar verildiği, diğer yönlerden ise temyiz itirazları yerinde görülmeyerek kararın kesinleştiği anlaşılmakla kesinleşen hüküm yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 02/10/2012 tarihli belge ile davalının 7. Ve 8. Aya ait çekleri tahsil ettiğinin sabit olduğu anlaşılmakla; birleşen davanın bu çekler yönüyle kısmen kabulüne, çeklerin tahsil tarihinden sonra davalı tarafça ihtiyati haciz kararı alınarak haciz işlemi uygulandığı anlaşılmakla birleşen davanın kısmen kabulü ile davacının, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takibine konu ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan 30/07/2012 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 19.285,00-TL bedelli çek ile ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi .... olan 30/08/2012 keşide tarihli, .. seri numaralı ve 19.285,00-TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu çeklerin iptali ile davacıya iadesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, İİK.72/5 Md. Uyarınca alacağın %20'si oranındaki (7.714,00-TL) tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Asıl dosya yönünden;
Mahkememizin ... Esas 08/01/2021 tarih ... Karar Sayılı ilamı ile; "Asıl davanın REDDİNE, 1-Asıl dava yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 859,15 TL harçtan mahsubuna, artan 799,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin ve takdir olunan 8.321,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 952,50 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine" karar verilip, bu karar kesinleştiğinden YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Birleşen Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dava dosyası yönünden;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine konu ... Bankası .... Şubesine ait, keşidecisi ....olan 30/07/2012 keşide tarihli, .... seri numaralı ve 19.285,00-TL bedelli çek ile .... Bankası .... Şubesine ait, keşidecisi ....olan 30/08/2012 keşide tarihli, .... seri numaralı ve 19.285,00-TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, bu çeklerin iptali ile davacıya İADESİNE, Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-İİK.72/5 Md. Uyarınca alacağın %20'si oranındaki (7.714,00-TL) tazminatın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Harcı yatırılıp miktarı belirtilerek açılmış bir manevi tazminat davası bulunmadığından davacı vekilinin manevi tazminat talebiyle ilgili olarak karar verilmesine YER OLMADIĞINA ,
4-Davalı vekilinin tazminat isteminin koşulları oluşmadığından REDDİNE,
5-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.634,71-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 971,15-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.663,56-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
6-Davacı tarafça sarf edilen 21,15-TL başvuru harcı ve 971,15-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Asıl dava kesinleşmiş olmakla yargılama giderlerinin bozmadan sonraki birleşen dosya üzerinden hesaplanan kısmı için; 91,50 TL posta giderinin davalıdan alındığı anlaşılmakla, davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 38,43 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
10-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
11-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair davacı asilin yüzüne karşı, davalı vekilinin e-duruşma sistemi ile yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸