T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/246 Esas
KARAR NO : 2024/461
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/05/2022
KARAR TARİHİ : 13/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11.06.2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi özetle : Davacı müvekkili şirket tarafından, davalı şirket adına 29.07.2020 tarihli .... No.lu 196.660,50 TL Bedelli kur farkı faturası tanzim edilmiş olduğunu, bu faturanın davalı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle işbu faturadan kaynaklı davalı borçlu şirket hakkında Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin ...E Sayılı dosyasıyla genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, Büyükçekmece ...İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında ödeme emrinin davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı şirketin bu ödeme emrine haksız yere itiraz ettiğini, davalı borçlu şirketin, Büyükçekmece .. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip dosyasındaki alacak miktarının müvekkili şirkete ödememiş olduğunu, haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, davalı şirketin Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takibine vaki itirazlarının iptaline, Büyükçekmece .. İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takibinin takip talebindeki şartlarla devamına, davalı şirketin haksız ve kötüniyetli olarak takibe itiraz etmiş olmasından dolayı takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, peşin harcın, davacı müvekkili şirket tarafından Büyükçekmece .... icra müdürlüğü’nün ... e. sayılı dosyaya yatırılan peşin harçtan mahsup edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacı tarafın itirazın iptalini talep hakkının hak düşürücü süre sebebiyle düştüğünü, müvekkkili ... Örme Şti'nin, davacı ... Tekstil Şti'ne karşı, akdi edimini ifa ettiğini, davacı şirketin düzenlemiş olduğu kur farkı faturası, taraflar arasında yapılan anlaşmaya ve hukuka aykırı olduğunu, ancak yapılan sözleşme gereği kur farkı faturası düzenlenmemesi gerekirken karşı tarafça TL cinsinden alacak tutarı tahsil edildikten çok kısa bir süre sonra sözleşmeye ve hukuka aykırı bir şekilde kur farkı faturası düzenlendiğini, görüldüğü üzere, yapılan anlaşma uyarınca çeklere karşılık her bir faturanın tarihindeki kur üzerinden davacı şirket tarafına ödemeler yapılmış olduğunu, davacı şirket de çeklerin ileri tarihli düzenlenme tarihini ve yapılan sözleşmelerde kararlaştırılmış olduğunu, vadeyi beklemeksizin TL cinsinden alacağına vadesinden çok öncesinde kavuştuğunu, davacı şirketin, kendilerine ücret borcunu ifa amacıyla verilen çekleri müvekkili şirkete iade ederken ve karşılığında TL cinsinden parayı tarafımızdan tahsil ederken kur farkı faturası düzenleyeceğine dair ne ilave bir talepte bulunulduğunu; ne de herhangi bir ihtirazi kayıt koyduğunu,
davanın, hak düşürücü sürenin geçirilmiş olmasından dolayı usulden reddine, aksi kanaatte olunması halinde; müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan tümüyle reddine, icra takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı tarafın takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini yükletilmesini talep etmişlerdir.
Büyükçekmece ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası uyaptan celp edilmiş olmakla, icra dosyası incelendiğinde; davacı / alacaklı şirketin, davalı / borçlu şirket aleyhine 196.660,50-TL asıl alacağın tahsilinin talep edildiği, asıl alacağa işleyecek %9 adi kanuni faizi ile birlikte, icra masrafı, vekalet ücreti ile birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve öncelikle davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile Taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde davacının düzenlemiş olduğu kur farkından ötürü davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, taraflar arasında bu konuda kur farkının ödenmesine ilişkin ticari ilişki olup olmadığı, ticari ilişkinin tespitinde ödemelerin ne şekilde yapılarak ticari defterlere kaydedildiği, davacının kur farkından ötürü bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, davalının ödemelerin daha evvel yapıldığı ve bu nedenle borcunun bulunmadığı iddiasının yerinde olup olmadığı, nihayetinde davacı alacağı var ise ne kadar olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına, bu konuda davacının yerleşim yeri olan Denizli Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Mali Müşavir ...'nun 02/07/2023 tarihli raporunda özetle; Sipariş alma teyid formuna göre toplam 3 tır 30/01 Ring Pamuk İpliği
teslimine ilişkin anlaşmanın USD dolar üzerinden yapıldığı, fakat ödemelerin davalı
tarafından TL karşılığı olarak yapıldığı, TL olarak ödeme yapılması nedeniyle davacı
tarafın kur farkı alacağının doğduğu, davalı tarafın ödemediği kur farkı tutarının
196.660,50 TL olduğuna, dair görüş ve kanaatinde olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve celp edilen banka kayıtları ile davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile Taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde davacının düzenlemiş olduğu kur farkından ötürü davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, taraflar arasında bu konuda kur farkının ödenmesine ilişkin ticari ilişki olup olmadığı, ticari ilişkinin tespitinde ödemelerin ne şekilde yapılarak ticari defterlere kaydedildiği, davacının kur farkından ötürü bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, davalının ödemelerin daha evvel yapıldığı ve bu nedenle borcunun bulunmadığı iddiasının yerinde olup olmadığı, nihayetinde davacı alacağı var ise ne kadar olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla bilirkişi mali Müşavir ....'in 23/02/2024 tarihli raporunda özetle; davacının haklı olduğuna ve Büyükçekmece ... İcra Dairesi ...
esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 191.890,74.TL tutarındaki kısım için iptali halinde,
takip talebi tarihinden (23.10.2020) dava tarihine (20.05.2022) kadar geçen süre için
çeşitli oranlarda hesaplanan takip sonrası reeskont avans faizinin, 44.780,19.TL
tutarında olduğu,
davacının, talep ettiği icra inkar tazminatının kabulü halinde, 2004 Sayılı İcra İflas
Kanunu 67.maddesine3 göre; 38.378,08.TL (191.890,74.TL X %20) tutarında olduğu görüş ve kanaatinde olduğu bildirilmiştir.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Dava, faturaya dayalı alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Dava dosyamızda ispat yükü alacak iddiası bakımından davacı üzerinde olup taraf iddia ve savunmaları bu muvaceheye göre değerlendirilmiştir.
Tarafların tacir olması nedeniyle uyuşmazlık konusu hakkında mahkememizce taraf defterleri incelettirilmiş ve yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 196.660,50 TL alacaklı olduğu, davalı defterlerine göre ise davalının davacıya 0,98 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Uyuşmazlığın kur farkı alacağına dayanması nedeniyle salt defter incelemesi uyuşmazlığı çözmeye yeterli değildir. Bu konuda taraflar arasında bir anlaşma olup olmadığı ya da döviz üzerinden alışveriş yapılıp yapılmadığının tespiti gereklidir.
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin sipariş alma teyit formuna göre pamuk ipliği teslimine ilişkin olduğu, bu ilişki nedeniyle düzenlenen faturaların ise USD üzerinden düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu aşamadan sonra davacı tarafça verilen hizmete dair kesilen faturaların fiili ödeme tarihindeki TL üzerinden değeri ne ise davalı tarafça yapılan ödemeler mahsup edilerek bakiye bedel tespit edilmelidir. Yapılan inceleme neticesinde davacı tarafça kesilen fatura bedellerinin toplamının KDV dahil 213.307,08 USD olduğu, davalı tarafça TL cinsinden ödenen bedelin ödeme tarihlerindeki kur karşılığı toplamının 185.434,62 USD olduğu (raporda tespit edildiği üzere 1.290.495,13 TL'nin ödeme tarihi olan 22.04.2020 tarihindeki kur karşılığı 6.9593 TL alınarak bulunan bedel), bakiye ödenememiş borcun 27.872,46 USD olduğu, davacı tarafça kur farkı alacağına ilişkin düzenlenen kur farkı fatura tarihi itibariyle baz alınan döviz kuru dikkate alındığında ( 1USD=6,8846 olarak) davacının bakiye alacağının takip tarihi itibariyle TL cinsinden 191.890,74 TL olduğu, alacağın likit olduğu, davalı tarafça bakiyeye ilişkin ödeme yükümlülüğünü sipariş teyit anlaşmasına göre tam olarak yerine getirmediği, itirazında kısmen haksız olduğu lâkin reddedilen kısma ilişkin ise davacının takip yapmada kötü niyetinin ispatlanamadığı anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalının aleyhine yapılan Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE,
-Takibin asıl alacak miktarı olan 191.890,74-TL üzerinden aynen DEVAMINA,
-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
-Reddedilen kısma dair davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 13.108,06 -TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.375,17-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.732,89-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.288,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile geri kalan 32,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.702,52-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.769,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından sarf edilen 80,70- TL başvurma harcı ve 2.375,17-TL peşin harç olmak üzere TOPLAM 2.455,87-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafça sarf edilen 6.242,00-TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak 6.091,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza