T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/255 Esas
KARAR NO: 2023/263 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 19/03/2023
KARAR TARİHİ: 21/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili Şirket .... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yaklaşık 37 yıldır otomotiv, yapı-inşaat, çelik kapı, mobilya ve parke üretim ve ticareti gibi çeşitli sektörlerde, yurt içi ve başta Romanya, Bulgaristan, Fas olmak üzere yurt dışında faaliyet göstermekte olduğunu, sektörün önde gelen firmalarından olduğunu, bu doğrultuda müşterilerinden aldığı ve müvekkili firmanın yetkilisi tarafından cirolanan; müvekkilin hamili olduğu, ... Bankası ... şubesi (Şube Kodu : ...) nezdinde müvekkil şirket adına kayıtlı .... IBAN numaralı hesaba bağlı çek koçanı ve içerisinde bulunan müvekkili firma yetkilisi ... tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış boş çek yaprakları içerisinden ..,..,...,...,...,..,... ve .... seri numaralı çeklerin, müvekkili şirket yetkilisi ....'in, iş sebebiyle Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Üsküp şehrinde bulunduğu esnada aracının arka sağ kelebek camı kırılmak suretiyle çalındığını, söz konusu hırsızlık olayına ilişkin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti yetkili merciilerine suç duyurusunda bulunulduğunu, neticede öncelikle teminatsız biçimde, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde henüz meblağ kısmı doldurulmadığından çek güvence bedeli dikkate alınarak uygun bir teminat öngörülerek ödemeden men yasağı yönünde tedbir kararı verilmesine, kararın bir örneğinin gecikmeksizin bankaya ve diğer ilgililere iletilmesine, çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesine, yargılama giderlerinin müvekkili şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava;6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.
Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu anlaşıldığı, davacının meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı, davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle davanın hasımsız olduğu da gözetilerek reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı hesap sahibi-keşideci konumunda olduğundan çek iptali istenemeyeceğinden dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
4-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okundu. 21/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır