T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/487 Esas
KARAR NO : 2025/337
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/05/2023
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Takibe konu çekin müvekkiline ait olmadığından iş bu takipteki evrak aslına itiraz etme gereği doğduğunu, müvekkili firmanın .... tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan Genel Kurul kararına göre müşterek imza koşulu getirildiğini, bir çekin ancak 2 yetkilinin de ( ... ve ...) imzasını içermesi koşuluyla geçerli olabileceğini, ilgili çek sebebiyle müvekkili hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz takibi başlatıldığını, müvekkiline karşı bu takip yoluyla takip yapılabilmesi için çek üzerinde 2 imzanın yer alması ve bu 2 imzanın da müvekkili firma yetkililerine ait olması gerektiğini, fakat görüleceği üzere çek üzerinde 2 değil tek imzanın mevcut olduğunu ve var olan imzanın da müvekkiline ait olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E. 2011/12-846, K. 2011/782, T. 14.12.2011 sayı ve tarihli konuya ilişkin olarak emsal nitelikteki kararında konuya ilişkin olarak, şirketin temsilinde geçerli olan çift imza kuralına riayet edilmeden düzenlenen çekin şirketi bağlamayacağının belirtildiğini, takibe konu çek sebebiyle kambiyo hukukuna ilişkin takip yapılamayacağını, takibe konu çekteki imzanın müvekkili ...'ye ait olmadığı gibi, olsaydı bile yine de bu çek sebebiyle müvekkiline karşı takip başlatılamayacağını, takibe konu çekin çek vasfını taşımadığını ve takibin de bu sebeple iptali gerektiğini, alacaklı ile müvekkilinin hiç bir zaman iş yapmadığını ve müvekkilinin alacaklıyı tanımadığı gibi herhangi bir cari alışverişi de olmadığını, müvekkilinin ne alacaklı ile ne de çekin verilmiş olduğu ... İnşaat Emlak Dış Ticaret Limited Şirketi ile hiç bir zaman iş yapmadığını ve ilgili firmaya çek vermediğini ve hatta tanımadığını, Ticaret sicil gazetesi ilanlarının herkese açık olup davacının çift imza ile temsil kuralını bilmediği düşünülemeyeceğinden iş bu çeki takibe koymakta haksız ve kötü niyetli olduğunun da tespiti gerektiğini iddia ederek; anılan nedenle çekteki imzaların müvekkiline ait olmaması ve çekte tek imza olması sebebiyle imzaya ve takip yoluna ilişkin itirazlarının kabulü ve takibin iptaline, bu kabul edilmezse, davalılara karşı hiç bir borçları bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; arabulucuya başvurulmadan dava açılmış olduğundan huzurdaki davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, icra takibine konu çekin geçerli olduğunu, çekte çift imza bulunmasının zorunlu bir unsur olmadığını, Sermaye şirketlerinde esas olanın temsil için çift imza olduğunu, ancak şirket sözleşmelerinde tek kişiye veya ikiden fazla kişiye imza yetkisi tanınabileceğini, imzaya yetkili iki kişi olsa bile şirket kaşesi dışındaki ikinci imzaların “aval” niteliğinde kabul edildiğini, Şirket kaşesi dışındaki imzanın imzalayanın borçtan “şahsi” sorumluluğunu doğurduğunu, davacı tarafın alacağı sürüncemede bırakmak için, haksız olarak huzurdaki davayı açtığını savunarak; davacı borçlunun haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitine, İİK m.72/4 uyarınca müvekkilinin alacağının geciktirilmesi sebebiyle davacı borçlunun alacağın % 20’sinden aşağıda olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve yasal vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalı .... İnşaat Emlak Dış Ticaret Limited Şirketi'ne tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı adına duruşmalara katılan olmamıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, icra takibinden sonra İİK 72. maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu 28/11/2022 keşide tarihli .... seri numaralı 303.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, takibe ve davaya konu çekteki davacı şirket adına atfen atılan imzanın davacı şirket yetkilisinin/yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı, davacının menfi tespit, takibin iptali talebinin yerinde olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş incelenmesinde; alacaklısının .... San. Tic. Ltd. Şti., borçluların .... San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. Ve .... Dış Tic. Ltd. Şti. olduğu, 28/11/2022 keşide tarihli ... seri numaralı 303.000,00-TL bedelli çek dayanak gösterilerek toplam 341.933,26-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
.... Bankası Anonim Şirketinden; davaya konu çekin hesap sahibinin ... LTD. ŞTİ. olduğu, çekin 28/11/2022 tarihinde ...banka .... Şubesine ibraz edildiği hususları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
...banka Anonim Şirketinden; ... seri nolu çekin ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından Bankanın Merkez Şubesi takas sistemiyle 29/11/2022 tarihinde ibraz edildiği, yeterli karşılığı olmadığından ödemesinin yapılamadığı hususları ile çek fotokopileri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; taraf şirketlerin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava ve takibe konu çek aslı Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından celp edilerek Mahkememiz kasasına alınmıştır.
Tensip zaptı 27 nolu ara kararı ile davacı şirket tarafından verilen vekaletname aslı dosya kapsamına kazandırılmış, vekaletname aslı .. numarasına kayıtla Mahkememiz kasasına alınmıştır.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; ... ve ....'nin imzalarının bulunduğu belgeler celp edilmiş, ilgili belge asılları ... numarasına kayıtla Mahkememiz kasasına alınmıştır.
Davacı şirket yetkililerinin imzalarının bulunduğu belge asılları imza incelemesine esas olmak üzere celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyasında davacı şirket yetkililerinin (...-....) 6100 Sayılı HMK'nun 169 maddesi ve devamı maddeleri uyarınca isticvabına karar verilmiş;
Davacı şirket yetkilisi ....; ''Dava konusu edilen ve bana göstermiş olduğunuz 28/11/2022 keşide tarihli ... seri numaralı 303.000,00-TL bedelli çek üzerindeki ... Şirketi kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket ilk kurulduğunda yetkili bendim sonrasında diğer yetkili ...'ta imzaya yetkili oldu, zira benim rahatsızlığım vardı. Şirket evrakları üzerine müşterek imza atarız'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı şirket yetkilisi ...; ''Dava konusu edilen ve bana göstermiş olduğunuz 28/11/2022 keşide tarihli ... seri numaralı 303.000,00-TL bedelli çek üzerindeki ... Limited Şirketi kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, ayrıca şirket çift imza ile yönetilmektedir, ancak gösterdiğiniz çek üzerindeki imza tektir, dediğim gibi gösterilen çek üzerindeki imza tarafıma ait değildir'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce davacı şirket yetkililerinin imza örnekleri alınarak dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Dava konusu edilen 28/11/2022 keşide tarihli ... seri numaralı 303.000,00-TL bedelli çek üzerinde davacı şirkete atfen atılan imzanın davacı şirket yetkililerinin toplanan emsal imzaları ile huzurda alınan imza örnekleri mukayese edilerek davacı şirket yetkilileri eli ürünü olup olmadığı hususlarında dava konusu çek esas alınmak suretiyle rapor hazırlanması için dosyanın imza incelemesi konusunda uzman üçlü grafolog bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 26/03/3034 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;" ...Tetkik konusu 303.000TL. bedelli çekte keşideci ... Limited Şirketine atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalara kıyasla şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü OLMADIĞI, söz konusu çekteki keşideci imzasının ....'nin eli ürünü OLDUĞU" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından rapora karşı itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi).
Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir.
İddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, sicil kayıtları, 26/03/3034 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davanın, Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...sayılı takip dosyasına konu 28/11/2022 keşide tarihli .. seri numaralı 303.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacının çekteki imzanın şirket yetkililerine ait olmadığından ve tek imza olmasından bahisle açmış olduğu menfi tespit davası olduğu, takibe konu çekin keşidecisinin davacı ... Limited Şirketi, lehtarın .... Emlak Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu, keşideci imzasının ve lehtarın cirosunun tek imza olduğu, çekin 28/11/2022 keşide tarihli bulunduğu ve alacaklının ciranta konumundaki yetkili hamil olduğunun görüldüğü, keşideci davacı şirketin 14/09/2022 tarihinde sicile tescil edilmiş bulunan 08/09/2022 tarihli ortaklar genel kurul kararı ile ... ve ....'ın atacakları müşterek imzalar ile şirketi temsil ve ilzama tam olarak yetkili sayıldıkları, alacaklının takip dayanağı çekin ileri tarihli düzenlendiğini İİK'nun 169/a maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlayamadığına göre, çek keşide tarihi itibari ile borçlu davacı şirketin çift imza ile temsil ve ilzam edildiği ancak çek üzerinde keşideci davacı şirkete atfen tek imza bulunduğu anlaşılmakla davacı şirketin davaya ve takibe konu çekten dolayı sorumlu tutulamayacağı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile;
1-Davacının Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ve takibe konu ...bank ... Şubesine ait keşidecisi ... Limited Şirketi olan 28/11/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 303.000,00-TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, İcra takibinin borçlu-davacı yönünden İPTALİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 23.357,46-TL harçtan peşin alınan 6.266,97-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 17.090,49-TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan 6.266,97-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 6.446,87-TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça sarf edilen 1.274,00-TL posta ve 7.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.774,00-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 54.709,32-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin e duruşma sistemi ile yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2025
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸