T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/523 Esas
KARAR NO : 2024/482
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/01/2023
KARAR TARİHİ : 16/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Bakırköy Nöbetçi Tüketici Mahkemesine vermiş olduğu 21/02/2020 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde; Davacı ....'ın, .... Projesi kapsamındaki, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... mevkii, ... ada, ... parselde kayıtlı, .... villa tipindeki 287 numaralı bağımsız bölümü 15.01.2019 tarihinde 2.000.000,00 TL bedel ile, davalı .... güvencesindeki villayı, davalı ...'nun temlikiyle ve davalı ....'ın da temlike muvafakat vermesiyle satın aldığını, sözleşmenin akdi ile villanın müvekkiline teslim edildiğini ve müvekkilinin villada oturmak için villada tadilata başladığını, müvekkilinin temlik bedelinin tamamını ödediğini, böylelikle temlik sözleşmesiyle, müvekkilinin, davalı ...'nun hakkını iktisap ettiğini, dava konusu projedeki villaların, davalı ... tarafından ve de villa çatı ve pergolelerinin davalı ... tarafından yapıp bitirilmiş olduğunu ve müvekkilinin dava konusu villada oturmaya başladığını, ancak tüm bu gelişmelere rağmen, davaya konu villanın tapusunun müvekkili adına tapuda tescil edilmemiş olduğunu beyan ederek, davaya konu taşınmazın müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline, bunun mümkün olmaması durumunda, müvekkili tarafından ödenen satış bedelinin. ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... Sanayi vekili 03/07/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmenin gelir paylaşımlı inşaat sözleşmesi olduğunu, sözleşmede yeralan meblağın bunun göstergesi olduğunu, uyuşmazlık konusu olayda, satıcının yüklenici değil, arsa sahibi olduğunu, adi ortaklık sözleşmesine ilişkin hükümlerin gelir paylaşımlı sözleşmelere de kıyasen uygulanmakta olduğunu, davacının dava konusu taleplerine ilişkin sorumluluğun diğer davalı ... şirketinde olup, davaya konu taşınmazın tapusunun davacıya devrinin, diğer davalı şirket ... tarafından yapılması gerektiğini, müvekkilinin huzurdaki davanın açılmasına sebebiyet vermediğini beyan ederek, davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı .... Gavrimenkul vekili 27/03/2020 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davacının taleplerinin açıkça hukuki dayanaktan yoksun ve kabul edilemez olduğunu, davacının kesin hükümsüz bir sözleşmeden dolayı aslında doğmamış olan ticari bir alacağı devralmış olduğundan ve müvekkili ile davacı arasında tüketici hukukuna dayalı hiçbir hukuki ilişki bulunmadığından açılan davanın haksız olduğunu, davacının diğer davalılar ile arasında yapılan satış vaadi sözleşmelerinin tarafı olmayan müvekkili şirkete dava açmasının mümkün olamayacağını, müvekkili şirket ile davalı .... Yapı arasında hiç bir şekilde bir adi ortaklık ilişkisinin söz konusu olmadığını, bunun Yargıtay kararları ile de sabit olduğunu, ortada davalı ...'ın yapacağı satışlara bağlı bir kar-zarar paylaşımının bulunmamakta olduğunu, davacının diğer davalılar arasında yapılan sözleşmeleri haksız bir şekilde müvekkili şirketin üzerine yıkmaya çalıştığını beyan ederek, maddi ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı ....'ın, davaya konu villanın içinde bulunduğu sitenin çatı ve pergole işlerini 01.01.2018 tarihli sözleşmeye istinaden müvekkili şirkete vermiş olduğunu, yapılacak işlere karşılık olarak, dava konusu 287 nolu villanın da aralarında bulunduğu 4 villanın mülkiyetinin müvekkiline verilmesinin kararlaştırıldığını, şirketlerince işin bitirilip teslim edilmiş ve konu olan villalarda oturumun başlamış olduğunu, işin bitimi ertesinde, davaya konu villanın, 22/05/2018 tarihinde, müvekkili şirkete fiili olarak teslim edilerek, tapusunun yakın zamanda verileceğinin davalılarca bildirildiğini, müvekkili şirketin davaya konu villayı davalı ....'ın da muvafakati ile davacıya 15/01/2019 tarihinde 2.000.000,00 TL bedelle temlik yolu ile satmış olduğunu, ancak tüm vaadlere rağmen davaya konu olan taşınmazın tapusunun devredilmemiş olduğunu, tapunun verilmemesinin bir izahının bulunmadığını beyan etmiştir.
Bakırköy .... Tüketici Mahkemesinin 18/02/2022 tarih ve ... Esas, ... sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE :
Dava; Tapu iptali ve tescil, mümkün olmaması halinde ödenen bedelin ticari avans faizi ile birlikte iadesi isteminden ibarettir.
İSTİNAF ÖNCESİ YARGILAMA ÖZETİ:
Bakırköy ... Tüketici Mahkemesi'nin 18/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Sayılı görevsizlik kararı gereği dosyanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi olduğu; mahkemede ... Esas sayılı sırasına kaydının yapıldığı, mahkemece Bakırköy .... Tüketici Mahkemesince kesinleştirmenin usûlsüzce yapıldığı tespit edilmiş mahkemesine gönderilmesine karar verilerek eksik işlemler tamamlandıktan sonra dosya mahkememize tevzi olduğu anlaşılmıştır.
Tüketici Mahkemesi görevsizlik gerekçesinde; somut olayda, dava konusu 287 bağımsız bölüm nolu villa niteliğindeki taşınmazın davalı ... Geliştirme A.Ş. Adına kayıtlı olduğu, davanın dayanağı konut satış sözleşmesini, davacı ile ... İnşaatın düzenlediği, satıcının ... İnşaat olduğu, davalı işveren ....'ın temlike muvafakat veren sıfatı ile sözleşmede yer aldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce "6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir." düzenlemesi de nazara alınarak dosya üzerinden inceleme yapılmıştır.
Mahkememizin 19/01/2023 tarihli ... Esas, ... Sayılı kararında özetle: şirket dahi olsa konutun türü amacı dikkate alınarak tüketici mahkemesinin görevli olduğu, alınarak devreden şirket şirket olsa da villa tipi ticari olmayan aynı türden bu konut bakımından da tüketici mahkememsinin görevli olması gerektiğinden davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Bakırköy Tüketici Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 27/04/2023 tarihli, ... Esas, ... Sayılı ilamı ile kaldırılmış kaldırma ilamında özetle; Davalı .... İnşaat yüklenici değil barter ile yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan kişi olduğunu ve yükleniciye karşı olan bu temlik hakkını davacıya devrettiğini, tüm dosya kapsamından davacının yükleniciden değil yükleniciden vaat alan kişiden temlike dayandığı anlaşılmakla tüketici olduğu söylenemeyeceğini, yüklenicinin temlik aldığı şirket ile temlik eden şirket arasındaki iş ise ticari bir iştir ve barter hakkına dayandığını, bu nedenle halefiyet ilkesi gereği davanın Ticaret mahkemesinde görülmesi gerekirken İDM'ce davaya bakmakta görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu gerekçesiyle vermiş olduğu karşı görevsizlik kararı usul ve yasaya uygun bulunmadığını bu nedenlerle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SONRASI YARGILAMA ÖZETİ:
Mahkememizin 29/05/2023 tarihli kaldırma ilamı sonrasında düzenlenen tensip tutanağı ile dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek: taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı tapu iptali ve tescil isteminin yerinde olup olmadığı, davalılar arasında adi ortaklık ilişkisinin bulunup bulunmadığı, davalı .... şirketinin tapu iptali talebi ve alacak talepleri yönünden sorumluluğunun olup olmadığı, tapu iptali ve tescil koşullarının olmadığı taktirde davacının alacak talebinin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığıi dava konusu taşınmazın dava tarihi itibari (30/06/2020) ile harca esas dava değerinin tespiti için mahallinde inceleme yapılarak rapor düzenlenilmesi istenilmiş, bilirkişinin 09/04/2024 havale tarihli bilirkişi raporunu sunduğu görülmekle raporunda özetle; İstanbul ili, .. ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı ... villa tipindeki 287 nolu bağımsız bölümlü villaya ilişkin, Kök raporda söz konusu taşınmazın yakınında yer alan satılık taşınmaz emsalleri için yapılan düzeltmede İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı ... villa tipindeki 287 nolu bağımsız bölümlü villa nitelikli 1/1 hissesine rapor tarihi itibariyle 43.000.0000,00-₺ kıymet takdiri tespitinde bulunmuştur.
İlk dava açılış tarihi olan 21/02/2020 tarihinde ise taşınmazın değerinin ise İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, .. ada ... parsel sayılı .... villa tipindeki 287 nolu bağımsız bölümlü villa nitelikli 1/1 hissesine rapor tarihi itibariyle 4.765.722-₺ kıymet takdir etmiş ve tespitte bulunmuştur.
Bilirkişi raporu beraberinde Mahkememizin 21/03/2024 tarihli duruşmanın 2 nolu ara kararı 81.386,62 TL harcı ikmal etmesi için davacı vekiline ara kararın tebliğinden itibaren 1 aylık kesin süre verilmiş Harç tamamlama için ara karar kurulduğu, davacı vekiline 1 aylık kesin süre verildiği, 47. 231,00 TL harcın tamamlandığı, kalan harcın Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yatırıldığı görülmüştür.
Gelen yazı cevapları ile bilirkişi raporu ve istinaf ilamı tümü ile birlikte ele alındığında: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki ... Esas - ... sayılı kararına göre, davacının davalı yüklenici ile yaptığı temlik sözleşmesinin geçerli bulunduğu, davacının edimini yerine getirdiği, taşınmazın davacıya teslim edildiği, davalılar arasındaki sözleşmenin klasik anlamda eser sözleşmesi olmayıp hasılat paylaşımı esasına göre bir adi ortaklık sözleşmesi olduğu değerlendirilmekle davacının tapu iptal ve tescil isteminin kabulüne, taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri üzerinden hesaplanacak harç ve vekalet ücretinden de davalıların müteselsil sorumlu bulunduklarına dair karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Davalı .... A.Ş. adına kayıtlı İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı ... villa tipindeki 287 nolu bağımsız bölümlü villa cinsli taşınmazın TAPUNUN İPTALİNE, DAVACI ADINA TESCİLİNE,
2-İİK 28. Maddesi uyarınca hüküm özetinin İlgili Tapu Müdürlüğüne bildirilmesine,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 325.546,47-TL harçtan peşin alınan 47.231,00-TL harç ile dosya evveliyatında Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına yatırılan 34.155,62-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 244.159,85-TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça yatırılan 47.231,00-TL tamamlama harcı ile dosya evveliyatında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına yatırılan 34.155,62-TL peşin harcın ve 54,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 81.441,02-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 4.456,25-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 341.314,44-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının (4.000,00-TL bilirkişi ücretinin mahsup edilerek) HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
8-Davalı taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/05/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza