T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/671 Esas
KARAR NO : 2024/353
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 10/07/2023
KARAR TARİHİ : 03/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .... San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin, tekstil sektöründe olup, ticari ikametgahının bulunduğu ve içerisinde bir çok şirketin de faaliyette olduğu ".... Caddesi No:42/B Başakşehir/İstanbul" adresinde yer alan 6 katlı binada 10.06.2023 tarihinde yangın çıktığını, itfaiye ekiplerince yangın söndürme, arama, kurtarma ve tespit çalışmalarının bu tarihten 24.06.2023 tarihine kadar devam ettiğini, nitekim söz konusu yangın ve bu yangından kaynaklı çökme olayına dair .... Müdürlüğü tarafından tutulan 04.07.2023 tarihli .... sayılı İtfaiye Olay Raporu'nda da bu durumun tespit edildiğini, itfaiyenin çalışmasını yürüttüğü 10.06.2023- 24.06.2023 tarihleri arasında, binada günlerce söndürülemeyen yangın, bu yangın sebebiyle meydana gelen çökmeler, itfaiyenin iç kısımlarına ulaşabilmek için yaptığı yıkımlar ve binanın tamamen çökme riski ile karşı karşıya kalınması v.s. sebebiyle binaya giremeyen müvekkilinin 04.07.2023 tarihinde düzenlenmiş olan itfaiye raporu ile; işyerinde bulunan müvekkili şirkete ait şirketin kuruluşundan bu yana tutulan "Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri", "Pay Defteri" ile birlikte satış faturaları ve irsaliyeler, alış faturaları ve irsaliyeler, yangın tarihinden önceki tarihli tüm belgeler vb. bir kısım ticari belgelerin hiçbirinin kurtulamadığını/hepsinin zayi olduğunu öğrendiğini iddia ederek; işyerinde bulunan ve 04.07.2023 tarihli itfaiye olay raporu ile kurtarılamadığı/zayi olduğu öğrenilen müvekkili şirkete ait şirketin kuruluşundan bu yana tutulan "Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri", "Pay Defteri" ile birlikte tüm satış faturaları ve irsaliyeler, tüm alış faturaları ve irsaliyeler, yangın tarihinden önceki tarihli tüm belgeler vb. bir kısım ticari belgeler için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 82. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davacı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
.... Polis Merkezi Amirliğine müzekkere yazılarak; ...'de 10/06/2023 tarihinde çıkan yangın nedeniyle ... ve .... olay/evrak numaralı şikayete ilişkin savcılık soruşturma dosya numarasının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı ve eki dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde Suç No: .... sayılı tahkikat evrakının Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının .... Sor. Sayılı dosyasına kayden yürütüldüğünün bildirildiği görülmüştür.
İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davacı şirketin vergi uyuşmazlığı olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde vergi uyuşmazlığına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Başakşehir Sosyal Güvenlik Merkezine müzekkere yazılarak; davacı şirketin SGK prim borcu olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı ve ekleri dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde davacı şirketin herhangi bir prim borcu bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
... Müdürlüğünden; 04/07/2023 tarihli İtfaiye Olay Raporu celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının .... Sor. Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davacı vekili tarafından bildirilen tanıklar mahkememizce bizzat dinlenilmiştir.
Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... beyanında, " Ben davacı şirkette 22 yıldır muhasebeci olarak çalışıyorum, muhasebe evrakları yangının çıktığı binadadır, yangın çıkan alan 4 katlı bir binadır davacı şirket birinci katta bulunur biz yangın çıkan alanı ofis ve depo olarak kullanmaktaydık, hem depo hem ofis kısmı kullanılamayacak hale geldi hiçbir belgeyi kurtaramadık, yangın yan komşumuzdan tüm binaya sirayet etti, yangın yaklaşık 10-15 gün sürdü şirketin tüm defterleri zayi oldu ayrıca bilgilerin yer aldığı server da yandı benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bu kadardır" demiştir.
Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... beyanında, " Ben davacı şirkette yaklaşık 20 yıldır depo sorumlusu ve bilgi işlem sorumlusu olarak çalışıyorum, iş yerimizin yan tarafındaki komşumuzdan başlayan yangın tüm binayı sardı bizim de hem depo alanı hem de ofis olarak kullandığımız alan tamamen yandı, defterler ve belgeler kullanılamaz hale geldi. Benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bu kadardır" demiştir.
Mahkememiz dosyası davacı taraf iddiası, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamı belgeler, tanık beyanları, TTK'nun 82. Maddesi uyarınca tacir tarafından saklanması zorunlu olan defter ve belgeler kapsamında; Davacı vekilinin talebini somutlaştırdığı 06/12/2023 tarihli dilekçesinde dökümü yapılan belge ve faturalar da incelenmek suretiyle talebe konu ticari defterlerin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin nitelikleri itibariyle davacının yapmakta olduğu ticari işe ilişkin ticari belgelerden olup olmadığı, dava dilekçesi ekinde belirtilen belgelerin hangilerinin davacı şirket açısından saklanması zorunlu belgelerden olduğu hususlarında rapor düzenlenmek üzere Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
06/03/2024 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; ".... Müdürlüğü tarafından alınan yangın raporunun 04/07/2023 tarihli olduğu, davacının ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili Mahkemesine kendisine zayi belgesi verilmesi istemiyle 10/07/2023 tarihinde dava açtığı, davacı tarafın 30 günlük yasal süresi içinde iş bu davayı açtığı, dosya muhteviyatına sunulan yangın raporunda asma katta bulunan işyeri kısmen çökmek, ofis bölümü ve muhtelif evraklar enkaz altında kalmak, bina duvarları kavrulmak, işyeri dahili ıslanmak ve islenmek suretiyle zarar gördüğü, bu durumun davacı tarafın iradesi dışında meydana geldiğinin değerlendirildiği, davacı tarafın zayi belgesi verilmesi hususundaki taleplerinin dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler incelenerek 3 tablo haline getirildiği, sonuç olarak; yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda ve rapor içerisinde açıklanan nedenlerle; davacı tarafın zayi belgesi verilmesi hususundaki taleplerinin 3 adet tablo halinde detaylı olarak dosya muhteviyatına sunulduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; Davacının, zayi olan ticari defter ve esas içeriği hakkında bilgi verdiği belgelerinin İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi ... Cad. No:42 (...) adresinde çıkan yangın nedeniyle ziyaa uğradığı, dosya içerisinde mevcut .... Müdürlüğünün 04/07/2023 tarihli İtfaiye Olay Raporu ve sunulan delillerin yeterli olduğu, 06/03/2024 tarihli bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü ile meydana gelen yangın nedeniyle davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu ve Mahkememizce hükme esas alınan 06/03/2024 tarihli bilirkişi .... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda tablo halinde belirtilen; a)1 numaralı tabloda yazılı davacı şirketin 2012-2022 yılları (bu yıllar dahil) Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterleri ile Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Pay Defterinin, b)2 numaralı tabloda yazılı satış faturalarının, c)3 numaralı tabloda yazılı sevk irsaliyelerinin 10/06/2023 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine, 06/03/2024 tarihli bilirkişi .... tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ve içindeki tabloların (1-2 ve 3 numaralı) hükmün eki ve ayrılmaz parçası sayılmasına, alış faturaları ile yangın tarihinden önceki tarihli tüm belgeler ve bir kısım ticari belgelere ilişkin istem konusu edilen talebin söz konusu fatura ve sair belgelerin neler olduğunun davacı yanca bildirilmediği, söz konusu alış faturaları ve bir kısım belgeler yönünden talebin soyut nitelikte kaldığı kanaati ile bu hususlara yönelik talebin yerinde olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu ve mahkememizce hükme esas alınan 06/03/2024 tarihli bilirkişi .... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda tablo halinde belirtilen;
a)1 numaralı tabloda yazılı davacı şirketin 2012-2022 yılları (bu yıllar dahil) Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterleri ile Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Pay Defterinin,
b)2 numaralı tabloda yazılı satış faturalarının,
c)3 numaralı tabloda yazılı sevk irsaliyelerinin 10/06/2023 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
2-06/03/2024 tarihli bilirkişi ..... tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ve içindeki tabloların (1-2 ve 3 numaralı) hükmün eki ve ayrılmaz parçası sayılmasına,
3-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,80 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 157,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/04/2024
Katip ...
Hakim ...