T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/841 Esas
KARAR NO : 2025/1011
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/08/2023
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili davanın tamamen ıslahına ilişkin HMK 180.maddesi kapsamında sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 16.10.2024 tarihli dileklerinde, usul ekonomisi ilkesi ve HMK 124/3.maddesi uyarınca davacı taraf sıfatının ...... Tekstil olarak değiştirilmesine karar verilmesinin talep edildiğini, işbu taleplerinin 22.01.2025 tarihli celsenin 3 nolu bendinde "Davacı vekilinin taraf değişikliği talebinin iş bu dosyanın itirazın iptali davası olup icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğu, icra takibinin davacı şirket adına yapıldığı anlaşıldığından taraf değişikliği talebinin REDDİNE " şeklindeki ara kararı uyarınca reddedildiğini, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, itirazın iptali davasının ıslah ile alacak davasına dönüştürülmesinin mümkün olduğunu, öncelikle huzurdaki davanın ıslahı ile davanın itirazın iptali davasından alacak davasına çevrilmesini talep ettiklerini, taraflarınca Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında 128.494,61-TL cari hesap alacağına istinaden icra takibi başlatıldığını ve davalının itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiğini, taraflarınca icra takibi başlatılırken cari hesap alacağının müvekkilinin şahıs firması olan "..... Tekstil" adınayken, sehven taraf olarak ...... Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketinin gösterildiğini ve yargılamaya da hatalı olarak ..... Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi üzerinden devam edildiğini, davanın ıslahı ve alacak davasına çevrilmesinin akabinde davanın icra takibine sıkı sıkıya bağlılığını yitireceğini, davalı tarafça cevap dilekçesinde tekstil ürünlerinin üretilmesi konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandığının beyan edildiğini, sehven maddi bir hata olarak müvekkiline ait şahıs şirketi değil sermaye şirketinin taraf olarak gösterildiğini, davalı tarafça bugüne değin fark edilmemiş olan işbu hatanın dürüstlük kuralına aykırı olmadığını, usul ekonomisi ilkesi ve HMK 124. maddesi gereğince davacı taraf sıfatının ..... Tekstil olarak değiştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini iddia ederek; davanın ıslahına ve alacak davasına çevrilmesine, usul ekonomisi ilkesi ve HMK 124/3.maddesi gereğince davacı taraf sıfatının ..... Tekstil olarak değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddia ve taleplerinde haksız olduğunu, müvekkilinin yurt dışında bulunan müşterileri için, Türkiye'de tekstil ürünlerinin üretimini yaptığını, üretilen malların yurt dışına kara yolu kullanılarak gönderildiğini, zamanında gönderilen ürünlere ait nakliye ücretinin yurt dışındaki müşterisi tarafından ödendiğini, zamanında teslim edilemeyen ürünler hakkında zamanında teslim yapılabilmesi veya gecikme süresinin azaltılması için taşıma yolunda değişikliğine gidildiğini, geciken ürünlerin daha hızlı kargo ile yurt dışına gönderildiğini ve buna ilişkin nakliye masraflarının müvekkili firma tarafından karşılandığını, ayrıca gecikmelerden dolayı müvekkiline müşterisi tarafından reklamasyon uygulandığını ve sipariş iptalleri yapıldığını, davacının sözleşmeye uygun teslimat yapmaması nedeniyle ortaya çıkan zarar, ziyan ve bilimum giderlerden sorumlu olduğunu, müvekkili ile davacının KM1705 ve ..... kod numaralı ..... markalı tekstil ürününün üretilmesi konusunda anlaştığını, davacının kesim-dikim-ütü/paket işlerini üstlendiğini, davacı tarafın sözleşmede kararlaştırılan sürelerde edimlerini yerine getirmediğini, süresinde ürünler teslim edilmeyince, müvekkilinin yurt dışındaki müşterisine malları nakliye yolu değişikliğine giderek havayolu ile gönderdiğini, müvekkilinin davacının edimlerini zamanında yerine getirememesi nedeniyle havayolu nakliye giderlerini karşılamak zorunda kaldığını, meydana gelen zararların davacı tarafından karşılanması gerektiğini, davacının davasında haksız olduğunu, müvekkilinin zararlarının tamamı ile sözleşmeden kaynaklı olarak, tüm tazminat, cezai şart vd. tüm sorumluluklarını karşılaması gerektiğini savunarak; davanın reddi ile haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan ve dava açan davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesini, dava masrafları ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 124/3 maddesinde "maddi hatadan kaynaklanan ve dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği" 124/4. Maddesinde ise "Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceği." hükmü yer almaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile cevap dilekçesi ve bilirkişi raporundan; HMK'nun 124. maddesinin 3. ve 4. bentleri gereğince, davacının taraf değişikliği talebinin dürüstlük kuralına aykırı olmadığı, maddi hataya ve kabul edilebilir yanılgıya dayandığı ve karşı tarafın rızası aranmaksızın HMK.nın 124/3-4. maddesi uyarınca taraf değişikliği yapmak suretiyle bu yanlışlığın düzeltilmesi mümkün olduğundan davacı tarafın taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki tekstil ürünleri kesim-dikim-ütü/paket işlerine dayalı fason işçilik(eser) sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının cari hesap alacağından kaynaklı davalıdan alacaklı olup olmadığı; davalı savunması kapsamında davacı tarafça sözleşme kapsamında edimlerin süresinde yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmemiş ise davalının yaptığı giderleri davacıya yansıtıp yansıtamayacağı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine cari hesaptan kaynaklı 128.494,61-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 24/07/2023 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, davalı borçlu vekilinin 19/07/2023 tarihli dilekçesi ile tüm ferileriyle birlikte alacağın tamamına itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine aynı tarihte icranın durdurulması kararı verildiği görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğünden; tarafların 2023 yılına ait BA/BS formları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Taraf vekilleri tarafından bildirilen tanıklar mahkememizce bizzat dinlenilmiştir.
Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ..... beyanında, "Ben davacı şirkette yaklaşık 3 yıldır muhasebeci olarak çalışmaktayım. Bizim davalı şirket ile süregelen bir ticari ilişkimiz mevcuttur. Bize kumaş verirler biz de bu kumaşların kesim, dikim ve ütü paket işini yaparız. En son davalı şirket tarafından yine söylediğim işler için çalıştığım firmaya kumaş teslim edildi. Ancak o dönem bayram arefesiydi ve süregelen işlerimiz vardı. Biz kendilerine bize verdikleri sürede işleri yetiştiremeyeceğimizi söyledik, zira henüz teslim etmedikleri kumaşlar için de çok yakın tarihlere işin bitmesini istemişlerdi. Biz bize teslim edilen kumaşların kesimini yaptık, ancak dikim ve ütü paket işlerini yetiştiremeyeceğimizden davalı şirkete bu ürünleri iade ettik kendileri de bu işi başka bir atölyeye vereceklerini söylediler. Sonrasında duyduğumuz kadarıyla diğer atölye de işi yetiştirememiş. Bir süre sonra davalı şirket bize bir uçak faturası gönderdi, ancak biz kendilerine istedikleri sürede işi yetiştiremeyeceğimizi söylemiştik, bu faturayı neden bize yansıttılar anlamadık. Davalı taraf bu faturayı öne sürerek alacağımızı ödememektedir benim olaya ilişkin görgüm ve bilgim bundan ibarettir" demiştir.
Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ..... beyanında, "Ben davacı şirkette yaklaşık 5 yıldır üretim sorumlusu olarak çalışıyorum. Davalı tarafça bize verilen kumaşların kesim, dikim ve toparlama işlemlerini yaptık ve kendilerinin gönderdiği nakliye firmasına ait tıra ürünlerin yüklemesini yaptık. Biz işlemleri anlaştığımız şekilde tam eksiksiz olarak yerine getirdik ancak tarafımıza bu işlemlerin bedeli ödenmedi sorun da buradan meydana geldi. Ben neden davalı tarafın ödememizi yapmadığını bilmiyorum o dönem bayram üzereydi. Biz dediğim gibi işimizi tam ve eksiksiz olarak yapıp karşı tarafa teslimini gerçekleştirdik. Biz davalı tarafın bize teslim ettiği kumaşların kesim, dikim ve ütü paket işlemlerini tamamlayıp teslimi yaptık, sadece bize siparişi verilen bir model üründe 7000 adet tişörtün ütü paket işlemini davalı şirket başka bir firmaya yaptırdı buna ilişkin de irsaliye mevcuttur bunun dışındaki tüm işlemleri biz yaptık ve dediğim gibi de karşı tarafa teslim ettik. Bu 7000 adet tişört bizim hali hazırda devam eden gerek davalı firmaya gerek başka firmalara ait işlerimizden dolayı başka bir firmaya yaptırıldı, toplam davalı şirketin bize verdiği sipariş 20000 ürünü kapsıyordu ilk başta bize teslim tarihi söylememişlerdi ancak işe başlayınca bizden bir an önce teslimi yapmamızı istediler. 20000 adet ürün yanlış hatırlamıyorsam farklı model ve renklerden oluşuyordu benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir" demiştir.
Mahkememizce dinlenen davalı tanığı ..... beyanında, "Yaklaşık 30 yıldır davalı şirkette sosyal uygunluk ve ürün kontrol uzmanı olarak çalışırım, davacı şirketin leftis marka çocuk ürünü sipariş etmiştir ancak siparişleri bildirilen tarihe yetiştiremediler, terminde gecikme yaşadığımız için ürünleri alıcımıza hava yoluyla göndermek zorunda kaldık, söylediğim gecikme tahminen 9 yada 10 günlük bir gecikmeydi, ürünlerin alıcısı İspanya da .... firmasıydı, ürünleri davalı firmanın bayram arefesi olduğu için kendi yoğunlukları olduğundan yetiştiremediğini düşünüyorum, kendi yoğunlukları olarak söylemek istediğim başka şirketlerden de işleri olduğudur, normalde bu ürünü yetiştirecek kapasitede bir şirkettir, davacı şirket bize geç teslim hususunda herhangi bir bildirim yapmadı, zira biz karşı tarafla mail yazışmalarıyla sözleşme şartlarını belirledik, geç teslimlerde alıcı firma ürünün iptaline kadar yaptırım uygulayabiliyor, üründe belli bir markaya ait çıktığında o ürünü başka bir kişiye satma olasılığınız da olmuyor, bu şekilde zarara uğruyorsunuz, alıcı firma geç teslimi kabul etti ancak bize debit yaptı, hem hava yolu masraflarını hemde ürün başına 0,30 euro civarı bizden kesinti yaptı" demiştir.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler, tanık beyanları, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... sayılı takip dosyası ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, lehlerine delil niteliğinde olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, tarafların ticari ilişkiyi hangi hesaplarla izlediği, defterler arasında fark bulunması halinde farkın sebebi ve taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalının davacıya borcunun bulunup bulunmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere mali müşavir bilirkişi ile taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafça sözleşme kapsamında edimlerin süresinde yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmemiş ise davalının yaptığı giderleri davacıya yansıtıp yansıtamayacağı hususlarında rapor düzenlenmek üzere tekstil mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 04/09/2025 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
04/09/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... davacının 2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (19.07.2023) itibariyle davacının davalıdan 133.180,43 TL alacaklı olduğu, davalının 2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (19.07.2023) itibariyle davalının davacıya 133.180,43 TL borcunun bulunduğu, taraf ticari defterlerinin takip tarihi (19.07.2023) itibari ile birbiri ile davacının 133.180,43 TL alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, davalı şirket tarafından takip sonrası 05.10.2023 tarihli 4.685,82 TL tutarlı iade faturası düzenlendiği, söz konusu faturanın taraflar arasında 3 defa karşılıklı olarak kesilmiş ve iade edilmiş olduğu, bu faturaya ilişkin uyuşmazlık ticari defterlere göre kalmadığı, özetle davacının her ne kadar takip konusu alacak tutarı içerisinde davalının düzenlemiş olduğu iade faturasını sehven 2 defa iade kestiğinden söz konusu fatura haricinde taraf ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu ve yine dava dilekçesinde takibin devamına talep ettiği tutarın bu fatura hariç olarak 128.494,61 TL üzerinden yapıldığı anlaşıldığından, davacının davalıdan 128.494,61 TL alacaklı olduğu, davalının sunduğu fason işçilik sözleşmelerinde davacının imzası bulunmadığından ve davacının 05.05.2023 tarihine kadar ürünleri teslim etmeyi taahhüt ettiğini gösteren herhangi bir delil sunulmadığından davalının geç teslim iddiasının ispata muhtaç olduğu, neticeten; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 128.494,61 TL alacaklı olduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, tanık beyanları, 04/09/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında tekstil ürünleri kesim-dikim-ütü/paket işlerine dayalı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davanın taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar tacir sıfatına haiz olup uyuşmazlığın ticari nitelik arz ettiği, davada basit yargılama usulünün uygulandığı, delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, yukarıda özetlenen bilirkişi raporuna göre tarafların ticari defterlerinin lehlerine delil niteliğinin bulunduğu, taraf ticari defterlerinin takip tarihi (19.07.2023) itibari ile birbiri ile davacının 133.180,43 TL alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, davalı şirket tarafından takip sonrası 05.10.2023 tarihli 4.685,82 TL tutarlı iade faturası düzenlendiği, söz konusu faturanın taraflar arasında 3 defa karşılıklı olarak kesilmiş ve iade edilmiş olduğu, davacının her ne kadar takip konusu alacak tutarı içerisinde davalının düzenlemiş olduğu iade faturasını sehven 2 defa iade kestiğinden söz konusu fatura haricinde taraf ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu ve yine dava dilekçesinde takibin devamına talep ettiği tutarın bu fatura hariç olarak 128.494,61 TL üzerinden yapıldığı anlaşıldığından, davacının davalıdan 128.494,61 TL alacaklı olduğu, davalının sunduğu fason işçilik sözleşmelerinde davacının imzası bulunmadığından ve davacının 05.05.2023 tarihine kadar ürünleri teslim etmeyi taahhüt ettiğini gösteren herhangi bir delil sunulmadığından davalının geç teslim iddiasının ispata muhtaç olduğu hususlarının tespit edildiği, bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere taraf ticari defterlerinin davacının davalıdan 128.494,61 TL alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, geç teslime ilişkin iddianın ispatlanamadığı, kaldı ki davalı şirket tarafından takip tarihi sonrası düzenlenen 05.10.2023 tarihli 4.685,82 TL tutarlı iade faturası davacı tarafça alacaktan düşülerek talepte bulunulduğu anlaşılmakla; dosya kapsamında yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporundaki taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtlarındaki tespitler ile dosyaya ibraz edilmiş olan fatura, BA/BS formları ve tarafların ticari defterlerindeki kayıtlarla hep birlikte göz önünde bulundurulduğunda denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu da dikkate alınarak; davacının davalıdan 128.494,61 TL alacaklı olduğu, borcun ödenmediği sonuç ve vicdani kanaatine varılmakla; davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile, 128.494,61-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 8.777,47-TL harçtan peşin alınan 1.551,90-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 7.225,57-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça yatırılan 1.551,90-TL peşin harç ile 269,85-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.821,75-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen tebligat, posta ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 9.471,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,
HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin huzurda yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip ....
Hakim .....