T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/923 Esas
KARAR NO : 2025/1010
DAVA : Tazminat (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 26/09/2023
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili davanın tamamen ıslahına ilişkin HMK 180.maddesi kapsamında sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; İtirazın iptali davasının takip talebiyle sıkıya bağlı olması ve takip talebinde girilen alacak kaleminin klavye hatası nedeniyle sehven 335.000,00 TL olarak gösterilmesi nedeniyle dosyanın tam ıslah ile genel esaslara göre haksız fiil nedeniyle meydana gelen zararın tazmini olarak değiştirilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sigortalısı davalı adına kayıtlı ..... plaka sayılı aracını 08.04.2021 tarihinde ...... poliçe numarası ile sigortaladığını, müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan araç sahibi davalı şirket'in çalışanı sürücü ..... 'ın kontrolü altında ve 31.08.2021 tarihinde seyir halindeyken, Baykan İlçesinden Bitlis/MERKEZ'e doğru otoyolda ilerlediği esnada aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek, seyir halinde olan ...... plakalı bir başka araca arkadan çarparak yaralanmalı/ölümlü ve maddi hasarlı maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini ve bunun sonucu bedensel ve maddi hasar meydana geldiğini, kaza sonrası fotoğraflardan, polis tutanaklarından da anlaşılacağı üzere kazaya sebebiyet veren sigortalı davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kazaya sebep olan araç sürücüsü ..... 'ın adli tıp raporlarından da anlaşılacağı üzere alkollü olması nedeniyle, sigorta şirketinin ödemek zorunda kaldığı ..... plakalı aracın sürücüsü olan ve kaza sonrasında da ağır yaralanarak ve oluşan ağır yaraların iyileşmemesi nedeniyle ölümüyle sonuçlanan maktül ......'ın mirasçılarına ödenen destekten yoksun kalma ve hasar tazminatı için 355.000,00 TL'nin davacı müvekkili tarafından ödendiğini, tazminatın tamamının taraflarınca karşılandığını ve sürücünün adli tıptan alınan kan testinde yasal sınırın çok üstünde alkollü olması nedeniyle ödenen bu tutarın rücuen tazmin edilmek zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkili şirketin gerçekleşen kaza sonrası vefat eden şahsın mirasçılarına toplamda 355.000,00-TL tazminat ödemesi gerçekleştirdiğini, ödenen bu miktarın tamamından davalının asli kusurlu olması sebebiyle ödeme tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte sorumlu olduğunu iddia ederek; tazminat davasının 25/10/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili kooperatif adına kayıtlı ..... plakalı aracın kooperatif çalışanı ....'ın sevk ve idaresinde iken 31.08.2021 tarihinde ..... plakalı araç ile karşılıklı kazaya karıştığını, her iki aracın da kaza sonrası hasarlandığını, kaza sonrası müvekkili araç sürücüsü ......'ın ifadesinde kendisine yapılan ilk alkol testinde vücudunda çıkan promilin 0.001 olduğunu, müvekkili kooperatifte yük taşıyıcı, şoför olarak çalıştığı için görev sırasında alkol almadığını, kaza öncesinde araç önüne atlayan bir köpek sebebi ile aracın tekerinin kanala girmesi sonucu araç hakimiyetini kaybetmesi sonucu kazanın meydana geldiğini beyan ettiğini, davacı ..... Sigorta tarafından kazadan 2 yıl sonra müvekkili aleyhine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ..... E. numaralı dosyasında rücu talepli icra takibi başlatıldığını, yapılan itiraz sonucunda işbu itirazın iptali davasının ikame edildiğini, sürücü .....'ın hiçbir suretle kaza anında alkolün etkisinde olmadığını ve hiçbir suretle kaza günü öncesinde ve sonrasında alkol kullanmadığını, gerek alınan ilk alkol testinde (0.001 promil) gerekse sonradan yapılan alkol testinde (0.48 promil) hiçbir suretle yasal promil sınırını aşan seviyede alkol kullanımına rastlanmadığını, mevzuat hükümleri ve Yargıtay kararları uyarınca rücu sebepleri oluşmadığından davacının tüm iddia ve taleplerini reddettiklerini, iş bu davada Bakırköy Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, dava bakımından yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, zaman aşımı itirazları olduğunu, davaya konu kazanın 31.08.2021 tarihinde olduğunu, davacı tarafın rücu talepli icra takibine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... e.s. dosyasıyla 14/07/2023 tarihinde geçtiğini, itirazın iptali davasını ise 26.09.2023 tarihinde açtığını, T.T.K. 1420. maddesi, Karayolları Trafik Kanunu ve sair mevzuat hükümleri uyarınca davacının talebinin zamanaşımına uğramış olup olmadığının tespiti ile zamanaşımına uğramış olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesi incelendiğinde davanın dayanağı olan maddi vakıa ve işbu vakıaların ve dilekçede yer verilen iddiaların hangi deliller ile ispat olunacağına yönelik dava dilekçesinde açıklama bulunmadığı görülmekle dava dilekçesinin usulen aranan şartlara haiz olmadığının aşikar olduğunu, davacının iddialarını sadece dava dilekçesi ekinde göstermiş olduğu belgelerle ispat etmek zorunda olup, sonradan delil listesi sunmasına muvafakat etmediklerini, dava konusuna ilişkin diğer davaların bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, 31.08.2023 tarihinde müvekkili adına kayıtlı .... plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin kazadaki karşı araç olan ..... plakalı aracın sürücüsü ....'ın mirasçıları tarafından müvekkili firma aleyhine Güroymak Asliye Hukuk Mahkemesi ...... E. Sayılı dosyasında ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat davası ve kaza anında müvekkiline ait .... plakalı aracın sürücüsü olan .... hakkında açılan Bitlis ... Asliye Ceza Mahkemesi .... E. sayılı dosyasında bilinçli taksirle yaralama dava dosyasının derdest olup yargılamaların devam ettiğini, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerektiğini, araç sürücüsü .....'ın kaza anında alkolün etkisi altında olmadığını, müvekkili kooperatife ait ..... plakalı aracın olay tarihi ve saatinde sürücüsünün ....... olup, kendisinin olay tarihinde müvekkili kurumda yük taşıma şoförü olarak çalıştığını, dava dışı sürücü .......'ın olay günü hiçbir suretle alkol yahut trafik kurallarını ihlale ve araç hakimiyetini kaybetmeye sebebiyet verecek hiçbir madde kullanımı bulunmadığını, davacının müvekkili kurum çalışanı sürücü .......'ın alkollü araç kullandığı ve bu sebeple davacı tarafından müteveffanın mirasçılarına ödenen tazminatların rücuen ödenmesi gerektiğine ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, 21.09.2021 tarihinde sürücü .......'ın Ş.H.İ. Kartoğlu Polis Merkezi Amirliğinde alınan ifadesinde 30.08.2021 tarihinde alkol aldığı fakat olay günü alkol almadığını, hatta kazadan iki saat önce depo şefiyle birlikte olduğunu ve alkollü işe gitme durumu olamayacağını, kaza anında önüne çıkan köpeğe çarpmamak için direksiyonu kırdığında aracın ön sağ tekerinin kanala girdiğini ve direksiyon hakimiyetini kaybettiğini beyan ettiğini, hatta aynın ifadesinde .......'ın müdafiisinin beyanında şahsın 31.08.2021 kaza gününde alkol almadığını, kaza sonrası saat tam 08:29:46 da alkol oranı tespiti için tetkik istendiği ve Polis eşliğinde yapılan kan tahlili sonucunun saat 09:34:55'te 0.001 promil olarak çıktığı, fakat 09:19'da ikinci tetkik istendiği, (bu ikinci testin ne zaman yapıldığı belli değildir.) ikinci kan testinde ise alkol oranının bir anda 0.48 promil olarak çıktığını, olay günü aynı bölgede yaşana iki kaza olduğunu ve sonuçların karışmış olabileceğini, ilk kan tahlili sonucunun dosyada mevcut olduğunu, ikinci testte çıkan sonucun yanlış olduğunu, sürücüye ait olmadığını beyan ettiğini, bir an için araç sürücüsünden alınan kan örneği ile yapılan alkol testinde çıkan 0.48 promil alkol sonucu değerlendirmeye alınsa dahi sürücünün olay anında yasal sınırı aşan bir alkol kullanımı bulunmadığını, davacının bu iddiasını kesin delillerle ispatlayamadığını, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerektiğini, sürücünün alkollü olduğuna ilişkin iddiaları dışında kazalanan ........'ın müterafik kusuru ile olay anındaki yol ve hava durumunun değerlendirilmediğini, dava dosyasında kusur tespiti ile aktüerya raporu alınması gerektiğini, Mahkeme tarafından öncelikle kusur ile zarar arasında uygun nedensellik bağı kurulabilip kurulamayacağının tespit edilmesi, zarar ile eylem arasında kusur oranı belirlenmesi, böylelikle zarar ve kusur arasındaki bağ ile tazminatın miktarını ve kapsamını belirlenmesi gerektiğini, açık objektif delillerle ispat yapılamadığını, kusur oranlarına itiraz ettiklerini, iş bu dava ile ilgili bulunan Güroymak Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyası ile Bitlis ..... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, ilgili dosyalarda ve işbu dava dosyasında toplanacak tüm deliller neticesinde kusur oranlarının belirlenmesini, akabinde belirlenen oranlar neticesinde müvekkili şirketin davacı sigorta şirketine karşı sorumluluğunun tespiti gerektiğini, davacı tarafından mağdura ödenen tazminat miktarının kabulünün mümkün olmadığını, kaza ile müteveffanın ölümü arasında illiyet bağının tespiti gerektiğini, davanın araç sürücüsü .......'a ihbarını talep ettiklerini savunarak; huzurdaki davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle akabinde zamanaşımı nedeniyle reddine, her halükarda, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, davanın sürücü .......'a ihbarına, davacının talebi yargılamaya muhtaç olduğundan %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine, davaya konu icra takibi tamamen soyut iddialara dayandığından davacı şirket aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı ZMMS sigorta şirketi tarafından dava dışı üçüncü kişilere yapılan hasar bedeline ve destekten yoksun kalma tazminatına dair ödemenin alkollü araç kullanmaya ilişkin teminat dışı hal nedeniyle davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın, davalıya ait ve davacı tarafından ..... numaralı trafik poliçesi ile sigortalı bulunan ..... plakalı aracın 31/08/2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ..... plakalı araç sürücüsünün mirasçılarına davacı sigorta şirketi tarafından ödenen destekten yoksun kalma ve hasar tazminatı bedelinin davalı şirketten rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında dava dışı araç sürücülerinin kusur durumunun ne olduğu, sigortalı araç sürücüsü dava dışı .......'ın münhasıran alkolün etkisi ile kazaya neden olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davalının yetki ve zamanaşımı itirazlarının kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK'nun 15/1 maddesinde: sigorta sözleşmesinden doğan davalarda; sigorta bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkin ise rizikonun gerçekleştiği yerde de dava açılabilir, hükmünü içermektedir. Rücuan tahsil isteğine ilişkin olayda, davalının yerleşim yeri Bahçelievler/İstanbul olduğundan, davacı sigortacının seçimlik hakkını kullanarak Mahkememizde dava açtığı anlaşılmakla; davalı vekilinin Mahkememizin yetkisine yaptığı itirazın reddine karar verilmiştir.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı şirket tarafından borçlu davalı aleyhine 335.000,00-TL asıl alacak, 21.641,92-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 356.641,92-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 25/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 31/07/2023 tarihli dilekçesi ile borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine 01/08/2023 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği görülmüştür.
Bitlis ..... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... Esas Sayılı dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; mağdurun ........, mağdurenin ...., sanığın ....... olduğu, Bilinçli Taksirle Yaralama suçundan yapılan yargılama sonucunda; "...Her ne kadar sanık hakkında mağdur ........'a yönelik Taksirle Yaralamaya Neden Olma suçundan, Kara Yolları Trafik Kanunu 48/7 maddesi yollaması ile Türk Ceza Kanunu 89/1, 89/2-b, 89/2-e, 89/5(2.cümle), 22/3, 52, 53/6. maddeleri gereğince cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de; sanığın kaza yaptığı sırada Bitlis Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 09/11/2021 tarihli Raporu'na göre; 0.78-1.23 promil arasında alkollü olduğunu belirttiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi ..... esas ..... karar sayılı ilamında da belirttiği üzere, adli Tıp Kurumunun bilimsel verilere dayanarak oluşturduğu görüşlere ve yerleşmiş uygulamalara göre, 100 promilden fazla alkol miktarı güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracağından, bilinçli taksir hükümlerinin uygulanması gerektiğinin kabul edildiği, somut olayda adli tıp raporuna göre sanığın kaza esnasında 0.78 promil ile 1.23 promil alkollü olduğu ancak 100 promil üzerinde kaldığı kesin ve net olarak tespit edilemediğinden, şüpheli kaldığı anlaşıldığından sanığın aleyhine yorumlanamayacağı, bilinçli taksir halinin bu nedenle oluşamayacağı, böylelikle eylemi basit taksir ile işlediğinin kabulü gerektiği, mağdur ........'ın vefat ettiği ve eşi mağdura Şerbet Ersan kovuşturma aşamasında şikayetinden vazgeçmesi" gerekçeleriyle 5237 sayılı TCK'nın 73/4 ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8. maddeleri gereğince, sanık hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verildiği, kararın istinaftan feragat nedeniyle 10/04/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Güroymak Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... esas sayılı dava dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; davalı kooperatifin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden; ..... ve ..... plakalı araçların tramer - hasar kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Türkiye Noterler Birliğinden; ..... ve ..... plakalı araçlara ait araç tescil bilgileri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Bitlis Meteoroloji Müdürlüğünden; 30/08/2021, 31/08/2021 ve 01/09/2021 tarihlerindeki Bitlis ili genelindeki hava durumu/yağış verilerine ilişkin; Meteorolojik Bilgi, Hadise Kayıtları ve Günlük Raporu celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğünden; dava dışı ........'ın kaza tarihi olan 31/08/2021 tarihi öncesinde ilaç ve tedavi dökümlerine ilişkin e-nabız kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Topkapı Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinden; dava dışı ........'ın kaza tarihi olan 31/08/2021 tarihi öncesinde ilaç ve tedavi dökümlerine ilişkin .... Hastane kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Süreyyapaşa Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinden; dava dışı ........'ın kaza tarihi olan 31/08/2021 tarihi öncesinde ilaç ve tedavi dökümlerine ilişkin .... Eczane kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Bitlis Tatvan Devlet Hastanesinden; dava dışı ........'ın hastane nezdinde görmüş olduğu tüm muayene ve tedavilerine ilişkin tıbbi belgeler ile görüntülerin aktarıldığı CD celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Bitlis Devlet Hastanesinden; dava dışı ........'a ait tedavi evrakları, bilgi, belge ve grafilerinin aktarıldığı CD celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Diyarbakır Dicle Üniversite Hastanesinden; dava dışı ........'a ait mevcut tıbbi kayıtlar CD halinde celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Davalı vekili tarafından bildirilen tanıklar talimat yolu ile olmak üzere dinlenilmişlerdir.
Mahkememizce talimat yoluyla dinlenen davalı tanığı....... beyanında, " Ben İstanbul Eczacılar Kooperatifinin ..... şubesinde Depo Sorumlusu olarak çalışmaktayım. Kazanın gerçekleştiği 31/08/2021 tarihinde de aynı işte çalışıyordum. ....... ise benim çalıştığım kooperatifte şoför olarak çalışıyordu. Kazanın gerçekleştiği gün ben Diyarbakır'daydım. .......'ın abisi olan ....... tarafından arandım. ....... tarafından .....'ın Bitlis'te trafik kazası geçirdiğini ve kazanın ağır olduğunu ve Bitlis'e gelmemi istedi. Bitlis'e gittiğimde ..... hastanenin yoğun bakım bölümündeydi. Kaza sonrası kanında alkol olup olmadığına ilişkin ilk yapılan testte hastane polisi tarafından kanında alkol olmadığı söylenmişti. İkinci yapılan testte de kanında alkol olmadığı söylenmişti. Aynı gün .......'ın Dicle Üniversitesine güvenlik nedeniyle sevki sağlandı. Bitlis Devlet Hastanesinde ..... 'ın çıkışı yapılmadan önce hastane polisi tarafından bu sefer .......'ın kanında alkol olduğu söylendi. Daha sonra da ....... ambulansla Dicle Üniversitesi Hastanesine götürüldü. İlk raporda .......'ın kanında alkol olmadığı belirtilmesine rağmen ikinci raporda alkol olduğu belirtilmiş ise de, büyük ihtimalle başka birisine ait kan numuneleri üzerinden inceleme yapılmıştır. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir"demiştir.
Mahkememizce talimat yoluyla dinlenen davalı tanığı ....... beyanında, " Ben davalı kooperatifte sürücü olarak çalışmaktaydım, 29.08.2021 tarihinde arkadaşımın düğünü vardı, bu düğün esnasında alkol aldım, 31.08.2021 tarihinde saat 04.00 civarlarında Diyarbakır ilinden Tatvan ilçesine gitmek için kullanımımda olan plaka sayılı araç ile hareket ettim, Tatvan'a 20 km kala Buzlupınar mevkiine geldiğimde aracın önüne birden köpek çıktı, bunun üzerine köpeğe çarpmamak için sağa ani manevra yaptım, bu esnada sağ tarafta bulunan kanala girip tekrar yol güzergahına girip karşı şeritte gelen araca çarptım, çarpmanın etkisi ile de kullanmış olduğum araç takla atarak yolun sol tarafına doğru yoldan çıktı, daha sonra olay yerine gelen ambulansla Bitlis Devlet Hastanesi'ne götürüldüm, bu esnada saat 08:30 civarlarındaydı, benden alkol testi için kan alındı, test için başka bir hastaneye gönderildim, ilk gelen sonuçlarda kanımda alkol çıkmadı, daha sonra 09:30 civarlarında benden tekrar kan alındı, bu kan numunesine ilişkin sonuçlar da kanımda 0,48 promil alkol çıktı, daha sonra saat 15:30-16:00 civarlarında beni Diyarbakır Dicle Üniversitesi'ne sevk ettiler, bu esnada jandarma ehliyetime el konuldu, benden kan alınırken Ahlat'ta gerçekleşen kazadan dolayı hastaneye gelen kişiler tarafından da kan örneği verilmiştir, benden alınan ikinci kan örneğinin sonuçları ile bu kişiler tarafından verilen kan örnekleri birbirine karışmıştır, 0,48 promil alkol çıktığına yönelik kan örneği tarafıma ait değildir" demiştir.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, davalı taraf savunması, sunulan ve toplanan deliller, Bakırköy ,.... İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyası, hasar dosyası, Bitlis ..... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... Esas Sayılı Dosyası, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; mahallinde Mahkememizce re'sen seçilen Trafik kazası kusur konusunda uzman bilirkişi .....n, kusur konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi .... ve sigorta konusunda uzman .....(VAN MERKEZ)'den oluşan bilirkişi heyeti ile birlikte KEŞİF YAPILARAK; 31/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında dava dışı araç sürücülerinin kusur durumunun ne olduğu, sigortalı araç sürücüsü dava dışı .......'ın münhasıran alkolün etkisi ile kazaya neden olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat (hasar tazminatı) bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının (hasar tazminatı yönünden) tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davalının sorumluluğu var ise temerrüt tarihinin belirlenmesi hususlarında rapor düzenlenmek üzere Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yolu ile gönderilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 25/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"...31/08/2021 günü saat 06:30 sıralarında Bitlis ili istikametinden Baykan ilçesi istikametine 49. Km. 500 metre mesafede ....... sevk ve idaresindeki .... plakalı kamyonet ile Baykan ilçesi istikametinden Bitlis ili istikametine seyir halinde iken belirtilen km'ye geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sağ ön ve yan kısımlarıyla, Bitlis ili istikametinden Baykan ilçesi istikametine seyir halinde olan sürücü ........ sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracın ön kısımlarına çarpması neticesinde çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen trafik kazasının oluşumunda ....... plakalı kamyonet sürücüsü .......'ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı K.Y.T.K.nun sürücülere ait olan kusurlardan 84-G (Şeride tecavüz etme) kuralını ihlal ettiğinden 100/100 (YÜZDE YÜZ) oranında kusurlu olduğu; ..... plakalı kamyonet ........'ın kazanın oluşumunda KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI kanaatine varıldığı, ....... plakalı araç sürücüsü .......'ın kaza saati itibari ile 0,78-1,23 aralığında ALKOLLÜ BULUNDUĞU, dava dışı ..... plakalı araç üzerinde oluşan gerçek hasar değerinin takribi 277.548,00 TL olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48.maddesinde “Uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ile alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin kara yolunda araç sürmeleri yasaktır.” Hükmü bulunduğu, Karayolları Trafik yönetmeliğinin 97. Maddesinin “Alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı;” başlıklı “b” bendinin 1. Fıkrası) “Taksi veya dolmuş otomobil, minibüs, otobüs, kamyon, çekici gibi araçlarla kamu hizmeti, yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler ile resmi araç sürücüleri alkollü içki kullanmış olarak bu araçları süremezler.” 2. Fıkrası) “Alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kanlarındaki alkol miktarı Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü larak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır." şeklinde düzenlendiği, ..... Sigorta A.Ş. tarafından meydana gelen trafik kazasında kusurlu bulunan sigortalı konumundaki ....... plakalı araç sürücüsü .......'ın kaza saat itibari ile 0,78-1.23 aralığında ALKOLLÜ BULUNDUĞU, kaza tarihi itibari ile ....... plakalı aracın ZMMS sigorta poliçesinin ..... Sigorta A.Ş. tanzimi ile yürürlükte bulunduğu, dava dosyasına sunulan evrakların incelendiğinde kazada kusursuz bulunan dava dışı hasara uğrayan ....... plakalı araç için ..... Sigorta A.Ş. tarafından yukarıda raporumuzda belirttiğimiz 277.548,00 TL tazminat tutarından halefiyet ilkesi gereği davalının sorumlu olacağı kanaatinin hasıl olduğu, davacının davalıya 17/07/2023 tarihinde T.C. Bakırköy ...... İcra Dairesi ..... Esas sayılı İlamsız İcra Takibi Ödeme Emri ile ihtarname gönderdiği, davalının icra takibe yasal süresinde itiraz etmesi nedeni ile yasal takibin durdurulduğu, dava dosyasına sunulan Tebliğ Mazbatasının incelendiğinde davalı tarafa 25/07/2023 tarihinde tebliğ yapıldığı tespit ile tebliğ tarihinden önce temerrüde düşürülmesine yönelik ihtarname gönderildiğine ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığından tebliğ tarihi olan 25/07/2023 tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edileceği " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
02/10/2024 tarihli celse ara kararı gereğince, Mahkememiz dosyası, 31/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanan dava dışı müteveffa ........'ın 02/09/2022 tarihinde vefatının 31/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanması sonucu gerçekleşip gerçekleşmediği, kaza ile müteveffanın ölümü arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı konularında, dosya içerisinde bulunan tedavi evrakları ile dosyada mevcut olan taraflarca sunulan delilleri de irdeler biçimde denetime elverir nitelikte rapor düzenlenmek üzere ATK 1. Adli Tıp İhtisas Kuruluna gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu ...... Adli Tıp İhtisas Kurulunun 25/10/2024 tarih ve 6866 Sayılı raporunun sonuç kısmında; "...Adli dosyada kayıtlı bilgilerde; kişinin 31.08.2021 tarihinde araç içi trafik kazası nedeniyle götürüldüğü hastanede yapılan muayene ve tetkiklerinde bilincinin kapalı olduğu, kafatası kırığı, beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, kol, bacak ve ayak kemiklerinde kırıklar, çoklu kot kırkları, göğüs sağda hava birikimi, olduğu, 03.09.2021 tarihinde Dicle Üniversite Hastanesine sevk edildiği, ortopedi ve beyin cerrahi tarafından ameliyat edildiği, tetraplejik, genel durumu kötü, bilinci kapalı ve entübe olarak takip ve tedavisinin yapıldığı, bakıma muhtaç ve yatalak durumda olduğu, 01.04.2022 tarihinde haliyle taburcu edildiği, travmatik beyin hasarına bağlı yatalak durumda olduğu engel oranının %98 olduğu, 31.08.2022 tarihinde genel durumda bozulma ve enfeksiyon nedeniyle götürüldüğü Bitlis Devlet Hastanesinde yapılan takip ve tedaviye rağmen 02.09.2022 tarihinde öldüğünün kayıtlı olduğu, ölümün meydana geliş şekli dikkate alındığında; Kişinin ölümünün genel beden travmasına bağlı kafatası kırığı, beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, kol, bacak ve ayak kemiklerinde kırıklar, çoklu kot kırkları, göğüste hava birikimi, bunlara bağlı gelişen yatalak kalma sonucu meydana gelmiş olduğu, kişinin 31.08.2021 tarihinde maruz kaldığı araç içi trafik kazasına bağlı yaralanması ile ölümü arasında illiyet bağı bulunduğu, kişinin ölüm olayında 31.08.2021 tarihinde araç içi trafik kazasına bağlı yaralanması dışında başkaca bir ortak neden bulunmadığı" şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
ATK raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyanda bulunulmamıştır.
Mahkememiz dosyası 22/01/2025 tarihli ara karar ile; ATK ve kusur raporları, tarafların iddia ve savunmaları, dosyada sunulan ve gelen kayıtlar incelenmek suretiyle; davacı sigorta şirketinin 20/10/2022 tarihli Arabuluculuk Anlaşma Belgesi gereğince dava konusu trafik kazası nedeniyle müteveffanın mirasçılarına ödediği tazminatın yerinde olup olmadığı, talep edilecek gerçek maddi tazminatın tespiti bakımından rapor düzenlenmesi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, Aktüerya Hesap Bilirkişisi ..... tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 17/06/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "... Davaya konu kaza tarihinde ..... plakalı araç sürücüsü .......'ın yasal sınırın üzerinde alkollü olarak kazaya sebebiyet vermiş olması hasebiyle; KTK madde /B.4.c gereği sigortacının üçüncü kişilere ödemiş olduğu tazminatı sigortalısına rücu edebileceğinin kabulünün gerekeceği, davacı sigorta şirketinin rücuen asıl alacağı 355.000,00 TL ve işlemiş faizi 22.933,97 TL olmak üzere toplam alacağı 377.933,97 TL hesaplanmış ise de; Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... E. Sayılı dosyası ile 335.000,00 TL asıl alacak ve 21.641,92 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 356.641,92 TL talep edildiği, davacı tarafından Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ..... E. sayılı dosyası ile ilamsız olarak başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra takibinin 355.000,00 TL asıl alacak ve 21.641,92 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 356.641,92 TL tutar üzerinden devamının gerektiği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Davacı vekili UYAP Bilişim Sistemi üzerinden sunulan 23/06/2025 tarihli dilekçesi ile HMK 180.maddesi kapsamında davasını tam ıslah ederek; 355.000,00-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.
Sigorta Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan tazminat ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Bitlis ..... Asliye Ceza Mahkemesinin ..... Esas Sayılı dosyası, tanık beyanları, 25/10/2023 tarihli kusur bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu ..... Adli Tıp İhtisas Kurulunun 25/10/2024 tarih ve 6866 Sayılı raporu, 17/06/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı sigorta şirketi tarafından, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kaza tarihinde ve kaza anında alkollü olduğundan bahisle sözleşmeye dayalı olarak, üçüncü kişilere ödediği zarar bedelinin rücuen tahsili talepli işbu davanın açıldığı, olay tarihinde saat 06:30 sıralarında alkollü olan dava dışı sürücü .......'ın sevk ve idaresindeki ....... plakalı kamyonet ile Baykan Bitlis Kara Yolu üzerinde Baykan istikametinden Bitlis istikametine seyir halindeyken Yenice Mezrası yakınlarına geldiğinde sevk ve idaresindeki ....... plakalı kamyonetin direksiyon hakimiyetini kaybederek kamyonetin sağ yan ve ön kısımları ile karşı yönden gelen Bitlis istikametinden Baykan istikametine seyir halinde olan dava dışı müteveffa sürücü ........ sevk ve idaresindeki ....... plakalı aracın ön kısımlarına çarpması neticesinde çift taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Mahkememizce dosya kapsamı ve ceza dosyasındaki deliller incelenerek kabul edilen oluş kapsamında mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen hüküm vermeye elverişli, açıklayıcı, dosya kapsamına ve kazanın oluş şekline uygun 25/10/2023 tarihli kusur bilirkişi raporu ve aynı yönde tespitler içeren soruşturma ve ceza dosyasına sunulan bilirkişi raporlarına itibar edilerek, meydana gelen trafik kazasının oluşumunda ....... plakalı kamyonet sürücüsü .......'ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı K.Y.T.K.nun sürücülere ait olan kusurlardan 84-G (Şeride tecavüz etme) kuralını ihlal ettiğinden 100/100 (YÜZDE YÜZ) oranında kusurlu olduğu; ..... plakalı kamyonet ........'ın kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı, Adli Tıp Kurumu .... Adli Tıp İhtisas Kurulunun 25/10/2024 tarih ve ..... Sayılı raporu ile kazada ağır yaralanan müteveffa ........'ın ölümünün meydana geliş şekli dikkate alındığında; kişinin ölümünün genel beden travmasına bağlı kafatası kırığı, beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, kol, bacak ve ayak kemiklerinde kırıklar, çoklu kot kırkları, göğüste hava birikimi, bunlara bağlı gelişen yatalak kalma sonucu meydana gelmiş olduğu, kişinin 31.08.2021 tarihinde maruz kaldığı araç içi trafik kazasına bağlı yaralanması ile ölümü arasında illiyet bağı bulunduğu, kişinin ölüm olayında 31.08.2021 tarihinde araç içi trafik kazasına bağlı yaralanması dışında başkaca bir ortak neden bulunmadığı hususlarının tespit edildiği, dava dışı sigortalı araç sürücüsünün kaza yaptığı sırada Bitlis Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 09/11/2021 tarihli Raporu'na göre; 0.78-1.23 promil arasında alkollü olduğunun tespit edildiği, dava dışı sürücünün soruşturma ve ceza dosyasında alınan ifadeleri ve kazanın oluş şekli dikkate alındığında kaza anında sürücünün 0.78-1.23 promil aralığında alkollü olduğu nazara alındığında emniyetli araç sevk ve idare edemeyecek durumda olduğu kabul edilerek münhasırlık raporu alınmadan teminat kapsamı dışında sayılacağı, davacı ZMMS sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında sigorta akti mevcut olup, sözleşmesinin tarafı davalı araç maliki olmakla, KTK'nın 95/2.maddesine göre davacı sigorta şirketinin zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidi olan davalıya rücu edebileceği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak; sigortalıya rücu için zaman aşımının başlangıç tarihi üçüncü kişi hak sahibine yapılan ödeme tarihi olup, zaman aşımı süresinin 2 yıl olduğu, ceza zaman aşımı süresi de dikkate alınarak davacı tarafça 25/10/2022 tarihinde ödeme yapıldığı dikkate alındığında eldeki davanın yasal süresi içerisinde açılmış olduğunun belirgin olduğu, bu suretle davalı vekilinin zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı; denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli, Mahkememizce hükme esas 17/06/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporundaki hesaplanan gerçek zarar miktarına ilişkin tespitler Mahkememizce de benimsenerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-355.000,00-TL'nin 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 24.250,05-TL harçtan peşin alınan 4.648,91-TL peşin harcın mahsubu ile noksan kalan 19.601,14-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yatırılan 4.648,91-TL peşin harç, 885,25-TL başvurma harcı ve 3.030,30-TL keşif harcı olmak üzere toplam 8.564,46-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta kayıtlı bulunan talimat, tebligat, bilirkişi ücreti, A.T.K. Rapor ücreti, keşif ve posta gideri olmak üzere toplam 30.542,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 56.800,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara/vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip.....
Hakim .....