T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1030 Esas
KARAR NO: 2024/1211
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 02/02/2024
KARAR TARİHİ: 09/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde özetle; .... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, aile şirketi niteliğinde olduğunu, bu çerçevede faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, müvekkilinin, 2004 yılından bugüne kadar .... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ortaklarından biri olduğunu, aynı zamanda 28.11.2023 tarihine kadar yönetim kurulu üyeliği yaptığını, 28.11.2023 tarihine kadar müvekkilinin kardeşi ...'ın şirket ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı, diğer kardeşi ...'ın ise şirket ortağı ve Yönetim Kurulu Üyesi olduğunu, kuruluşundan itibaren tekstil alanında faaliyet gösteren Şirket fabrikasının bulunduğu alana ilişkin olarak, Müvekkilinin babası ...’ın ölümü sonrasında ... San. ve Tic. A.Ş. ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin akdedildiğini, şirketin ... Yapı ile akdetmiş olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında, inşaata başlanmış ve etap etap olmak üzere 2017 yılından itibaren .... Yapı tarafından taşınmazların Şirkete devrine başlandığını, şirket de söz konusu taşınmazların peyder pey satışlarıyla karlar elde edip bu karı ortaklar arasında paylaştırmak suretiyle şirketin ticari faaliyetini devam ettirdiğini, 2018, 2019 ve 2020 yıllarında yapılan satışlara ilişkin, yönetim kurulu üyelerine bilgi paylaşımı yapıldığını, bu kapsamda da 2018, 2019 ve 2020 yıllarını kapsar şekilde 2021 yılında olağan genel kurul toplantısı yapıldığını ve yönetim kurulu üyelerinin ibra edildiğini, müvekkilinin, diğer iki kardeşi tarafından 2020 yılından itibaren yönetimden uzak tutulduğunu ve bu doğrultuda; 2021 ve 2022 yıllarında özellikle ... Anonim Şirketi ile Yönetim Kurulu Üyesi ... ile Yönetim Kurulu Başkanı ....’a yapılan satışlardan ve bu satışlardan elde edilen gelirden haberdar olamadığını, konuya ilişkin olarak gerekli bilgilendirmenin kendisine yapılmadığını, TBK m. 19 ve m. 27, TTK m. 408/2-f ve m. 395 Doğrultusunda Tapuda Yolsuz Tescil Edilen; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 51 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 53 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 117 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 119 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 131 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 132 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 135 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 139 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 141 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 143 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 203 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 204 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 206 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 220 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 221 no’lu Bağımsız Bölüm, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Ada 20 Parselde 223 no’lu Bağımsız Bölüm, taşınmazların davalı .... Anonim Şirketi’ne yapılan satışının geçersiz olması nedeniyle, dava konusu taşınmazların karar tarihine en yakın piyasa değerinin davalıdan ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, talebin kabul edilmemesi halinde, dava konusu taşınmazların dava tarihine en yakın piyasa değerinin, davalıdan ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, bu taleplerinin de kabul edilmemesi halinde dava konusu taşınmazların satış tarihindeki piyasa değerinin davalıdan ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, bu taleplerinin de kabul edilmemesi halinde, dava konusu taşınmazların satış değerinin davalıdan ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkilinin pay sahibi olduğu ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi’ne iadesini, söz konusu taşınmaz satışlarının, aynı zamanda TTK m.395 kapsamında düzenlenen, şirketle işlem yasağına da aykırılık teşkil ettiğini, dava dışı yönetim kurulu üyeleri gerek doğrudan .... Gayrimenkul’e gerekse önce şirketten kendilerine akabinde kendileri tarafından .... Gayrimenkul’e taşınmaz devrini gerçekleştirdiğini, ...., hukuka aykırı bir organizasyon çerçevesinde şirketle işlem yasağına aykırı olarak yapılan bu satış işlemlerine bu hususu bilerek taraf olduğundan, doğan zararı tazmin sorumluluğunun bulunduğunu, zarara uğrayan Şirketin herhangi bir gideri ve riski bulunmamasına rağmen, 2023 yılında kar açıklamadığını, zarar gören Şirket’in ekonomik durumunun geçici ödemeyi gerektirdiğini, TBK madde 76’da belirtilen geçici ödemenin tüm şartları somut uyuşmazlıkta sağlanmış olduğundan, HMK m. 107 gereği fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere Şirkete ödenmesi gereken tazminattan şimdilik 500.000-TL’sinin davalıdan TBK m. 76 uyarınca tahsil edilerek ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne geçici ödenmesine karar verilmesini, yine aynı iş planı çerçevesinde ... Sanayi ve Anonim Şirketi tarafından, ... Gayrimenkul’e devredilen, ... Gayrimenkul tarafından ise birkaç gün sonra üçüncü kişiye devredilen İstanbul ili, .... ilçesi, ...azlı Köyü, ... Ada 20 Parsel 123 No’lu Bağımsız Bölüm taşınmazı, işbu davadaki taleplerle birebir aynı olacak şekilde dava konusu edildiğini, yargılamanın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... E. sayılı dosyası kapsamında devam ettiğini, işbu dosyanın Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası ile birleştirmesini ve yargılamanın birleşen dosya üzerinden yürütülmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Yatırım A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; 2021-2022 yıllarında 2 adet taşınmaz .... Kumaşları tarafından yabancıya direkt satış yapılmış olup, 37 adet taşınmaz önce müvekkil şirkete ardından yabancılara ve 6 taşınmaz da Türk vatandaşlarına satıldığını ve toplam taşınmaz sayısının 45 olduğunu, davacının iddia ettiği rakamın doğru olmadığını, müvekkil şirketin tüm işlemleri faturalı olup, herhangi bir usulsüzlük yapılmasının mümkün olmadığını, müvekkil şirket kendi adına aldığı taşınmazları acenteler üzerinden Türk vatandaşı olmayan yabancılara satarken aşağıdaki giderleri alım değerine eklemekte ve sonrasında 3. kişiye sattığını, müvekkil şirket sadece ... Kumaşlarının taşınmazlarını değil davacının da taşınmazını alıp sattığını, davacı 2022 yılında bu sefer de kendi şahsına ait olan ve ... ilçesi, ... Köyü, ... Ada 20 Parsel 172 nolu bağımsız bölümü de müvekkil şirkete sattığını, müvekkil şirket taşınmazları rayiç değerin altında alıp satıyor ve müşterilerini zarara uğratıyor, o halde davacı neden kendi taşınmazının satımı için müvekkil şirket ile anlaştığının anlaşılamadığını, davacının davalıları suçladığı eylemleri aslında bizzat kendisinin yaptığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının ... Karar sayılı ilam ile, Mahkememizin ... Esas dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, asıl dava üzerinden yapılan 05/12/2024 tarihli duruşmada birleşen dosyanın tefrikine karar verilerek, Mahkememizin iş bu esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacının pay sahibi olduğu ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından davalı ... Yatırım A.Ş.'ye devredilen taşınmazların satış işlemlerinin muvazaalı olarak gerçekleştirilerek geçersiz olduğu iddiasına dayalı, taşınmazların karar tarihine en yakın piyasa değerinin, terditli olarak kabul edilememesi halinde dava tarihine en yakın piyasa değerinin, kabul edilmemesi halinde taşınmazların dava dışı 3.kişilere satış tarihindeki piyasa değerinin, bu taleplerin kabul edilmemesi halinde ise taşınmazların satış değerinin davalıdan ticari avans faizi ile birlikte tahsil edilerek davacının pay sahibi olduğu ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne iade edilmesi istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
İrade ve beyan arasında bilerek yaratılan uyumsuzluk şeklinde tanımlanan muvazaa, 6098 sayılı HMK'nın 19. maddesinde düzenlenmiş ve anılan maddede, “bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla ve ya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. ” hükmüne yer verilmiştir.
O halde muvazaa; tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacı ile ve fakat kendi gerçek iradelerine uymayan ve aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan bir görünüş yaratmak hususunda anlaşmalarıdır, şeklinde tanımlanabilir. Bir başka ifadeyle, irade açıklamasında bulunan taraflar bu açıklamanın kendisine yapıldığı kişi, irade açıklamasının sonuç doğurmaması konusunda anlaşmışlar, yalnız gerçek bir hukuki işlemin bulunduğu görüşünü yaratmayı istemişlerse, muvazaadan söz edilir.
Muvazaa daha çok sözleşmenin yorumuyla ilgili olduğundan, öğreti ve uygulamada muvazaa kapsamlı olarak incelenmiş ve belirli kurallara bağlanmıştır. Gerek öğretide, gerek uygulamada muvazaa, mutlak ve nispi muvazaa olarak iki gruba ayrılmaktadır; mutlak muvazaada taraflar herhangi bir hukuki işlem yapmayı (oluşturmayı) istemezler, yalnız görünüşte bir hukuki işlem için gerekli irade açıklamasında bulunurlar; nispi muvazaada ise taraflar gerçekten belli bir hukuki işlem yapmak isterler, ancak onu saklamak amacıyla, bir başka hukuki işlemin kurulduğu görüşünü yaratmak üzere irade açıklamasında bulunurlar.
Taraflar ister yalnız bir görünüş yaratmayı, ister ikinci bir gizli işlem yapmayı arzu etmiş olsunlar, görünüşteki (zahiri) işlem tarafların gerçek iradelerine uymadığından, ilke olarak herhangi bir sonuç doğurmaz. Muvazaada görünüşteki işlemin her türlü hukuki sonuçtan yoksun olması, tarafların ortak iradelerinin bu yolda olmasından kaynaklanmaktadır.
Şu halde, özellikle mevsuf (nispi) muvazaada ilke olarak görünüşteki işlemin altına saklanan ve tarafların içerik ve sonuçlarıyla birlikte gerçekleştirmek istedikleri işlem (gizli sözleşme) geçerlidir. Bu geçerliliğin, tarafların gerçek ve uygun iradelerinin bu yolda olmasından kaynaklandığı ve onun, muvazaalı hukuki işlemin altına gizlenmiş olmasının, ilke olarak geçerliliğini etkilemediği her türlü duraksamadan uzaktır.
Ne var ki; muvazaada, gizli işlem şekle bağlıysa ve bu gizli işleme ilişkin irade açıklamaları şekle uygun yapılmamışsa, görünüşteki işlem yapılırken yasaların öngördüğü şekle uyulmuş olması, gizli işlemdeki şekle aykırılığı gidermez. Bu durumda, görünüşteki işlem tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığından her hangi bir sonuç doğurmadığı gibi, gizli işlem dahi şekle aykırılıktan dolayı geçersizdir.
Dava, 6098 sayılı TBK'nın 19.maddesi uyarınca muvazaa iddiasına dayalı dava konusu taşınmazların devir işlemlerinin geçersizliği istemine ilişkin olup, davada incelenmesi gereken husus dava dışı .... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yaptığı tasarruflarının iptali gerekip gerekmediği, başka bir anlatımla BK’nin 19. maddesinde yazılı şartların gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Tasarrufun iptali davası, TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olmadığından 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmaktadır. (Yargıtay HGK. 10/02/2016T. 2014/17-2389E. 2016/129K.).
Bu nedenlerle TBK'nın 19. Maddesi gereğince açılan tasarrufun iptali davasında, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğundan; davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1 maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usûlden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usûlden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli mahkemenin BAKIRKÖY ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-İki haftalık süre içerisinde dosyanın gönderilmesi talebinde bulunulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına,
5-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
6-Harç ve masraflar ile tedbir talebinin görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere yüzüne karşı oy birliğiyle karar verildi. 09/12/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza