T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/195 Esas
KARAR NO : 2025/65
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/02/2024
KARAR TARİHİ : 20/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21.10.2023 tarihinde İstanbul Büyükçekmece İlçesinde müvekkiline ait ....... plakalı 2013 Model ....... marka araca, davalı şirketçe kaskolu (ihtiyari mali mesuliyet klozlu) ve diğer davalının malik ve sürücüsü oladuğu ........ plaka sayılı araç arkadan çarptığını, kazada sigortalı ........ plaka sayılı aracın tam kusurlu olduğunu, ........ plaka sayılı sigortalı aracın davalı sigorta şirketince ..... Poliçe No ile düzenlenen Genişletilmiş Kasko poliçesine dahil ihtiyari mali mesuliyet klozu ile araç sahibine düşen hukuki sorumluluğun zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri üstünde kalan kısmını, poliçede yazılı limitlere kadar teminat altına aldığını, kazada müvekkiline ait aracın tamponu değiştiğini, arka bagaj ve arka sağ çamurluğunun boyanmış olduğunu, kaza sebebiyle değişen ve onarılan parçaların Ekspertiz raporu ile sabit olduğunu, araçta meydana gelen 174.000,00 TL lik onarım bedelinin 120.000,00 TL lik kısmı sigortalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ..... Sigorta A.Ş tarafından ..... Nolu Hasar Dosyası üzerinden karşılandığını, 5.100.000,00 TL rayiç değeri olan araçta büyük oranda değer kaybı meydana geldiğini, aracın tamirinin 31 gün sürdüğünü, Yüksek MAhkeme uygulamasına göre onarım süresi içinde "emsal nitelikteki bir aracın" mahrumiyet bedeli hesbedileceğini, tensip ile ..... Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak ..... Nolu Hasar Dosyasının istenilmesine, yine .... SİGORTA A.Ş'ye müzekkere yazılarak .... Nolu Hasar Dosyasının istenilmesine, karar ile 54.000,00 TL bakiye hasar bedeli ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere zararın tam ve kesin olarak belirlendiği zaman belirlemek üzere şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı zararının temerrüt tarihi olan 20.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere zararın tam ve kesin olarak belirlendiği zaman belirlemek üzere şimdilik 1.000,00 TL ikame araç tazminatının davalı ......'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..... Sigorta A.ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ........
plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde kaza tarihinde ...... no’lu genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, dosya değer kaybı zararının meydana gelip gelmediğinin tespiti için incelemeye alınmış olduğunu ancak, talep sahibi inceleme sonucunu beklemeden iş bu başvuruyu yaptığını, tramer veri tabanında; işbu hasarı öncesinde; davacı aracının 2 adet hasar kaydına rastlandığını, 05.10.2013 tarihinde motor kaputu,sağ ön çamurluk,sol arka çamurluk hasarı aldığının tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından talep sahibine ekli eksper raporu doğrultusunda hasar ödemesi yapıldığını, karşı tarafın başvuru konusu zararının tamamının tazmin edildiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkili şirketin hasar tutarının KDV’sine ilişkin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, Esasa ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ........'in davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Büyükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... esas sayılı, ..... karar sayılı dosyasında verilen 08/02/2024 tarihli gönderme kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği ve yukarıda yazılı esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizin duruşma ara kararı ile Dava konusunun meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacının maddi zararı var ise ne kadar olduğu (Değer Kaybı, hasar bedeli ve İkame Araç Bedeli ), davacının maddi zarar talebini davalılara yöneltip yöneltemeyeceği, davalıların sorumlulukları var ise ne miktarda sorumlu oldukları hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, Otomotiv Uzmanı Makine Mühendisi ..... ve Adli Trafik Uzmanı ..... 06/08/2024 tarihli raporunda özetle; Önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK’ nun 84/d. Md. yoluyla; 47/c,d, 52b,c, 56/c, Md. ile; KT. Yönet.
107. Md. Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme ve Araçlar
Arasındaki Mesafe) kuralları ihlal eden, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ...... plakalı otomobil sürücüsü davalı ..... ' in “%100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu”
olacağı;
Trafik Kazası Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan; Trafik sıkışıklığı
nedeniyle ani frene basarak durakladığı esnada arkadan gelen araç tarafından çarpılmaya maruz
kalan; Buna göre kurallara uygun şekilde seyrettiği ve durakladığı esnada arkadan gelen araç
tarafından çarpılmaya uğradığı düşünülen ...... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı .....’ ün kazada etkisi olmadığı, alabileceği bir tedbir bulunmadığı ve “Tamamen Kusursuz”
olacağı;
kaza tarihinde ..... plakalı otomobilin maliki olan davacı ..... ‘ nün ise ( KTK’ nun
85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı ......’ ün kusuru oranında, adı
geçen sürücüyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı; Ancak yukarıda açıklanan
şekilde adı geçen sürücünün kusuru bulunmadığının tespit edildiği; Buna göre aynı aracın maliki
olan davacı ..... ‘ nün de kazada sorumluluğu bulunmayacağı;
aynı kaza tarihinde ........ plakalı otomobilin sigortası olan davalı ..... Sigorta A.Ş.’ nin ise (
KTK’ nun 91. Md. sigorta) kurallar gereği araç sürücüsü davalı ......' in kusur oranı ve
sigorta kapsamında sorumlu olacağı;
araçtaki toplam hasar bedelinin KDV hariç 174.870,00 TL olacağı, bu hasar bedelinin 120.000,00
TL lik kısmı sigortalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ödendiğinden, davacının
davalılardan talep edebileceği bakiye 54.870,00-TL olduğu,
meydana gelen kazadan dolayı araç değer kaybı 130.000,00-TL olduğu, aracın 10 günlük onarımı süresi boyunca aracını kullanamayacağından bunun ikame araç (kiralık
araç) ile giderileceği kabulü ile 21.10.2023 tarihi itibarıyla 90.000,00 TL (10gün x 9000,00TL/gün)
araç mahrumiyet kaybının ortaya çıkabileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın trafik kazası nedeniyle davacıya ait ....... plaka sayılı araçta oluşan bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tazmini istemine ilişkindir. 2918 s. KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir. Somut olayda; davaya konu kazanın, davacıya ait araca, davalı sigorta şirketine kasko (ihtiyari mali mesuliyet klozlu) trafik sigortası ile sigortalı ........ plakalı aracın çarpması şeklinde gerçekleştiği ve davalı sigorta şirketine aracın trafik sigortacısı olması, diğer davalı ..... 'in sürücü ve işleteni olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.
Trafik Bilirkişi ve Makine Mühendisi bilirkişi heyetinin 06/08/2024 tarihli raporu ile; ........ plakalı otomobil sürücüsü davalı ........'in “%100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu”
olacağı, davacıya ait ...... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ..... ’ün kazada etkisi olmadığı, alabileceği bir tedbir bulunmadığı ve “Tamamen Kusursuz” olacağı, kaza tarihinde ........ plakalı otomobilin sigortası olan davalı ..... Sigorta A.Ş.’ nin ise (KTK’ nun 91. Md. sigorta) kurallar gereği araç sürücüsü davalı ........' in kusur oranı ve sigorta kapsamında sorumlu olacağı, araçtaki toplam hasar bedelinin KDV hariç 174.870,00 TL olacağı, bu hasar bedelinin 120.000,00-TL lik kısmı sigortalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ödendiğinden, davacının davalılardan talep edebileceği bakiye 54.870,00-TL olduğu, araç değer kaybı 130.000,00-TL olduğu, aracın 10 günlük onarımı süresi boyunca aracını kullanamayacağından bunun ikame araç (kiralık araç) ile giderileceği kabulü ile 21.10.2023 tarihi itibarıyla 90.000,00 TL (10gün x 9000,00TL/gün) araç mahrumiyet kaybının ortaya çıkabileceği kanaatinin bildirildiği, bilirkişi heyet raporunun kazanın oluşuna göre kusur tespitine, meydana gelen hasarlara uygun olması karşısında hüküm vermeye yeterli ve elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili mahkememize sunduğu 11/11/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 25.555,00-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, davalılar raporda hesaplanan hasar bedelinin tamamı yönünden dava açılmasına sebebiyet verdiklerinden yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulmalarını, 130.000,00-TL değer kaybı zararının temerrüt tarihi olan 20.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 90.000,00-TL ikame araç tazminatının davalı ........'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Hasar bedeli istemi yönünden; toplanan delillerden; kazanın münhasıran ........ plakalı sayılı araç sürücüsü ve işleteni ........'in kusuru ile gerçekleştiği, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesine herhangi bir etkisinin olmadığı, Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile hasar bedeli KDV hariç 174.870,00-TL olarak kabul edilerek, bu hasar bedelinin 120.000,00-TL'lik kısmının sigortalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ödendiği, davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce (06/02/2024 tarihinde) 25.555,00-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, toplam 145.555,00-TL'nin tenziline göre davacının bu yöne ilişkin bakiye zararının 29.315,00-TL olduğu değerlendirilmiş, hasar bedeline yönelik davanın 54.000,00-TL üzerinden ikame edildiği anlaşılmakla; davacının bakiye hasar bedeli talebinin kısmen kabulü ile, 29.315,00-TL'nin 20/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Değer kaybı istemi yönünden; değer kaybı tazminat sorumluluğu ve kapsamının belirlenmesine ilişkin 6098 sayılı TBK'daki genel esaslara aykırı olan Genel Şartlar'ın ilgili hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Trafik kazalarından kaynaklı değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmış ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Mahkememizce açıklanan yönteme uygun olarak hazırlanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülen bilirkişi raporu ile tespit edilen davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, yani somut olayda 130.000,00-TL'nin davacının gerçek zararı olduğu, değer kaybı bedeline yönelik talebin belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin 11/11/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile değer kaybı bedeli talebini arttırdığı anlaşılmakla; davacının araç değer kaybı bedeli talebinin kabulü ile, 130.000,00-TL'nin 20/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İkame araç bedeli yönünden; davacının, tamir süresi boyunca aracından mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı ve bu yöne ilişkin zararının işleten tarafından tazmin edilmesi gerektiği açıktır. Mahkememizce alınan 06/08/2024 tarihli otomotiv alanında uzman bilirkişinin yer aldığı heyetten alınan ve denetime elverişli görülen bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 10 gün olduğu saptanmış günlük kira parasının 9.000,00-TL olduğu, tamir süresince ikame araç bedeli zararının 10*9.000,00-TL=90.000,00-TL olduğu, bu zarardan davacının kazanın gerçekleşmesinde kusur olmadığı anlaşıldığından davalı sürücü ve işletenin sorumlu olduğu kanaatine varılarak, ikame araç bedeline yönelik talebin belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin 11/11/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile ikame araç bedeli talebini arttırdığı ettiği anlaşılmakla; davacının ikame araç bedeli talebinin kabulü ile, 90.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 21/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ........'den alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,
2-Davacının bakiye hasar bedeli talebinin KISMEN KABULÜ ile, 29.315,00-TL'nin 20/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Davacının araç değer kaybı bedeli talebinin KABULÜ ile, 130.000,00-TL'nin 20/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının ikame araç bedeli talebinin KABULÜ ile, 90.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 21/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ........'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 17.030,71-TL ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 4.681,34-TL harçtan mahsubu ile, bakiye 12.349,37-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (tahsilde mükerrer olmamak üzere davalı ........'in bu tutarın tamamından, davalı sigorta şirketinin ise 7.891,38-TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL'nin davanın kabul oranı ve ret oranı dikkate alınarak 3.117,03-TL'sinin davalı ...... Sigorta A.Ş.'den, geri kalan 482,97-TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacı tarafından ödenen 427,60-TL başvurma harcı, 4.681,34-TL peşin harç olmak üzere toplam 5.108,94-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (tahsilde mükerrer olmamak üzere davalı ........'in bu tutarın tamamından, davalı sigorta şirketinin ise 3.264,67-TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 10.362,00-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 9.428,47-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (tahsilde mükerrer olmamak üzere davalı ........'in bu tutarın tamamından, davalı sigorta şirketinin ise 6.024,89-TL'sinden sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 39.890,40-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (tahsilde mükerrer olmamak üzere davalı ........'in bu tutarın tamamından, davalı sigorta şirketinin ise 25.490,40-TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Davalı ...... Sigorta A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 24.685,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...... Sigorta A.Ş.'ye VERİLMESİNE,
11-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
12-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ( e duruşma yolu ile) yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2025
Katip ......
¸e-i+za
Hakim .....
¸e-imza