T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/218 Esas
KARAR NO : 2025/20
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/03/2024
KARAR TARİHİ : 13/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; kaza tespit tutanağının incelenmesiyle görüleceği üzere, müvekkili ortaklığa ait ...... plakalı araç ile davalı yana ait ...... plakalı araç 18.10.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karışmış olduğunu, kazanın gerçekleşmesinde davalının kusurlu olduğunu, kaza sonrası müvekkili ortaklık aracında çeşitli arızalar meydana geldiğinden, araç onarım görmek zorunda kalmış olduklarını, ...... Motorlu Araçlar Ltd. Şti.' den servis kayıtlarının getirtilmesiyle de değinilen durum açıkça görüleceğini, 16.11.2023 tarihli e-faturanın incelenmesiyle görüleceği üzere, onarım bedeli 126.831,34-TL olduğunu, müvekkilinin ortaklıkça değinilen tutar servise ödenmişse de , dava dışı ...... Sigorta Şirketi' nce ZMSS poliçesi kapsamında müvekkilinin ortaklığa 90.325,24-TL ödeme yapıldığından bakiye onarım bedeli isteminin mevcut olduğunu, ..... plakalı aracın tramer kayıtlarının getirtilmesiyle görüleceği üzere, ilgili aracın daha öncesinde herhangi bir kaza kaydı bulunmamakta olduğunu, kaza gününe değin aracın değişen herhangi bir parçası olmadığı gibi, kaportasında dahi en ufak bir çizik bulunmamasına karşın, değinilen hasarların onarımı sonucunda aracın piyasa değeri düştüğünü, yine tramer kayıtlarına yansıtılan kaza nedeniyle olası bir satış durumunda aracın kaza öncesinde olduğu gibi yüksek bedelle satışının gerçekleştirilemeyeceği, aracın "kazaya karışan araç" konumunda olduğu ve bu durumun aracın değerini olumsuz yönde etkilediğinin kuşkusuz olduğunu, bu bağlamda bilirkişi marifetiyle araçta meydana gelen değer kaybının hesaplanması gerektiğini, ayrıca kaza tarihi ile aracın teslim alındığı tarihe kadar, başka bir deyişle 18.10.2023 - 16.11.2023 tarihleri arasında araç onarımda kaldığı sürece müvekkili ortaklıkça kullanılamadığını, bağlı olarak müvekkili ortaklığın ciddi boyutlarda kazanç kaybı yaşadığını, müvekkili ile davalı arasında trafik kazası biçiminde gerçekleşen haksız eylem nedeniyle açılan kısmi alacak davasından ötürü hasar bedeli ile belirsiz alacak davasından ötürü araçta meydana gelen değer kaybı ve aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle mahrum kalınan ticari kazanç kaybının saptanmasıyla, olay tarihi olan 18.10.2023' ten yürütülecek ticari avans faiziyle davalıdan alınmasına yargı buyrulmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin maliki olduğu ...... plaka sayılı araç ile davacı yanın maliki olduğu ..... plakalı aracın birbirine çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sebebiyle davacı tarafın bakiye hasar bedelinin, değer kaybı ve mahrumiyet nedeniyle kazanç kaybını talep etmekteyse de müvekkiline yönelen iddialar haksız olduğunu, meydana gelen kazada müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin kazaya karışan aracın işleteni olduğunu, tehlike sorumluluğunun söz konusu olmadığını, tehlike sorumluluğu için en başta kazanın meydana gelmesinde kendisine veya eylemlerinden sorumlu bulunduğu kimselere yüklenebilecek bir kusurun bulunmaması ve araçtaki varsa bozukluğun kazanın oluşumunda rol oynanamaması gerektiğini, bununla birlikte zararla motorlu aracın işletilmesi arasındaki uygun illiyet bağının, mücbir sebep veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle kesildiğini kanıtlası gerektiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusuru olmayıp kazaya karışan her iki araç sürücüsünün ortak kusuru nedeniyle kaza meydana gelmiş olduğunu, kaza yapan araçta herhangi bir teknik bozukluğun da söz konusu olmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin kaza nedeniyle uğranılan maddi zararlardan sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, meydana gelen kazada her ne kadar %100 oranında kusur ...... plakalı araca yüklenmişse de kazaya her iki sürücünün ortak kusurunun sebebiyet verdiğini, ayrıca kazanın meydana gelmesinde kara yolunda mevcut olan yol bozukluğunun sebebiyet vermesi nedeniyle de olayda idarenin de kusuru bulunduğunu, bu nedenle yetki, zaman aşımı, husumet itirazlarımızın kabulüne, haksız ve mesnetsiz davanın tüm talepler yönünden reddine, davanın ...... Sigorta Şirketi'ne İhbarına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli, araç değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın; Davacıya ait ...... plakalı aracın meydana gelen trafik kazası nedeniyle hasar görüp görmediği, tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacıya ait araçta değer kaybı olup olmadığı, hasar var ise değerinin ne kadar olduğu, kazanç kaybının olup olmadığı tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın trafik kazası nedeniyle davacıya ait ...... plaka sayılı araçta oluşan hasar bedeli, kazanç kaybı ve değer kaybının tazmini istemine ilişkindir. 2918 s. KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir. Somut olayda; davaya konu kazanın, davacıya ait araç ile davalıya ait ...... plaka sayılı aracın çarpışması şeklinde gerçekleştiği, davalı şirketin araç işleteni olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizin duruşma ara kararı ile Davacıya ait ..... plakalı aracın meydana gelen trafik kazası nedeniyle hasar görüp görmediği, tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacıya ait araçta değer kaybı olup olmadığı, hasar var ise değerinin ne kadar olduğu, kazanç kaybının olup olmadığı noktasında bilirkişi incelemesi yapılmasına, dosyanın Trafik Bilirkişisi ...... 'den, makine mühendisi ..... 'e tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyetinin 03/10/2024 tarihli raporunda özetle; Önceden teknik olarak belirlenmiş olan (KTK.’ nun 84/g.j. Md. yoluyla, 46/a,b,c. 47/c,d, 52/a,b, 56/a,
67/a,c. Md. ile KT. Yönet. 137/A. Md. Trafiğin Akışı, Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara
Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme, Araç Manevraları) kuralları ihlal eden, dikkat ve özen
yükümlülüğünü yerine getirmeyen ....... plakalı ticari kamyonet sürücüsü dava dışı Dursun
......’ un “%100 Oranında Asli ve Tam Kusurlu” olacağı; Trafik Kazası Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan, buna göre kendi
yönünde ve şeridinde seyir halinde iken, şerit ihlali yapan araç tarafından çarpılmaya uğrayan, kazada etkisi olmadığı ve alabileceği bir tedbirin de bulunmadığı düşünülen ..... plakalı
ticari araç sürücüsü dava dışı ......’ in “Tamamen Kusursuz” olacağı;
kaza tarihinde ..... plakalı ticari kamyonetin maliki olan davacı “..... Kulübü Turizm ve
Tic. Ltd. Şti.’ nin” ise (KTK’ nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı .....’ in kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu
olacağı; Ancak yukarıda açıklanan şekilde adı geçen sürücünün kazada kusuru bulunmadığının
tespit edildiği, buna göre aynı aracın maliki olan davacı “..... Turizm ve Tic. Ltd. Şti.’
nin” de kazada sorumluluğu bulunmayacağı;
aynı kaza tarihinde ...... plakalı ticari kamyonetin maliki olan davalı “..... Turizm
San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin” ise (KTK’ nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı
.....’ un kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte müştereken ve
müteselsilen sorumlu olacağı; ...... plaka sayılı aracın kazada oluşan hasar bedelinin 18.10.2023 kaza tarihi itibarıyla
KDV hariç 93.575,00TL ‘nin olduğu,
...... plaka sayılı aracın, 18.10.2023 kaza tarihi itibarıyla değer kaybının 50.000,00-TL
olduğu,
...... plaka sayılı aracın kazada meydana gelen hasarı nedeniyle kullanılmadığından ortaya
çıkan Kazanç Kaybının ikame araç (kiralık araç) ile giderileceği kabulü ile 18.10.2023 tarihi
itibarıyla 25.000,00 TL (5 gün x 5.000TL/gün) araç kazanç kaybının olacağı kanaatinin bildirildiği, bilirkişi heyet raporunun kazanın oluşuna göre kusur tespitine, meydana gelen hasarlara uygun olması karşısında hüküm vermeye yeterli ve elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Hasar bedeli istemi yönünden; toplanan delillerden; kazanın münhasıran davalıya ait ...... plaka sayılı araç sürücüsünün kusuru ile gerçekleştiği, davacının kazanın gerçekleşmesine herhangi bir etkisinin olmadığı, dosyaya sunulan hasar fotoğrafları ve kazanın oluş şeklinde eksper raporundaki hasar tespitinin uyumlu olduğu, aracın onarımına ilişkin servis faturasında değişen indirimli parça ve işçiliklerin KDV hariç 105.692,78-TL olarak kadri marufunda olduğu anlaşılmıştır. İhbar olunan ...... Sigorta şirketi tarafından yapılan 90.325,24-TL'lik ödeme düşüldüğünde davacıya hasar onarım bedeline ilişkin olarak 15.367,54-TL tutarında tazminat ödenmesi gerektiği değerlendirilmiş, hasar bedeline yönelik talebin kısmi dava olarak ikame edildiği, davacı vekilinin 18/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile hasar bedeli talebini ıslah ettiği anlaşılmakla; davacının hasar bedeli talebinin kabulü ile, 15.367,54-TL'nin, 10,00-TL'sinin kaza tarihi olan 18/10/2023 tarihinden itibaren, bakiye 15.357,54-TL'sinin ıslah tarihi olan 18/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Değer kaybı istemi yönünden; değer kaybı tazminat sorumluluğu ve kapsamının belirlenmesine ilişkin 6098 sayılı TBK'daki genel esaslara aykırı olan Genel Şartlar'ın ilgili hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. Trafik kazalarından kaynaklı değer kayıplarına ilişkin tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmış ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Mahkememizce açıklanan yönteme uygun olarak hazırlanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülen bilirkişi raporu ile tespit edilen davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın, yani somut olayda 50.000,00-TL'nin davacının gerçek zararı olduğu, değer kaybı bedeline yönelik talebin belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin 18/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı bedeli talebini ıslah ettiği anlaşılmakla; davacının araç değer kaybı bedeli talebinin kabulü ile, 50.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 18/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kazanç kaybı bedeli yönünden; davacının, tamir süresi boyunca aracından mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı ve bu yöne ilişkin zararının işleten tarafından tazmin edilmesi gerektiği açıktır. Mahkememizce alınan 03/10/2024 tarihli otomotiv alanında uzman bilirkişinin yer aldığı heyetten alınan ve denetime elverişli görülen bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 5 gün olduğu saptanmış günlük kira parasının 5.000,00-TL olduğu, tamir süresince ikame araç bedeli zararının 5*5.000,00-TL=25.000,00-TL olduğu, bu zarardan davacının kazanın gerçekleşmesinde kusur olmadığı anlaşıldığından davalı işletenin sorumlu olduğu kanaatine varılarak, kazanç kaybı bedeline yönelik talebin belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin 18/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile kazanç kaybı bedeli talebini ıslah ettiği anlaşılmakla; davacının kazanç kaybı bedeli talebinin kısmen kabulü ile, 25.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 18/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,
2-Davacının hasar bedeli talebinin KABULÜ ile, 15.367,54-TL'nin, 10,00-TL'sinin kaza tarihi olan 18/10/2023 tarihinden itibaren, bakiye 15.357,54-TL'sinin ıslah tarihi olan 18/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının araç değer kaybı bedeli talebinin KABULÜ ile, 50.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 18/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının kazanç kaybı bedeli talebinin KISMEN KABULÜ ile, 25.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 18/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.173,01-TL'nin, davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 3.250,50-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.678,10-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.494,91-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL'nin davanın kabul oranı ve ret oranı dikkate alınarak 1.510,55-TL'sinin davalıdan, geri kalan 2.089,45-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacı tarafça sarf edilen 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 3.250,50-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.105,70-TL'nin davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 8.308,00-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan 3.486,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, kalan miktarın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
11-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
12-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/01/2025
Katip ......
¸e-imza
Hakim ......
¸e-imza