T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/292 Esas
KARAR NO : 2025/500
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 22/03/2024
KARAR TARİHİ : 05/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket ..... 'in, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26. maddesinin "Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir." hükmü uyarınca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddelerine göre kurulduğunu, ..... Büyükşehir Belediyesi'nin iştirak şirketi olduğunu, müvekkili şirketin ..... Büyükşehir Belediyesinden ihale yoluyla aldığı işleri yapmak için İş Kanunu hükümleri çerçevesinde personel istihdam ettiğini, bu çerçevede müvekili şirket bünyesinde 01.01.2014 -24/05/2021 tarihleri arasında çalışmış olan .....'ın SGK yazısı gereği emekliliğe hak kazandığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin, .....'ın son çalıştığı işyeri olması sebebiyle, 01/01/2007-31/12/2013 tarihleri arasında Cenaze Hizmetlerinde Görevlendirilecek Personel Temini ve Hizmet Alım İşi kapsamında altişverenlerinde çalışmış olduğu döneme ilişkin kıdem tazminatları da dahil olmak üzere tüm yıllara ait kıdem tazminatı ödemesi yaptığını, müvekkili şirketin, davalı şirketlere tekabül eden kıdem tazminatı tutarları dahil, dava dışı ...... ın kendisine ait Maaş Hesabına 109.964,40-TL Kıdem Tazminatı ödemesi yatırdığını, ..... TC kimlik numaralı .....'a ait maaş hesabı dökümlerinin celbini talep ettiklerini, bu durum karşısında ilgili kanun hükümleri gereğince işçi .....'ın davalı alt işveren şirketlerde çalıştığı dönemlere ait (01/01/2007-31/12/2013) işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödeme olan 53.464,00-TL'nin davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen talep edilmesi zarureti hasıl olduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketlerle İş Kanunu ve Kamu İhale Kanunu kapsamında " Cenaze Hizmetlerinde Görevlendirilecek Personel Temini ve Hizmet Alım İşi ihalesiyle" 2007-2013 yılları arasında ekte sunulan hizmet alımı sözleşmelerini imzaladığını, taraflar arasında alt işverenlik ilişkisi oluştuğunu, davalı şirketlerle imzalanan alt işverenlik sözleşmelerinin müvekkili şirketin eski unvanı olan ..... A.Ş. İle imzalandığını, sözleşme maddesi, yargıtay içtihatları ve yüksek mahkeme kararları gereğince dava dışı ..... ın işçilik alacakları niteliğinde yapılan ödemenin tamamından davalı şirketlerin müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunun ortada olduğunu, bu nedenle 53.464,00-TL işçilik alacaklarına ilişkin yapılan ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin taraflar arasındaki üst işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde davalı şirketler nezdinde de çalışması bulunan dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatını davalılardan rücuen tahsil edip edemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce Yapılan İşlemler:
1-İstanbul ve Şanlıurfa Ticaret Sicil Müdürlüklerinden; davalı şirketlerin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
2- Sosyal Güvenlik Merkezinden; dava dışı işçiye ait Hizmet Bildirimi, İş yeri Unvan Listesi, İş yeri Tescil Bilgileri ve İşe Giriş-Çıkış Bildirgeleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
3- ..... Personel Yönetim A.Ş.'den; dava dışı işçinin iş yeri özlük dosyası celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
4-..... Bankası A.Ş.'den; dava dışı işçi adına kayıtlı hesap hareketleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
5- Dosyanın mahkememizce resen seçilecek muhasebe uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiş olmakla bilirkişi raporunda özetle; ''Alacak Yönünden; Davacının dava dışı işçisi ..... 'a “işçilik alacakları olarak 109.964,40 TL ödediği ve dava dışı işçinin alt işveren olarak çalıştıran davalılardan sorumluluk oranında 53.377,11 TL. talep edebileceği, Faiz Yönünden; Davacı işçi alacakları için faiz talebi yönünden ihtarname veya ihbarname görülmediğinden dava tarihinden önce davacının faiz talep edip edemeyeceği hususu Sayın Mahkemenin takdirinde olup 9.147,23 TL faiz hesaplanmıştır,'' tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmiştir.
6-Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri:
4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14/2. maddesinde devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için 2 yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir. Devreden işveren devir tarihine kadar çalıştırdığı süre ve devir anında ödenen ücret üzerinden sorumlu olur.
Dava konusu olayda, davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, davalı alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.
İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. O halde, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Davanın taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri gereğince, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının rücuen tahsili istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davacı tarafından ödenen işçilik alacağından kimin ne oranda sorumlu olduğu hususunda olduğu, davacı ile davalı şirketler arasında düzenlenen Hizmet Alım sözleşmeleri ile teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde "Sosyal güvenlik mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkarılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konularda sorumlu sayılmayacaktır" "SGK ve İş Kanunu, İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Tüzüğü, 1593 Sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu ve ek tadilleri hükümleri ile bu konularda ileride çıkabilecek yasalar ve tüzükler ile bunlarda yapılacak değişiklerle işveren sıfatıyla doğabilecek tüm hukuki sorumluluklar yükleniciye aittir ."hükümlerinin düzenlendiği, bu durumda, sözleşmeler kapsamında çalıştırılan işçinin, işçi alacağından davacı asıl işveren ..... Personel Yönetim A.Ş.'nin sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığından dava dışı işçiye, davalı şirketler nezdinde ki çalışmasından kaynaklanan işçilik alacağından dolayı ödenen bedelden davacı asıl işverenin sorumluluğuna gidilemeyeceği, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketler yönünden ayrı ayrı kıdem tazminatı hesaplandığı, davacının davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle tam sorumluluğu oranında yaptığı ödemenin rücuen tazmini talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla davacının rücuen tazmin talebinin dava dışı işçinin çalıştığı davalılar yönünden hizmet süresi ile orantılı olarak kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından tazminat ödenen dava dışı işçinin davalı ..... Temizlik ve Yemek Üretim Hizmetleri Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ..... Temizlik İnşaat Otomasyon Hiz. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ...... İnşaat Taş. Sos. Hiz. Ltd. Şti.'nde çalışmasının bulunmadığı bilirkişi incelemesi ve gelen evraklardan anlaşılmış bu davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle dava şartı yönünden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
a-1.867,36-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... İnşaat Taahhüt ve Madencilik A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine,
b-13.386,24-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
c-1.216,93-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Personel Destek Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
d-6.399,38-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... Turizm İnşaat Tekstil ..... İmalat Ticaret ve İthalat İhracat Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,
e-1.867,36-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Yapı Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
f-1.888,34-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Tem. Güv. Sis. Taş. İk. Hiz. Dış Tic. ve Paz.Ltd.Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
g-3.839,63-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Sos. Hiz. İnş. Yat. Taş. Dağ. San.ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
h-5.748,95-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Tem. Tur. İnş. Gıda Oto. San. ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
ı-7.637,29-TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Grup Tem. İnş. Turizm Sanayi ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davalı ..... Temizlik ve Yemek Üretim Hizmetleri Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., .... Temizlik İnşaat Otomasyon Hiz. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ..... İnşaat Taş. Sos. Hiz. Ltd. Şti. Yönünden pasif husumet yokluğundan dava şartı yönünden davanın REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 2.995,50-TL harçtan peşin alınan 913,04-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 2.082,46-TL harcın 83,30-TL'sinin davalı ...... İnşaat Taahhüt ve Madencilik A.Ş.'nden, 645,56-TL'sinin davalı ..... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi'nden, 62,47-TL'sinin ..... Destek Hizmetleri Limited Şirketi'nden, 83,30-TL'sinin davalı ..... Yapı Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti'nden, 83,30-TL'sinin davalı .... Tem. Güv. Sis. Taş. İk. Hiz. Dış Tic. ve Paz.Ltd.Şti'nden, 187,42-TL'sinin davalı ..... Sos. Hiz. İnş. Yat. Taş. Dağ. San.ve Tic.Ltd.Şti'nden, 354,01-TL'sinin davalı ..... Tem. İnş. Turizm Sanayi ve Tic.Ltd.Şti'nden, 270,71-TL'sinin davalı ..... Tem. Tur. İnş. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd.Şti'nden, 312,36-TL'sinin davalı ..... Turizm İnşaat Tekstil Medikal Kozmetik İmalat Ticaret ve İthalat İhracat Limited Şirketi'nden alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.360,00-TL arabulucuk ücretinin davanın kabul/ret oranı dikkate alınarak takdiren 2.755,89-TL'sinin: 110,23-TL'sinin davalı ..... İnşaat Taahhüt ve Madencilik A.Ş.'nden, 854,32-TL'sinin davalı ..... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi'nden, 82,67-TL'sinin .... Destek Hizmetleri Limited Şirketi'nden, 110,23TL'sinin davalı ..... Yol Yapı Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti'nden, 110,23-TL'sinin davalı ..... Tem. Güv. Sis. Taş. İk. Hiz. Dış Tic. ve Paz.Ltd.Şti'nden, 248,03-TL'sinin davalı ..... Sos. Hiz. İnş. Yat. Taş. Dağ. San.ve Tic.Ltd.Şti'nden, 468,50-TL'sinin davalı ...... Grup Tem. İnş. Turizm Sanayi ve Tic.Ltd.Şti'nden, 358,26-TL'sinin davalı ..... Tem. Tur. İnş. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd.Şti'nden, 413,38-TL'sinin davalı ..... Turizm İnşaat Tekstil Medikal Kozmetik İmalat Ticaret ve İthalat İhracat Limited Şirketi'nden alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, kalan kısmın ise davacı üzerinde bırakılıp alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça yatırılan 913,04-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.340,64-TL harcın davalılar ..... Bilişim Temizlik ve Yemek Üretim Hizmetleri Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ..... Temizlik İnşaat Otomasyon Hiz. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ..... İnşaat Taş. Sos. Hiz. Ltd. Şti. hariç olmak üzere diğer davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 10.801,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 8.859,00-TL'sinin: 354,36-TL'sinin davalı ..... İnşaat Taahhüt ve Madencilik A.Ş.'nden, 2.746,29-TL'sinin davalı ..... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi'nden, 265,77-TL'sinin ..... Destek Hizmetleri Limited Şirketi'nden, 354,36-TL'sinin davalı ...... Yapı Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti'nden, 354,36-TL'sinin davalı ...... Tem. Güv. Sis. Taş. İk. Hiz. Dış Tic. ve Paz.Ltd.Şti'nden, 797,31-TL'sinin davalı ..... Sos. Hiz. İnş. Yat. Taş. Dağ. San.ve Tic.Ltd.Şti'nden, 1.506,03-TL'sinin davalı ..... Grup Tem. İnş. Turizm Sanayi ve Tic.Ltd.Şti'nden, 1.153,67-TL'sinin davalı ..... Tem. Tur. İnş. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd.Şti'nden, 1.328,85-TL'sinin davalı ..... Turizm İnşaat Tekstil Medikal Kozmetik İmalat Ticaret ve İthalat İhracat Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan toplam 30.000,00-TL vekalet ücretinin; 1.867,36-TL'sinin davalı ..... İnşaat Taahhüt ve Madencilik A.Ş.'den, 1.216,93-TL'nin ..... Destek Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınarak, 1.867,36-TL'nin ..... Yol Yapı Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti'den, 1.888,34-TL'nin ..... Tem. Güv. Sis. Taş. İk. Hiz. Dış Tic. ve Paz.Ltd.Şti'den, 3.839,63-TL'nin davalı ..... Sos. Hiz. İnş. Yat. Taş. Dağ. San.ve Tic.Ltd.Şti'den, kalan miktarın davalı .... Sosyal Hizmetler Limited Şirketi, davalı ..... Turizm İnşaat Tekstil Medikal Kozmetik İmalat Ticaret ve İthalat İhracat Limited Şirketi, davalı ..... Tem. Tur. İnş. Gıda Oto. San. ve Tic.Ltd.Şti'den ve davalı ..... Grup Tem. İnş. Turizm Sanayi ve Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/05/2025
Katip .....
¸e-imza
Hakim .....
¸e-imza