T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/301 Esas
KARAR NO : 2025/544
DAVA : Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 27/03/2024
KARAR TARİHİ : 12/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalıların murisi olan ...'den 01.03.2018 tanzim, 31.12.2018 vade ve 100.000,00 USD miktarlı bono karşılığında 100.000,00 TL USD borç aldığını, bu bono müvekkili firma ve firma yetkilisi .... tarafından ilgili bono açığa imza atılmak suretiyle verilmiş olduğunu, bono lehtarı ... tarafından sonradan tanzim ve vade tarihinin doldurulduğunu, dikkat edilirse bono üzerindeki yazıların bazılarının daha koyu, bazılarının ise daha açık renkli kalemle yazıldığını, müvekkili firmanın, bono üzerine imza atıp lehtara teslim ettikten sonra lehtara borcunu 2018 yılının başlarında taksit taksit ödemeye başladığını, ancak bono alacaklısı ... alacağına karşılık olan ödemeleri hali hazırda almasına rağmen bononun vadesini 2018 yılının Aralık ayı olarak doldurduğunu, durumu fark eden müvekkilinin alacaklıya sebebini sormuş ise de alacaklı tarafından " sorun değil, her türlü borçtan mahsup ederiz, tarihlere takılma" cevabı verildiğini, müvekkilinin de alacaklıya güvenerek ödemelerini yapmaya devam ettiğini, müvekkiliinin 2018 yılının başından 2019 yılının sonuna değin alacaklıya yaklaşık 25.000,00 USD ödeme yaptığını, müvekkilinin, 2018 yılından itibaren ödemelerini yapmakta iken, alacaklı ...'nin, müvekkili firma aleyhinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatmış olduğunu ve bono miktarının tamamını takibe konu ettiğini, müvekkilinin adeta ne olduğunu şaşırdığını, durumun açıklığa kavuşması için alacaklıyı aramış ise de alacaklı müvekkilinin telefonlarını açmadığını, icra takip dosyasındaki avukatına tam yetki vererek haciz işlemleri gerçekleştirdiğini, ödemeleri zaten yapan müvekkilinin ne olduğunu anlayamadığından, döviz cinsinden yaptığı ödemeleri kestiğini, 11.10.2022 tarihine gelindiğinde ise İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında tarafınca dosya hesabı yapılmış olduğunu ve tüm dosya borcu olan 1.050.951,17 TL'nin müvekkili tarafından ödenerek dosyanın infazen kapatıldığını, burada bono alacaklısı ..., 100.000,00 USD bedelli bonoyu takip tarihi üzerinden TL'ye çevirmiş olduğunu ve bu miktara işleyecek faizle birlikte alacağını talep ettiğini, yani alacaklı takip talebinde döviz cinsinden olan alacağının fiili ödeme tarihindeki TL karşılığını tercih etmediğini, dolayısıyla alacaklının tercih ettiği şekilde dosya hesabı yapılmış olduğunu ve icra müdürlüğünce borcun tamamının ödenmesi sebebiyle icra dosyası infazen kapatıldığını, müvekkilinin alacaklıya haricen yaptığı ödemelerin fazla ödeme haline geldiğini, alacaklı tarafın müvekkilinden fazla para alarak haksız ve sebepsiz yere zenginleştiğini, dolayısıyla müvekkilinin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yaptığı ödemeler sonucu borcun sona erdiği göz önüne alındığında alacaklıya yaptığı haricen yaptığı ödemeleri müvekkiline geri ödenmesi gerektiğini, bu sebeple delil listemizde bildireceğimiz banka/bankalara müzekkere yazılarak müvekkilinin fazla ödediği miktarların tam olarak tespit edilmesini ve sebepsiz zenginleşen alacaklı/ alacaklılardan bu bedellerin tahsili gerektiğini, davanın kabulü ile müvekkili tarafından alacaklı ...'ye ödenen 50.000,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca murisin mirasçılarından tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkillerinin murisi ... davacı şirkete/ortaklarına.31.03.2017 tarihinde borç vermiş olduğunu ve karşılığında 31.03.2017 tanzim tarihli 100.000 USD .bedelli bonoyu teslim aldığnıı, bononun da borçlu olarak şirketle birlikte şirket yetkilileri şirket kaşesi yanında şahsen de imza atarak borcu üstlendiklerini, taraflar arasında düzenlenen 12.01.2019 tarihli protokol-tutanak la ;01.01.2019 tarihinden itibaren Davacı şirkete borç verilen bedel karşılığı muris ...ye ana para dışında aylık 1700 USD ödeneceği kabul edilmiştir.Bu tutarın ay içinde parçalı halinde ödeneceği de yazılı olduğunu, bu protokolün de ayrıca ana paranın yarısı ödendiğinde karın da yarısının ödeneceği kararlaştırıldığını, anılan borç verme ve kar ödenmesi ile ilgili tutanak-protokolün hem muris ....,hem de davacı firmanın şirket yetkilisi ve ortağı ... tarafından imzalandığını, ancak bu belgenin ıslak imzalı nüshası murisin evrakları arasında bulunamadığını, bu belgenin müvekkilleri elinde bulunan fotokopi suretini ibraz ile yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilerek uyuşmazlık konusu ile ilgili tarafların anılan ticari ilişkisini yakinen bilen görgü tanıklarının dinlenmesinin talep edildiğini, davacı tarafın sözkonusu borcun dayanağı olan senedin icra takibine konu edildiği tarih olan 01.03.2019 tarihine kadar murise yaptığı iddia olunan ödemeler protokolde kararlaştırılan aylık 1700 USD .karşılığı olarak yapılan ödemeler olduğunu, ana para olarak verilen bedelin davacı /borçlu tarafça ödenmediğinden icra takibi başlatılmış olduğunu ve 3 yıl sonunda dosyanın infaz edilmiş olduğunu ,takip konusu alacak TL cinsinden tahsil edildiğini, döviz cinsinden asıl senet bedeli tam olarak ödenmediği için icra takibi sonrasında davacı şirket hakkında munzam zararın tahsili amacıyla Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın derdest olduğiunu ve istinaf aşamasında olduğunu, bu davayı açtıktan sonra davacı tarafın haksız bir şekilde huzurdaki işbu davayı açtığını, bu davada davacı şirket ortaklarınca kesinlikle murise fazla bir ödeme yapılmadığını, ibraz edilen dekontlar ve havalelerde yapılan ödemelerin açıklama kısımlarının boş olduğunu, fakat anılan ödemelerin protokol şahsi borçlusu ... ve oğlu .... tarafından gönderilmiş olduğunu, protokolde belirtilen aylık kar ödemelerinin karşılığının eksik ödenmiş paralar olduğunu, davacı şirket ortağının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu zorunlu olarak borç verilen 100.000 USD .karşılığı eldeki senet tahsil için icraya konulduğunu, davacı şirket yetkilisi ve ortakları şahısların, o tarihe kadar taahhüt ettiği aylık kira ödemelerinin cüzi bir kısmını ödeyip sonrasında uzun süre hiçbir ödeme yapmadığını, davacı şirket ortağının, taraflararasındaki gerçek ticari ilişkinin aylık kar ödemesiyle ilgili bölümünü gözardı ederek sadece ana para borcundan bahsetmesi ve icra takip tarihine kadar yaptığı döviz cinsinden aylık kar ödemelerini fazlalık ödeme olarak gönderdiğini iddia etmesinin iyi niyetten yoksun bir tavır olduğunu, davacı şirket yetkilisi ve senedin şahsi borçlusu olan ... nın oğlu .... ,müvekkillerinin murisinin ölümünden sonra eksik kar ödemelerini ödeme sözü verdiği halde vefat tarihinden sonra sadece bir defa 31.08.2023 tarihinde (icra dosyası infazından sonra )miraşçılardan ... ye 450 USD.havale yaptığını, sonuçta davacı tarafın sebepsiz zenginleşme iddiasıyla açtığı dava temelden dayanaksız olduğunu, davacı şirket ortağı ve oğlunun watsap yazışmalarında sözkonusu aylık kar ödemeleri kabul edilmiş olduğunu ve bir şekilde bu paraların ödenerek sözleşmenin gereğini yapacaklarının beyan ve kabul edildiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı ...'nin, .... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. davacı şirketin, davalı / borçlu şirket hakkında 548.295,89-TL (530.000-TL asıl alacak, 16.705,89-TL işlemiş faiz,1.590-TL komisyon) tutarında alacağın borçludan tahsilini talep ettiği, asıl alacağa yıllık %19,50 avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce duruşma ara kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile Davacı tarafça davalılar murisine 01/03/2018 tanzim, 31/12/2018 vade tarihli 100.000-USD bedelli bonoya dayalı olarak haricen ödeme yapıp yapmadığı, fazladan ödeme yapıp yapmadığı, yapılan ödemenin tespiti halinde bu ödemenin bonodan kaynaklı borç ödemesi olup olmadığı, davacının sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak iddiasının yerinde olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Mali Müşavir ...'in 11/11/2024 tarihli raporunda özetle; Davacı şirket; davaya konu alacağın, ticari faaliyetleriyle alakalı olmadığını, borç almış
olduğu davalıların murisi müteveffanın, davacı firmanın yetkililerinden ... 'nın
arkadaşı olduğunu, dava konusu borca karşılık düzenlenen senetlerin, bu borca istinaden
verildiğini, davacının ticari defterlerinde bu borca ve senetlere ilişkin herhangi bir kayıt
bulunmadığını, taleplerinde haklı olup/olmadıklarının, davacı tarafından davalılara
/müteveffaya banka yoluyla yapılan ödemelerle ve icra dosyasına yapılan ödemelerle sabit
hale geleceğini, bilirkişinin bu doğrultuda inceleme yapmasını talep ettiği,
davaya konu İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası
belgeleri incelendiğinde, davalılar murisi ... tarafından, davacı ....
Tıbbi Ürünler aleyhine, 28.02.2019 tarihinde 530.000,00.TL asıl alacak, 16.705,89.TL
işlemiş faiz, 1.590,00.TL komisyon olmak üzere toplam 548.295,89.TL tutarında icra takibi
başlatıldığı, senet bilgisine; “01.03.2018 tanzim ve 31.12.2018 vade tarihli 530.000,00.TL
miktarlı senet” denildiği, takip dayanağı senet incelendiğinde, 01.03.2018 tanzim ve
31.12.2018 vade tarihli 100.000,00.USD bedelli alacaklısının davalılar murisi ..., borçlusunun davalı ... Tıbbi Ürünler olduğu, dosyanın 11.10.2022 tarihli
kapak hesabına göre takipte kesinleşen toplam borcun 1.050,951,17.TL olduğu, bu tutara
karşılık, davacı tarafından, aynı tarihte toplam 1.052,000.TL ödeme yapıldığı ve dolayısıyla
herhangi bir borç kalmadığı, davalıların cevap dilekçesine konu edilen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin
... Esas Sayılı dosyasının, davalılar tarafından, davacı ... Tıbbi Ürünler aleyhine
açıldığı, dava konusunun munzam zarar olduğu, davalıların talebine bakıldığında, İstanbul
Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında USD olarak belirlenen
alacak tutarının ödeme günündeki kur değeri üzerinden hesaplama yapılmadığı/takibin TL
üzerinden yaptırılıp gecikmenin de kambiyo senetlerine uygulanan faiz üzerinden
hesaplanarak tahsilinin yapıldığını, uğranılan munzam zararın belirlenecek USD
miktarının, ödeme günündeki kur üzerinden ödenmesini talep ettiklerini, mahkemenin
02.04.2024 tarihli gerekçeli kararında; takip dayanağı senette yer alan bedelin fiili ödeme
tarihindeki veya takip tarihindeki kur üzerinden karşılığının açıkça belirtilmek sureti ile
talep edilmediği, alacağın TL olarak talep edilmiş olmasına rağmen ayrıca ödeme
tarihindeki kur nedeni ile munzam zarar talebinde bulunulamayacağı ve davanın reddine
kararı verildiği, fakat davalıların, Bölge Adliye Mahkemesine başvuruda bulunduğu ve
dolayısıyla, söz konusu dosyanın istinaf aşamasında olduğunun anlaşıldığı,
... ‘ya ait ... Bankası hesabından, davalılar murisi .... ‘ye 09.03.2023 tarihinde 52.USD gönderildiği,
netice olarak, davacı şirket tarafından, ... 'ye 2018 yılının başından
2019 yılının sonuna değin haricen fazla ödendiği iddia edilen yaklaşık 25.000.USD ile
alakalı herhangi bir kayıt ve ödeme belgesi sunulmamış olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile ekinde sunmuş olduğu belgeler incelenip değerlendirilmek üzere dosyanın aynı bilirkişiye tevdi edilerek itirazları karşılar mahiyette ek rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, 22/03/2024 tarihli ek raporda özetle; Dava dışı .... Bankası A.Ş. tarafından gönderilen 16.01.2025 tarihli
yazıya göre, ... 'nin banka nezdindeki ... no.lu hesabına
01/01/2018-31/12/2019 tarihleri arasında davacı şirket tarafından yapılan herhangi bir
ödeme bilgisine rastlanılmadığı belirtildiği, Davacının dosyaya ibraz ettiği banka dekontları incelenmiş ve davacı şirket tarafından
... ‘ye doğrudan herhangi bir ödeme yapılmadığı, buna mukabil,
davacı şirket tarafından dava dışı ... ‘a “İstanbul ... İcra ...
....Dosya Öde” açıklamasıyla toplam: 5.400,00.TL ödeme yapıldığı ve ayrıca
dava dışı .... tarafından ... ‘ye ‘iade’ açıklamasıyla
toplam 19.710,00.USD ödeme yapıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık konusunun; Davacı tarafça davalılar murisine 01/03/2018 tanzim, 31/12/2018 vade tarihli 100.000-USD bedelli bonoya dayalı olarak haricen ödeme yapıp yapmadığı, fazladan ödeme yapıp yapmadığı, yapılan ödemenin tespiti halinde bu ödemenin bonodan kaynaklı borç ödemesi olup olmadığı, davacının sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak iddiasının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında, bir başkasının aleyhine bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.
UYAP sistemi üzerinden İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davalılar murisi ... tarafından, davacı ... Tıbbi Ürünler aleyhine, 28.02.2019 tarihinde 530.000,00-TL asıl alacak, 16.705,89-TL işlemiş faiz, 1.590,00-TL komisyon olmak üzere toplam 548.295,89-TL üzerinden takip başlatıldığı, takibe dayanak senedin 01.03.2018 tanzim ve 31.12.2018 vade tarihli 100.000,00.USD bedelli, alacaklısının davalılar murisi ..., borçlusunun davalı ... Tıbbi Ürünler olduğu, icra dosyasının 11/10/2022 tarihli kapak hesabına göre kesinleşen borç miktarı 1.050,951,17-TL olup, aynı tarihli icra dosyası borçlusu iş bu dava davacısı şirket tarafından 1.052.000,00-TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın davacı tarafından davalılar murisi ...'ye 01/03/2018 tanzim tarihli, 31/12/2018 vade tarihli, 100.000,00-USD bedelli bonoya istinaden haricen ödeme yapıldığı iddiası ile sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davada basit yargılama usulünün uygulandığı, taraflarca delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca davacı ticari defter ve belgeleri ile banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, alınan denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda; ... Bankası A.Ş.'nin 16.01.2025 tarihli
yazı cevabına göre, davalılar murisi ...'nin ... no.lu hesabına 01/01/2018-31/12/2019 tarihleri arasında davacı şirket tarafından yapılan herhangi bir ödeme bilgisine rastlanılmadığı, davacının sunmuş olduğu banka dekontlarına göre davacı şirket tarafından dava dışı ....'a “İstanbul ... İcra ... ... Dosya Öde” açıklamasıyla toplam: 5.400,00.TL ödeme yapıldığı, dava dışı ... tarafından ...‘ye ‘iade’ açıklamasıyla toplam 19.710,00.USD ödeme yapıldığı, davacı şirket tarafından muris ...'ye doğrudan yapılan bir ödeme olmadığı, bu haliyle davacının ... mirasçıları olan davalılara yönelik sebepsiz zenginleşme iddiasını ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılarak; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 853,88-TL peşin harcın mahsubu ile artan 238,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.000,00-TL arabuluculuk ücretinin; davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine BIRAKILMASINA,
5-Davalı taraflar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
6-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin (e duruşma yolu ile), davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza