T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/370 Esas
KARAR NO : 2024/396
DAVA : Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin)
DAVA TARİHİ : 01/09/2023
KARAR TARİHİ : 22/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı firmalardan .... Sanayi Ticaret Limited Şirketinin iki ortaklı bir şirket olduğunu, bu şirketin vurmalı çalgıların imalatı alanında faaliyet gösterdiğini, davacılardan ....'in %25, diğer davalı ....'in ise %75 oranında hissesi bulunduğunu, davalı firmalardan ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin de iki ortaklı bir şirket olduğunu, bu şirketin de vurmalı çalgıların imalatı alanında faaliyet gösterdiğini, davacılardan ....'in %40 diğer davalı ....'in ise %60 oranında hissesi bulunduğunu, şirket sahibi olan ortaklar aynı zamanda evli olup karı koca olduklarını, davalı ...'in şirketlerin çoğunluk hissesinin sahibi olmasının yanında şirketlerin müdürlüğü sıfatını taşıdığını, tarafların Küçükçekmece ... Aile Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasıyla boşanma aşamasında olduğunu, boşanma davası sonrası ...'in davacıya karşı tavrının değiştiğini, müdür olarak şirketlere ve davacı ortağa karşı sorumluluğu olmasına rağmen bu sorumluluklarını göz ardı ederek, şirket varlıklarını %100'ü kendisine ait olan .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .... Sanayi Ticaret Limited Şirketilerine devrederek haksız kazanç sağladığını ve kendi lehine sebepsiz olarak zenginleştiğini, davalı ..., davacıyla ortak olunan ..... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ....Limited Şirket'indeki müdürlük görevini yaptığı sırada aynı iş kolunda faaliyet gösteren ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ni habersizce ve onay almadan kurduğunu, davalı ...'in marka ve patentleri müvekkilin de ortağı olduğu ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tam devir talebinde bulunarak bu markaları kendi kurmuş olduğu şirket bünyesine kendi yararına haksız menfaat gözeterek muvazaalı bir şekilde geçirdiğini beyanla ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve.... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketleri'nin müdürü olan ...'in müdürlük görevinden alınarak yerine şirket yönetimi için gasp edilen hakların ana ortaklıkların hisseleri nispetinde dağıtımı, şirketlerin eşitlik ilkesine uygun olarak yönetilmesinin sağlanması amacıyla bağımsız yasal temsilci/kayyım olarak İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı .... Mah. ... Sk., .... İş Hanı, No:32/45, Osmanbey Şişli / İstanbul adresinde faaliyet gösteren TC Kimlik no .... .....'in bu görevlere ivedilikle tedbiren atanmasına, karar kesinleşmesinden sonra asaleten görevinin devamına, Davalının usulsüz ve muvazaalı bir şekilde kurmuş olduğu ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Sanayi Ticaret Limited Şirketlerinde hak gasbının devam etmemesi için şirket müdürü olan ... müdürlük görevinden alınması, ana ortaklıkların hisseleri nispetinde dağıtımı ve eski hale getirilmesi için bu firmaların tasfiyesini gerçekleştirmek üzere İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı .... Mah. ... Sk., ... Hanı, No:32/45, Osmanbey Şişli / İstanbul adresinde faaliyet gösteren TC Kimlik no .... ....'in bu firmalara tedbiren yasal bağımsız temsilci/kayyım olarak atanmasına, tasfiye kararının onanması ve kararın kesinleşmesiyle tasfiye memuru olarak asaleten atanmasına, davalı firmalarda müdür olarak görev yapan büyük ortak ....in görevden el çektirilerek yerine tedbiren önerdiğimiz yasal temsilci/kayyımın atanmasına, ve taleplerimiz doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının şirket ortaklığından çıkarılmasına ilişkin genel kurul kararının iptali talebi ile Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin, ... E. sayılı dosyası ile dava açılmış ise de, 27.09.2023 tarihli celsede, davanın reddine karar verildiğini, davacının ortağı olmadığı 3. kişi konumundaki .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin müdürünün görevden alınması, tasfiyesini ve bu şirketlere tasfiye memuru/bağımsız yasal temsilci/kayyım atanmasını talep yetkisi/aktif husumet ehliyeti olmadığını, TTK 626 çerçevesinde rekabet yasağına aykırılık sebebiyle müdür hakkında yaptırım talebinde bulunma hakkının münhasıran ilgili limited şirket tüzel kişiliği olup; şirket ortaklarının aktif husumeti olmadığını, limited şirket müdürünün, aynı konuda faaliyet gösteren bir şirkette kurucu ve/veya ortak olması rekabet yasağı kapsamında olmadığını, davacının bir yandan kendisinin de Londra’da, üstelik davalı ...’in adını da içerecek şekilde bir unvanla aynı konuda faaliyet gösteren şirket kurması, yıllardır bu şirketin mevcudiyetini sürdürmesi, ...’in her iki şirkette müdür olması hakkında herhangi bir itirazının olmaması bir yana, bizzat olumlu oy vererek müdür seçimini gerçekleştirmesi boşanma davasının açılmasından sonra şirketler ve ... hakkında ithamlarda bulunmasının MK 2’ye de aykırılık teşkil edeceğini, davacı yan ile Davalı ... arasında Küçükçekmece ... Aile Mahkemesinin ... E.sayılı dosyası ile görülen ve halen devam eden bir boşanma davası mevcut olduğunu, bu davanın çok çekişmeli bir hal aldığını ve tarafların birbirlerine karşı uzaklaştırma kararları çıkarttıklarını, bu durum davacının ortağı olduğu şirketlerde çok büyük huzursuzluk yarattığını, bunun üzerine ilgili şirketlerde genel kurul yapıldığını ve davacı yan için Ortaklıktan çıkartılması için mahkemeye başvurma kararı alındığını, bu kararlara karşı da davacı yan tarafından iptal davası açıldığını, bu kararın Bakırköy .... Ticaret Mahkemesince reddedildiğini, bu kararın henüz kesinleşmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava ; yönetici azli talepli ticari şirket davasıdır.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyadan tefrik edilen işbu davada: Mahkememizce öncelikle yetki durumu incelenmiştir.
Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.
6. maddesinde; (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Usül ekonomisi bakımından öncelikle dava şartlarından olan kesin yetki hususunun değerlendirilmesi gerekmiştir.
6100 Sayılı HMK'nun 14/2 maddesinde "Özel Hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." düzenlemesiyle şirketin ortağına, ortağın şirkete karşı veya diğer ortaklara karşı ortaklık ilişkisine dayanarak açtığı davaların şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği belirtilerek kesin yetki kuralına tabi tutulmuştur.
Davalı .... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait ticaret sicil yazı cevabında; ... Sanayi Ticaret Limited Şirketinin merkez adresinin Uzunköprü' ye nakledildiği ve keyfiyetin Uzunköprü Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce .... sicil sayısında kayıt olunduğu 14/07/2023 tarihinde tescil edildiğinden kaydının kapatıldığı görülmüş bu nedenlerle Edirne Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinde bulunduğu anlaşılmıştır.
HMK'nun 115/1 maddesindeki " Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmü karşısında mahkeme dava dilekçesi üzerine dava şartları arasında sayılan yetki hususunu inceleyip yetkisiz olduğu kanaatine varması halinde kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermesi usül ekonomisi bakından da elzemdir.
6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. Açılan davanın mahiyeti uyarınca talep dikkate alındığında şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetki dava şartı olduğundan mahkemece re'sen nazara alınmalıdır
Yukarıda açıklanan tüm nedenlerle: Davalı .... Sanayi Ticaret Limited Şirket bakımından şirketin sicilde kayıtlı merkez adresi itibariyle mahkememiz yetkili olmadığından HMK.nun 14/2, 114/1-ç, 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usûlden reddine şeklinde aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı .... Sanayi Ticaret Limited Şirket bakımından şirketin sicilde kayıtlı merkez adresi itibariyle mahkememiz yetkili olmadığından HMK.nun 14/2, 114/1-ç, 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-Davacının açtığı davada; yetkili ve görevli mahkemenin Edirne Asliye Ticaret Mahkemesi olması nedeni ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
3-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
4-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli Edirne Asliye Ticaret Mahkemesi tevzi edilmek üzere Edirne Asliye Ticaret Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
5-Harç ve yargı giderinin HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yetkili mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yokluğunda tensiben verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...