T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/405 Esas
KARAR NO : 2025/52
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 29/06/2017
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/06/2018
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin dava dışı müşterisi ...... Mak. San. Ve Tic. A.Ş.’ye ait emtiaların Almanya- İstanbul güzergahında taşınması işini üstlendiğini, müvekkili şirketin söz konusu taşıma işi için 1 No’lu davalı ile 20.10.2015 tarihli alt taşıma sözleşmesini akdettiğini,1 No’lu davalı sorumluluğundaki ....... plakalı araç ile gerçekleştirilen taşıma esnasında dava dışı ...... Mak. San. Ve Tic. A.Ş.’ye ait emtiaların hasar gördüğünü ve ...... şirketi tarafından müvekkili şirkete hasar bildirimi yapıldığını, müvekkili şirkete yapılan hasar bildirimi üzerine taşıma sırasında gerçekleşen hasar nedeniyle müvekkili şirkete yansıtılacak tüm tazminat ve sair masrafların, taşımayı gerçekleştiren taşıyıcı olmasından mütevellit rücu edileceği hususunun Beşiktaş ...... Noterliğinin 18.11.2016 tarih ve ...... yevmiye No’lu ihtarnamesi ile 1 No’lu davalıya ihtar edildiğini, akabinde meydana gelen hasar nedeniyle oluşan tahmini zarar bedelinin müvekkili şirkete bildirildiğini ve müvekkili şirketin de kendisine bildirilen zarar bedelini ödemesi için 1 No’lu davalıya Beşiktaş ...... Noterliğinin 28.04.2016 tarih ve ...... Yevmiye No’lu ihtarnamesini keşide ettiğini, ihtarnameyi tebliğ alan 1 No’lu davalının müvekkili şirkete keşide etmiş olduğu Bakırköy ..... Noterliğinin 26.05.2016 tarih ve ..... Yev. No’lu ihtarnamesinde 20.10.2015 tarihli taşıma sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu taşıma işini sözleşmeye aykırı bir şekilde 2 No’lu davalıya yaptırdığını ve hasar nedeniyle meydana gelen zarar bedelinden 2 No’lu davalının fiili taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olduğunu cevaben bildirdiğini, davalıların sorumluluğunda gerçekleşen taşıma esnasında meydana gelen hasar nedeniyle dava dışı ..... şirketinin sigortacısına müvekkili şirket tarafından 163.743,90 TL hasar tazminatı ödendiğini, 1 No’lu davalı ile akdedilen 20.10.2015 tarihli taşıma sözleşmesinin 8. Maddesinin ‘’ Taşıyan, alt taşıyıcı vasıtasıyla taşıma yapamaz, taşıma işini bizzat kendisi yapmalıdır.’’ hükmünü havi olup 1 No’lu davalının açık bir şekilde sözleşme hükmüne aykırı olarak fiili taşıyıcı olarak üstlendiği taşıma işini 2 No’lu davalıya yaptırtığını ve bu nedenle müvekkili şirket tarafından ödenen hasar bedelinden taşıma işini sözleşme hükmüne aykırı olarak başka bir taşıyıcıya yaptırmasından ve müvekkilinin alt taşıyıcısı olmasından mütevellit müvekkili tarafından ödenen hasar bedelinden sorumlu olduğunu, 2 No’lu davalının ise Türk Ticaret Kanunun 888. Maddesi uyarınca taşımayı gerçekleştiren fiili taşıyıcı olarak taşıma esnasında meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödenen zarar bedelinden sorumlu olduğunu iddia ederek; davalıların sorumluluğunda gerçekleşen taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödenen hasar tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsiline, dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı ..... Loj. Ulus. Taş. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın 22/10/2015 yükleme tarihli olduğunu, dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğunu ve CMR konvansiyonu 32. Maddesi gereğince davanın 1 yıl içinde açılması gerektiğini, ancak davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, dava konusu taşımanın Uluslararası taşıma olup CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, CMR konvansiyonunun iç hukuk hükmünde olduğunu, hasar miktarının yüksek ve ispatlanması gerektiğini, aracın yüke ve yola elverişli olarak seferini tamamladığını ve herhangi bir kaza geçirmediğini, davanın ...... Loj. Hiz. Taş. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ihbarının gerektiğini, malların ..... Lojistik elemanlarınca yüklendiğini, malların araca yüklenirken forkliftten düşürüldüğünü, hasar nedeninin malın beton zemine düşürülmesi olduğunun ekspertiz ve bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu savunarak; zamanaşımı itirazlarının kabulüne, davanın zamanaşımı yönünden reddine, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını haiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı davasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türk mevzuatına göre kurulmuş bir Sigorta Şirketi olduğunu, sigortalısı ...... Lojistik ve Dış Tic. A.Ş tarafından organize edilen taşımada emtianın tamamının davalı zilyetliğinde iken, davalının kusur ve ihmali neticesinde taşıma sırasında hasar gördüğünü ve emtianın hasarından dolayı müvekkili şirketin sigortalısının emtia sahibi ..... Mak. San. Ve Tic. A.Ş.’ye hasar bedelini ödemek durumunda kaldığını, müvekkili şirketin sigortalısının zararını TTK m. 1472 gereğince karşılayıp sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının dava dışı müşterisi ...... Mak. San. Ve Tic. A.Ş.’ye ait emtiaların Almanya-İstanbul arası taşınması işini üstlendiğini, sigortalı şirketin söz konusu taşıma işini dava dışı ..... Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.’ye, 20.10.2015 tarihli alt taşıma sözleşmesi ile devrettiğini, ancak ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.'nin 20.10.2015 tarihli taşıma sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu taşıma işini sözleşmeye aykırı bir şekilde yine dava dışı ...... Lojistik Uluslararası Taş. Tic. Ltd. Şti.’ye bıraktığını, dava dışı ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş. ile akdedilen taşıma sözleşmesinin 8 numaralı maddesinin “Taşıyan, alt taşıyıcı vasıtasıyla taşıma yapamaz, taşıma işini bizzat kendisi yapmalıdır.” hükmünü havi olup dava dışı ........'in sözleşme hükmüne aykırı olarak fiili taşıyıcı olarak üstlendiği taşıma işini yine dava dışı ..... Lojistik’e yaptırdığını, ...... Lojistik’in ise söz konusu taşımayı davalı şirkete yaptırdığının sigortalı tarafından öğrenildiğini, yukarıda anlatılan olay neticesinde müvekkili şirketin sigortalısı tarafından 29.06.2017 tarihinde Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...... E. sayılı dosyasında taşıyanlar ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş. ve ........ Lojistik Uluslararası Taş. Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava ikame edildiğini, ancak taşımanın aslında fiilen İstanbul Lojistik tarafından yapıldığının taşıyanlar ........ ve ........ Lojistik’e dava açıldıktan sonra öğrenildiğini, davalı sorumluluğunda gerçekleşen taşıma esnasında meydana gelen hasar nedeniyle sigortalı tarafından dava dışı emtia sahibi ...... Şirketinin sigortacısına 163.743,90 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin ise sigortalısının zararını TTK m. 1472 gereğince 21.05.2018 tarihinde karşıladığını ve sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalı tarafın CMR 37 gereğince taşımayı gerçekleştiren fiili taşıyıcı olarak taşıma esnasında meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödenen zarar bedelinden sorumlu olduğunu iddia ederek; davanın kabulüne 163.743,90 TL’nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 2/2 maddesi gereği TCMB’nin önceki yılın 31 aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tahsiline, işbu davanın Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ....... E. sayılı dosyası ile arasında HMK m. 166 gereğince bağlantı bulunduğundan birleştirilmesine, yargılama harç ve giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı davasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın HMK md. 6/1 genel hükümleri nezdinde yetkisiz Mahkemede açıldığını, davalı müvekkilinin resmi şirket adresi itibari ile İstanbul/Kartal Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının hasar ve tarafları ile hasarın varlığına yönelik birinci derecede dayandığı 30.06.2016 tarihli ekspertiz raporunda fiili taşıyıcının ........ Lojistik Ulus. Taş. Tic. Ltd. Şti olduğunun açıkça görüldüğünü, bu itibarla müvekkili firmanın fiili taşıyıcı adı altında iş bu davada pasif dava ehliyeti bulunmadığını, diğer yandan yine davacının sunduğu deliller arasında geçen EK:5/b TMP151011081 sayılı CMR senedine göre, taşıyıcı firmanın adresi Almanya'da bulunan ..... isimli firma olduğunu, müvekkili firmanın ise gerek ünvanı gerekse de merkez adresi itibari ile bambaşka bir firma olup, davacı tarafından açılan iş bu davada müvekkili firmanın davalı sıfatı bulunmadığını, davacı sigorta firmasının dava dışı sigortalısı ......'ın ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği bedeli ödeyerek haklarına halef olduğunu bildirmişse de sigortalısı ..... davacı sigorta firması tarafından kendisine ödenen bedeli rücu için asıl sözleşme ilişki içerisinde bulunduğu taşıyıcı firmalara hali hazırda bir dava yürütmekte olduğunu, Bakırköy ..... ATM'nin ...... Esas sayılı dosyasında kanuni zorunlu taraf değişikliğine gidilmesi gerekirken bu davanın açılmasının yerinde olmadığını, iş bu davaya konu taşımanın uluslararası bir taşıma olup, hasarlandığı iddia edilen emtianın Almanya'dan Türkiye'ye taşınmak üzere Almanya'da yüklendiğini, Türkiye'de teslim edildiği antrepoda açılarak, ...... SİGORTA A.Ş. ye bildirimde bulunularak fiili duruma dair 30.06.2016 tarihli ekspertiz raporu alındığını, davacı taleplerine dayanak gösterilen bu ekspertiz raporunda ise, hasar nedeni olarak "yurt dışından sevk edilen şanzımanın sevkiyat operasyonları sırasında düşürülmesi sonucu hasarlandığı"nın rapor edildiğini, aynı raporda, hasarlı emtianın ahşap kaide üzerine sabitlenmiş kalın naylon ambalajlı olduğunun tespit edildiğini, dolayısı ile söz konusu hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin tespitinin mümkün olmadığını, ancak emtianın düşürülmesi ifadesi kullanıldığından ve araç değişikliği gerçekleşmediğinin delillerden anlaşıldığından iddia edilen hasarın ilk yükleme yerinde istiflemeden önce gerçekleştiği ihtimalinin yükseldiğini, dolayısı ile kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile, müvekkili firmanın fiili taşıyıcı ve sorumlu olduğu kabul edilse dahi, hasarla ilgili herhangi bir illiyet bağı bulunmadığını, yine aynı 30.06.2016 tarihli ekspertiz raporunda, rücu yorumuna ilişkin açıkça fiili taşımayı yapan ..... plakalı tırların fiili taşıyıcısının ........ Lojistik isimli firma olduğunun açıkça görüldüğünü, alt taşıyıcı konumundaki firmanın ise Almanya'daki ..... isimli firma olduğunun tespit edildiğini, yukarıda değinilenlerle beraber müvekkili firmanın söz konusu hasar ve rücu talebi ile ilgili hukuki ve fiili bir sorumluluğu bulunmadığını, iş bu ihtilafın çözümünde CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile, müvekkili taşıyıcı firmanın iş bu hasar sebebiyle sorumluluğuna hükmedilmesi halinde, hasar miktarının ve talep edilen rücu bedelinin yine CMR Konvansiyonu 23. Maddedeki hükümleri uyarınca hesap edilmesi gerekeceğini, tazminat tutarının hesabında emtialara ait fatura bedellerinin hasarlı emtiaya ait X kg brüt ağırlığı toplamı x 8,33 SDR ile çarpılarak taşıyıcıya ait maksimum tazminat limitinin hesap edilmesi gerektiğini, davacı tarafından iş bu davaya konu edilen tazminat miktarının yukarıda değinilen CMR Konvansiyonu md.23 deki hesaplama yönteminin çok üzerinde olduğunu savunarak; öncelikle davanın ilk usule ilişkin itirazlarından olan yetki yönünden incelenerek Yetkisizlik kararı ile yetkili Kartal Anadolu Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, yetki itirazlarının yerinde bulunmaması halinde diğer usule ilişkin itirazları yönünden dosyanın incelenerek davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazlarının yerinde görülmemesi halinde davanın esastan reddine karar verilerek dava, masraf ve ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen davalar; uluslararası karayolu taşıması esnasında hasarlandığı iddia olunan emtia nedeniyle sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelini halefiyet ilkesi gereğince ve alacağın temliki hükümlerine göre davalı alt taşıyıcılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ön inceleme duruşmasında re'sen belirlenen uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tüm deliller tahkikat aşamasında toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce öncelikle bir lojistik ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınması cihetine gidilmiş, bilirkişi heyeti 26/09/2018 tarihli raporunda davacının işi aldıktan sonra birinci davalıya verdiği onun da işi birleşen dosya davalısı ...... Lojistik firmasına aktardığı, bundan sonra ikinci davalının fiili taşıma sürecini üstlendiği, davacı efe firması tarafından davalı armer firmasına 22/10/2015 tarihli fatura ile 1.500,00 Euro navlun bedelinin 18/12/2015 tarihinde ödediği, dava dışı orient sigorta tarafından 02/06/2017 tarihinde 163.743,90 TL ödeme yapıldığını teyit edildiği, makbuz niteliğindeki yazının 05/06/2017 tarihli olduğu, universan ekspertiz firmasının 30/06/2016 tarihli ekspertiz raporunun sunulduğu, 22/10/2015-30/10/2015 tarihli taşıma sürecinin sonunda 163.743,90 TL hasar zararının tespit edilmiş olduğu, tespit edilen bu zararın hasarla uyumlu olduğu, taşımanın 17/11/2015 tarihinde tamamlandığı, davacı ödemesinin 02/06/2017 tarihli olduğu, ödemenin bir mahkeme kararı veya icra süreci sonunda yapıldığının sabit olmadığı, zamanaşımı hususunda takdirin mahkememize ait olduğu, toplam 426.000,00 Euro kıymetinde 1.403.712,60 TL sigorta bedeli ile sigortalanan gemi makinası şanzuman emtiasının düşmesi aktarma esnasında zedelenmesi sebebiyle uğranılan zararın kadri maruf olduğunun bildirildiği görüldü.
Yargılama aşamasında Bakırköy ...... ATM'nin ...... Esas ...... Karar sayılı dosyasının mahkememiz dosyasıyla 10/09/2018 tarihinde birleştirilmiş olduğu görülmekle birleşen dosyayla beraber mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan ek rapora göre; birleşen dosya davacısının sigortalısı asıl davacı ..... firmasına ödeme yaptığı, artık davacı sıfatının birleşen dosya davacısına ait olacağı, ödemeyi alan asıl davacısının hukuki yararının son bulduğu, somut olayda asıl taşıyıcı ve sorumluluğun asıl dava davalılarından ........ Lojistik firmasına ait olduğu, birleşen dosya davacısının ödemesinin dosyadaki delillerle sabit olmadığından davacı sıfatının da sabit olmadığı şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Tarafların itirazları ve alınan kök ve ek rapor yeterli görülmemekle yeni bir heyet oluşturulmuştur. Lojistik uzmanı Sigorta Eksperi ve CMR uzmanından oluşan bilirkişi heyeti raporunda özetle; asıl dava yönünden yükleme sırasında oluşan hasarın ...... nolu nakliyat emtia sigorta poliçesindeki I.C.C(A) 1.1.82 klozu gereği teminat kapsamında olduğu, dava dışı ..... Sigorta A.Ş. Firmasının dava dışı sigortalısına yaptığı tazminat döemesinin poliçe şartları bakımından ve Davacı/..... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. Firmasından rücu'en tahsil ettiği ödemenin yerinde olduğu, birleşen dava dosyasındaki Davacı/...... Sigorta A.Ş. Firması tarafından sigortalandığı anlaşılmakta olmasına karşı birleştirilen dosyadaki Davacı/ ...... Sigorta A.Ş. Firmasının Davacı / ..... Lojistik ve Dış Ticaret A.Ş. Firması adına düzenlediği poliçe dava dosyasında yer almadığı, dosya kapsamındaki fotoğraflardan da taşıma konusu emtiadaki zarar ürünlerinin alt taşıyıcı tarafından fiili taşıyıcının temin ettiği araca yüklenmesi sırasında meydana geldiği, oluşa göre fiili taşıyıcı ........'in CMR m.17/4 uyarınca zarardan sorumlu olmadığı, taşıma sırasındaki meydana gelen bir hasarın yükleme istiflemeye bağlı olarak gerçekleşmesi halinde Yargıtay , taşıyıcının da nezaret yükümlülüğünde olduğunu belirterek kusuru ve sorumluluğu yüklemeyi gerçekleştirenle taşıyıcı arasında paylaştırmaktadır. Fakat somut olayda hasar, taşıma sırasında değil henüz yükleme sırasında gerçekleşmiştir. Davalı ........ Lojistik Ltd. Şti. Yükü İstanbul Lojistik Ltd. Şti.'den almıştır. CMR senedine de bir kabın hasarlı olduğu yazılmıştır. Şu halde şanzıman yükünün yükleme ya da tahliye sırasında düşmüş olduğu tespit edildiğine göre taşıma sırasında meydana gelen bir kazanın, hasarın söz konusu olmadığı kabul edilmelidir. Bu bakımdan ........ Lojistik Ltd. Şti'nin nezaret yükümlülüğüne aykırı davrandığı da söylenemeyecektir. Zira kabule göre, yük zaten araca yüklenmeden düşme suretiyle hasarlanmıştır. Davaya konu taşıma işi neticesinde ortaya çıkan zarardan alt taşıyıcılar olan ..... A.Ş. Ve İst. Ltd. Şti. Nin sorumlu olacağı, ........ Ltd. Şti'nin sorumlu bulunmadığını bildirmişlerdir.
Birleşen dosya davacısının poliçesi celb edilerek sigorta eksperi bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Ek rapora göre dava konusu olayın davacı ...... firmasının birleşen davacısı ......Den düzenlettiği ...... nolu taşıma işleri komisyoncusu sorumluluk sigortası poliçesinin vadesi ve cografi sınırları içinde gerçekleştiği, ancak davacı ...... Japan'ın bu poliçede özel şartlar kısmında alt yüklenici ile karayolu taşımacılığı başlığında alt yüklenicisinin Sigortalı ile yapmış olduğu sözleşmeden alt yüklenici içni geçerli emredici kanunlardan doğan Sigortalıya karşı olan yükümlülükleri için uygun limitlere sahip bir sigorta poliçesi tahtında sigortalı olduğunu teyid eden bir yazı almak için elinden gelen çabayı göstermedikçe, iş bu sigorta Sigortalı tarafından görevlendirilen sigortası olmayan bir altyükleniciden kaynaklanan hasar talepleri veya bir hasarın bu alt yükleniciden kaynaklanan kısmı için teminat sunmamaktadır açıklamasına yer verdiği davalı Armer firması ile imzalanan taşıma sözleşmesinin 5. Genel şartlarında CMR sigortasının taşıyan tarafından yapılacağı ifadesinin kaydolduğu, bu maddeyi ilaveten ( uygun limitlere sahip bir sigorta poliçesi tahtında sigortalı olduğunu teyit eden bir yazı almak için elinden gelen çabayı göstermedikçe ) açıklamasında bahsedilen sorumluluğu tam olarak yerine getirmediği kanaatine varıldığı, bu nedenle birleşen dosya davacısının yaptığı ödemenin lütuf ödemesi kapsamında olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ...... Esas 08/07/2020 tarih ve ...... Sayılı kararı ile;
"...Tüm dosya kapsamında birleşen dosya davacısının asıl davacı ile yaptığı sigorta poliçesinde davacı...... 'ün alt yüklenici ile yapacağı karayolu taşımacılığı klozunda alt yüklenicinin sigortası olması gerektiği sigortası olmayan bir yüklenici ile taşıması halinde teminat sağlanmayacağının belirtilmiş olduğu görülmekle mahkememizce davalı ...... Şirketi'ne tebligat çıkartılarak bu kloz kapsamında sigortacısı olup olmadığı sorulmuş, ihtaname ve tebligata rağmen herhanbi bir cevap verilmemiştir. Verilmeyen cevap mahkememizce davalı ......'in bu şekilde bir sigortası olmadığına kanaat oluşturmuş olup birleşen dosya davacısının asıl davacıya yaptığı ödemenin ex gratia (lütuf) ödemesi olduğu kanaati oluşmakla asıl davada davalı ........ yönünden zamanaşımı, davalı ..... yönünden de ex gratia ödemesi, birleşen ..... Lojistik tarafından da ex gratia ödemesi kabul edilerek" gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
KALDIRMA KARARI SONRASI YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ...... Esas ...... Karar sayılı dosyasından verilen 08/07/2020 tarihli kararı, davacı vekili tarafından İSTİNAF edilmiş ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ...... Esas 29/02/2024 tarih ve ...... Sayılı ilamı ile: "...Somut olayda her taşıyıcı kendi adına kendinden önceki taşımacıya ayrı navlun faturası düzenlemesi ayrı bir sözleşme niteliğinde olup, taşımanın aynı sözleşme kapsamında gerçekleşmediği ve her bir taşımanın ayrı bir sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerekmiştir. Buna göre CMR Konvansiyonu’nun 36.maddesinin olayda uygulanma yeri bulunmamaktadır. Davacı vekilinin davalı ........ yönünden zamanaşımından davanın reddine karar verilmesi nedeniyle istinaf istemi yönünden, taşımanın 17/11/2015 tarihinde tamamlandığı buna göre CMR'nin 32. Maddesi gereğince, bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğinden en geç 17/11/2016 tarihine kadar davacıya karşı hukuki süreç, icra veya dava yolu kullanılmış olmalıdır, ancak bu durumda zamanaşımı kesilecektir. Davacı akdi taşıyıcı ödemesi 02/06/2017 tarihlidir. CMR'nın 39/4. maddesine göre “Taşımacılar arasındaki davalarda madde 32 hükümleri uygulanır. Bununla beraber, zamanaşımı ya bu anlaşma gereğince ödenmesi gereken tazminatın miktarını tayin eden son mahkeme kararı tarihinden yahut da böyle bir karar yoksa, ödeme tarihinden itibaren başlar....” İfadeleri ile mahkeme kararı olmadığında eğer akdi taşıyıcı ödeme yapmış ise bunun CMR m.32 hükmüne uygun zamanaşımı süresi içinde ödeme yapmış olması da gerekir. Davacı sigorta şirketinin ödemesinin zamanaşımı süresi içerisinde olmadığı anlaşılmakla davalı ........ Ltd. Şti nin zamanaşımı itirazı ve bu itiraz gözönüne alınarak bu davalı yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi yerindedir. CMR'nin 37. maddesinde ise, ''Bu Sözleşme hükümleri gereğince tazminat ödemiş taşımacı, bu tazminat üzerinden ödediği faiz ve yaptığı sarflarla birlikte tazminatı, taşımaya katılmış olanlardan şu koşullara göre geri almak hakkına sahiptir. a) Ziyan ve hasardan sorumlu olan taşımacı ister kendisi ister başka bir taşımacı tarafından ödensin, tazminatı tek başına yüklenmek zorundadır. b) Ziyan veya hasar iki veya daha çok taşımacının fiilinden ileri geldiği zaman bunlardan her biri sorumluluktaki hissesi oranında bir meblağı ödeyecek, taşıma ücreti oranında sorumlu olacaktır. c) Ziyan ve hasar için sorumluluğun hangi taşımacıya yükleneceği belirlenemez ise, tazminat tutarı b) fıkrasında öngörüldüğü üzere bütün taşımacılar arasında paylaştırılacaktır. '' düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamından taşımanın tek bir CMR senedine dayalı olmadığı, akdi ve alt taşıyıcılar arasında taşıma sözleşmeleri bulunduğu, bu halde davalıların hukuki sorumluluklarının da buna göre tayini gerektiği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle davalılar ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik.. A.Ş ve ...... Lojistik Hizmetleri Ltd. Şti'nin olaydaki sorumluluk miktarının belirlenmesi yönünden işin esasına girilerek CMR'nin 37. maddesine göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken davacı sigorta şirketince yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. " gerekçesiyle Mahkememiz kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararından sonra yapılan yargılama aşamasında; taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Mahkememiz dosyası, 11/09/2024 tarihli tensip tutanağı 1 numaralı ara kararı gereğince, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, taşıma sözleşmeleri, İstanbul B.A.M. ..... Hukuk Dairesinin 29/02/2024 tarih ve ...... Esas ve ...... Karar Sayılı İlamı, dosya kapsamında alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamına göre; istinaf ilamı doğrultusunda CMR'nin 37. maddesine göre değerlendirme yapılarak davalılar ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik A.Ş ve ..... Hizmetleri Ltd. Şti'nin var ise olaydaki sorumluluk miktarının belirlenmesi yönünden bilirkişi incelemesi yapılarak rapor düzenlenmek üzere Mahkememizce re'sen seçilen lojistik konusunda uzman ...... ve nakliyat sigortaları konusunda uzman ......'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 18/11/2024 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
18/11/2024 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"...Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, sair dilekçe ve bayanlar; faturalar, CMR Belgesi, İstanbul BAM ......HD’nin Kaldırma Kararı, poliçe, eksper raporu, tüm dosya içeriği ve yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirme neticesinde; Fiili taşıyıcı ........ Lojistik şirketinin zamanaşımı definin BAM tarafından yerinde bulunması gözetildiğinde birleşen davacı ...... Sigorta tarafından ödenen tazminat miktarının ...... (sigortalı), ........ ve ..... Lojistik şirketleri arasında taşımadan elde ettikleri menfaat oranında paylaşılması gerektiği ve ....... şirketinin payına düşen tazminat payının da birleşen davacı ..... Sigorta üzerinde kalması gerektiğinin değerlendirildiği (CMR m.37-38); dava dosyasındaki belgelere ve sektör uygulamaları baz alınarak sorumlu taşıyıcılar arasında navlun bakımından menfaat paylaşımının ...... şirketi 575-Euro, ........ şirketi 75-Euro, ..... Lojistik şirketi 50-Euro olmak üzere toplam kazançları oranı bakımından navlun miktarı (575+75+50)=700-Euro olarak yaklaşık bir hesaplama yapılabileceğinin değerlendirildiği; dava konusu rücu miktarının 163.743,90 TL olduğuna göre taşıyıcıların katlanması gereken rücu tazminat miktarlarının; ..... Şirketinin katlanması gereken tazminat miktarı (575x163.743,90)/700= 134.503,92 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın tamamına birleşen davacı ..... Sigorta A.Ş.’nin katlanması gerektiğinin değerlendirildiği; ........ şirketinin katlanması gereken tazminat miktarı (75x163.743,90)/700= 17.543,99 TL olarak hesaplandığı; ...... Lojistik şirketinin katlanması gereken tazminat miktarı (50x163.743,90)/700= 11.695,99 TL olarak hesaplandığı; bu miktarlar üzerinden tazminat sorumluluğunun paylaşılmasının gerektiğininde değerlendirildiği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili ile davalı ........ Lojistik tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin ...... Esas 29/02/2024 tarih ve ..... Sayılı ilamı, 18/11/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; Asıl davanın temlik eden davacısı ..... Lojistik şirketinin dava dışı müşterisi ..... Mak. San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait emtiaların Almanya-İstanbul arasındaki kara yolu ile taşıma işini üstlendiği, temlik eden davacı şirketin üstlendiği bu taşıma işini davalı ........ ile 20/10/2015 tarihli alt taşıma sözleşmesi akdederek davalı şirkete devrettiği, nihayetinde taşımanın alt taşıyıcılar .... Lojistik Hiz. Taş Ve Tic. Ltd. Şti ve ........ Lojistik Uluslararası Taş. Tic. Ltd. Şti tarafından yapıldığı, dosya kapsamındaki ekspertiz raporu ve bilirkişi raporları ile taşıma konusu emtianın indirme-yükleme-taşıma süreçlerinde yükün düşmesi sebebiyle zarara uğradığının tespit edildiği, CMR senedine de bir kabın hasarlı olduğunun yazıldığı anlaşıldığından hasarın taşıma sırasında oluştuğunun kabulünün gerektiği, Taşıma İşleri Komisyoncusu Sorumluluk Sigortası poliçesinde asıl davanın temlik eden davacısı ..... Lojistik şirketinin alt yüklenici ile yapacağı karayolu taşımacılığı klozunda alt yüklenicinin sigortası olması gerektiği, sigortası olmayan bir yüklenici ile taşıması halinde teminat sağlanmayacağının belirtilmiş olduğu, yine davacı ..... Lojistik şirketi ile davalı Armer arasındaki taşıma sözleşmesinde ''CMR sigortasının Taşıyan(Armer şirketi) tarafından yapılacağı”nın belirtildiği, bu nedenle davacının dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe kapsamında kalmadığı lütuf ödemesi mahiyetinde olduğu anlaşılmakla TTK 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet şartlarının gerçekleşmediği, istinaf ilamı ile belirtildiği üzere taşımanın 17/11/2015 tarihinde tamamlandığı buna göre CMR'nin 32. Maddesi gereğince, bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiği, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonrasında dosyaya sunulan ve yukarıda özetlenen bilirkişi raporundaki tesbitlere göre; sorumlu taşıyıcılar arasında navlun bakımından menfaat paylaşımının ..... şirketi 575-Euro, ........ şirketi 75-Euro, ..... Lojistik şirketi 50-Euro olmak üzere toplam kazançları oranı bakımından navlun miktarı (575+75+50)=700-Euro olarak yaklaşık bir hesaplama yapılabileceğinin değerlendirildiği; dava konusu rücu miktarının 163.743,90 TL olduğuna göre taşıyıcıların katlanması gereken rücu tazminat miktarlarının; ...... Şirketinin katlanması gereken tazminat miktarı (575x163.743,90)/700= 134.503,92 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın tamamına birleşen davacı ..... Sigorta A.Ş.’nin katlanması gerektiğinin değerlendirildiği; ........ şirketinin katlanması gereken tazminat miktarı (75x163.743,90)/700= 17.543,99 TL olarak; ..... Lojistik şirketinin katlanması gereken tazminat miktarının ise (50x163.743,90)/700= 11.695,99 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla; 18/11/2024 tarihli bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli bulunarak ve yapılan tespitlere Mahkememizce de itibar edilerek; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne, davalı ........ Lojistik yönünden zamanaşımı itirazının kabulü ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-17.543,99-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya (temlik alan ...... Sigorta A.Ş.'ye) verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davalı ........ Lojistik Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.'ye karşı açılan davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 1.198,42 TL harcın peşin alınan 2.796,34 TL harçtan mahsubu ile artan 1.597,92 TL harcın dosya kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, bakiye kısmın hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.198,42 TL peşin harç ve 31,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.229,82 TL harcın davalı ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya (temlik alan ...... Sigorta A.Ş.'ye) verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 10.566,20 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.132,09 TL'sinin davalı ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya (temlik alan ...... Sigorta A.Ş.'ye) verilmesine verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.543,99 TL vekalet ücretinin davalı ........ Uluslararası Taşımacılık Lojistik Destek Hizmetleri ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya (temlik alan Sompo Sigorta A.Ş.'ye) verilmesine,
7- Davalı ........ Lojistik Uluslararası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
B- BİRLEŞEN BAKIRKÖY ...... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
...... E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-11.695,99-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 798,95 TL harcın peşin alınan 2.796,34 TL harçtan mahsubu ile artan 1.997,39 TL harcın dosya kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, bakiye kısmın hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 798,95 TL peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 834,85 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 11.695,99 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ........ Lojistik vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2025
Katip .....
Hakim ....