T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/427 Esas
KARAR NO : 2024/452
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 07/05/2024
KARAR TARİHİ : 09/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; ... mah. .... cad. .... apt. No:8 Küçükçekmece / İstanbul adresindeki, ...... ve İnşaat A.Ş isimli, Küçükçekmece V.D .... vergi nolu, .... Ticaret Sicil nolu, ticari İşletmesine ait Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defteri, Damga Vergisi Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri ve Pay Defterinin 29.04.2024 tarihinde kaybolduğnu, iş yerini taşıma nedeni ile daha güvenli olur diye, bond tabir edilen deri çantasına koyup, arabasının arka koltuğuna bıraktığını, evraklara dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen, elde olmayan nedenlerle çantanın çalındığının anlaşıldığını, bu durumun Küçükçekmece polis karakolu tutanaklarında belirtildiğini, arabasını 20.04.2024 tarihinde güvenli bir yere park ettiğini, akrabanın cenazesi nedeni ile ... turizm,21.04.2024 gidiş, 25.04.2024 .... firması ile dönüş yaptığını, hafta sonu gelmesi nedeni ile 29.04.2024 tarihinde arabanın yanına gittiğinde aracının, kilidinin açık olduğunu gördüğünü ve çanıtanın yerinde olmadığını farkettiğini, aynı gün yerel gazeteye kayıp ilani verdiğini, söz konusu nedenlerden dolayı ticari faaliyetini devam ettirebilmesi adına şirketinin Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defteri, Damga Vergisi Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Pay Defterimin zayi olduğuna dair vergi dairesi ve diğer kurum ve kuruluşlara verilmek üzere zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 15 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Talep eden ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından hırsızlık şüphesine dayanılarak defterlerin zayi olduğu hususu şüpheli olmakla birlikte, bunun kabulü halinde dahi tacirin defterlere ilişkin basiretli bir şekilde yeterli güvenlik önlemi aldığı söylenemeyecektir. Zira talep eden, ticari defterlerini park ettiği arabasında bıraktığını beyan etmiş olup, ticari defterlerin daha güvenlikli bir ortamda saklanması gerekirken park halindeki araca bırakılıp başka şehre gidilmesi basiretli davranma yükümlülüğünün bir ihlalidir. Taşınma gerekçesiyle olsa dahi ticari defterlerin, arabada bekletilmesi yerine daha güvenli (konut vs. gibi) yerlerde saklama gayreti, güvenliğe ilişkin önlem almanın bir gereğidir. Dolayısıyla talep edenin ticari defterlerini daha güvenli olan yerlerde tutmak yerine arabada bırakması neticesinde kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu anlaşılmakla, bu haliyle talebin TTK madde 82'de belirtilen olağanüstü hallere uymadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-TALEBİN REDDİNE
2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep edenin yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 09/05/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza