T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/465 Esas
KARAR NO : 2025/73
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/05/2024
KARAR TARİHİ : 20/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1987 yılında kurulan ve iştigal alanları arasında zeytinyağı ticareti de bulunan müvekkili ..... İnşaat ve Tekstil AŞ ile davalı şirket arasında 11.000 kg erken hasat soğuk sıkım ve 3.357 kg dip zeytinyağının satışı hususunda sözlü olarak anlaşıldığını, bu anlaşmaya göre davalı tarafın, müvekkiline aynı miktar ve kalitede zeytinyağını mislen iade edecek yahut iade tarihinde ...... tarafından belirlenen güncel zeytinyağı fiyatı üzerinden hesaplanacak bedelini müvekkiline ödeyeceğini, bu anlaşmaya istinaden davalı tarafın, müvekkile ait zeytinyağlarının muhafaza edildiği depodan 11.000 kg erken hasat soğuk sıkım ve 3.357 kg dip zeytinyağını teslim aldığını, davalı tarafın teslim aldığı zeytinyağlarını mislen iade etmemesi üzerine, zeytinyağlarının o tarihteki satış fiyatları üzerinden, 11.000 kg erken hasat soğuk sıkım zeytinyağına ilişkin olarak 29.04.2023 tarih ve ..... numaralı, 1.111.000 TL bedelli, 3.357 kg dip zeytinyağına ilişkin olarak da 29.04.2023 tarih ve ..... numaralı, 254.292,75 TL bedelli e-Faturalar tanzim edilerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin süresi içinde bu e-Faturalara itiraz etmemesi üzerine de faturalar kesinleştiğini, davalı şirketin, türlü bahanelerle ve müvekkili şirketin iyiniyetini suiistimal ederek kesinleşen fatura bedellerini ödemeyi geciktirmeye çalışmış olduğunu, nihayetinde 28.08.2023 tarihinde müvekkiline 250.000 TL ödeme yaptığını, kalan kısmın ödenmesi için müvekkilince yapılan tüm iyiniyetli girişimlerin de sonuçsuz kalınca, müvekkili şirket tarafından borçlu şirket aleyhine, 11.000 kg erken hasat soğuk sıkım zeytinyağına ilişkin olarak 29.04.2023 tarih ve ..... numaralı, 1.111.000 TL bedelli faturaya (Ek-1) istinaden, Bakırköy ...... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin hiçbir gerekçe içermeyen itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, davanın kabulü ile davalı borçlu şirketin Bakırköy ...... İcra Dairesinin ..... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı şirket aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki zeytinyağı satım işinden kaynaklanan fatura alacağına istinaden başlatılan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilmeyeceği, davacının takip tarihi itibariyle alacağı olup olmadığı, varsa miktarının tespiti davasından ibaret olduğu tespit edilmiştir.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş incelenmesinde; davacı alacaklı şirket tarafından davalı borçlu şirket aleyhine faturalara ait bakiye borç sebebi gösterilerek 1.277.048,84-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, asıl alacağa işleyecek yıllık avans faizinin uygulanmasının talep edildiği, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalı borçlunun itirazı üzerine icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Mahkememizce verilen duruşma ara kararı ile ; Davacının iddiaları, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamındaki belgeler ve Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı takip dosyasına göre; tarafların ticari defterleri incelenerek tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, lehlerine delil niteliğinde olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise tarafların ticari ilişkiyi hangi hesaplarla izlediği, defterler arasında fark bulunması halinde farkın sebebi hususları ile takip tarihi itibari ile davacının zeytinyağı satım işinden kaynaklanan bakiye alacağı olup olmadığı, varsa alacağın varlığı ve miktarının tespiti konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Mali Müşavir ......'ın 13/11/2024 tarihli raporunda özetle; Davacı tarafın takip tarihinden önce 1.111.000,00 TL tutar üzerinden 29.04.2023 fatura tarihinden
20.12.2023 takip tarihine kadar yıllık reeskont avans faiz oranlarıyla 166.048,84 TL işlemiş faiz
talebinin olduğu,
davacı tarafın 24.10.2024 tarihli beyan dilekçesinde, “07/10/2024 tarihli duruşmada Dava,
itirazın iptali davası olup, davanın temelini oluşturan ilamsız icra takibinde 1.111.000,00-TL asıl
alacak, 166.048,84-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.277.048,84-TL'nin tahsilinin talep
edildiği, iş bu itirazın iptali davasında ise harca esas değer olarak 1.111.000,00-TL gösterildiği ve
bu değer üzerinden peşin harç yatırıldığı, ancak dava dilekçesinin netice ve talep kısmında
"itirazın iptali" denilerek, takip konusu alacağın tamamının dava konusu yapıldığına dair izlenim
yaratıldığı anlaşılmakla; davacının talebinin harca esas değer olarak gösterilen 1.111.000,00-TL'ye
yönelik mi, yoksa dava dilekçesinin sonuç ve istem bölümünde belirtildiği üzere icra takibindeki
toplam alacağa (1.277.048,84-TL) yönelik mi olduğunun belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak bu
hususta yazılı beyanda bulunulmak ve varsa eksik harcı ikmal etmek üzere davacı vekiline gelecek
celseye kadar kesin süre verilmesine, aksi halde davanın dava dilekçesinde talep sonucunda
belirtilen miktar ve değer üzerinden görülüp karara bağlanacağının ihtarına” karar verildiğinin
beyan edilerek dava dilekçesinde harca esas miktar olarak 1.111.000,00 TL tutarın gösterilmiş
olduğunu ve taleplerinin harca esas miktar olan 1.111.000,00 TL asıl alacağa yönelik olduğunu
beyan ettiği, ilaveten davalı tarafın temerrüde düştüğüne/düşürüldüğüne dair dosya muhteviyatında tevsik
edici belgeye rastlanılmadığı, tüm bu nedenle takip öncesi işlemiş faizin hesaplanamadığı,
netice itibariyle, takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı taraftan 949.585,75 TL alacağı talep
edebileceği, takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faizi talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça fatura bakiye alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın taraflar arasındaki zeytinyağı satım işinden kaynaklanan fatura alacağına istinaden başlatılan Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminat ilişkin olduğu, icra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından 1.111.000,00-TL asıl alacak ve 166.048,84-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.277.048,84-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı-borçluya 25/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 25/12/2023 tarihinde süresinde yapılan ödeme emrine itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli açılan iş bu davanın yasal süre içerisinde olduğu, davanın asıl alacak miktarı olan 1.111.000,00-TL üzerinden ikame edilerek 1.111.000,00-TL üzerinden takibin devamının talep edildiği, taraflar arasında ticari ilişki kapsamında zeytinyağı satım işinden kaynaklanan fatura alacağının olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, davada basit yargılama usulünün uygulandığı, taraflarca delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda; davacının 2023-2024 yıllarına ait ticari defter ve
kayıtlarının 6102 sayılı TTK ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı lehine delil niteliği taşıdığı, davalı tarafça ticari defterin incelemeye sunulmadığı, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını ibrazdan kaçındığı yani HMK 222/3 anlamında ticari defterlerini ibraz etmediği, HMK 222/3'e göre, davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi sebebiyle, maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartlara uygun olarak tutulmuş davacının ticari defter kayıtlarının kendi lehine delil teşkil ettiği, bunun aksinin davalı tarafça senet veya diğer bir kesin delille de ispatlanmadığı, davacı ticari defterlerine göre; davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin 01.01.2023 tarihli 22.927,00 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 29.04.2023 tarihinde davacı tarafın davalı taraftan 945.293,00 TL alacaklı olduğu, 20.12.2023 tarihinde davacı tarafın davalı taraftan 949.585,75 TL alacaklı olduğu, şüpheli ticari alacaklar hesabına 1.111.000,00 TL tutarlı takibe konu faturanın kaydının yapıldığı, böylece davacı tarafın alıcılar hesabında 161.414,25 TL borçlu duruma düştüğü, 20.12.2023-31.12.2023-01.01.2024 tarihinde davacı tarafın davalı taraftan 949.585,75 TL alacaklı olduğu, tarafların 2023 yılı BS-BA Formu beyanlarının karşılıklı olarak birbirini teyit ettiği, davacı tarafın BS Formu ile 3 adet faturayı, davalı tarafın BA Formu ile 3 adet faturayı beyan ettiği, takibe konu 1 adet faturanın taraflarca karşılıklı olarak beyan edilen 3 adet faturanın içerisinde yer aldığı, dolayısıyla takibe konu 1 adet faturanın taraflarca karşılıklı olarak BS-BA Formu ile beyan edildiğinin tespit edildiği, davalı tarafın borcu olmadığını ticari defter ve kayıtlarıyla birlikte ispat etmesi gerektiği, davalının, yasal defterlerini incelemeye ibraz etmemekle şartlara uygun olarak tutulmuş davacının ticari defter kayıtlarının kendi lehine delil teşkil ettiği,
netice itibariyle davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında takip tarihi itibariyle davalı taraftan 949.585,75-TL alacaklı olduğu, her ne kadar takip talebinde işlemiş faiz talep edilmiş ise de iş bu itirazın iptali davasının asıl alacak üzerinden harçlandırılıp ikame edildiği, işlemiş faiz yönünden harçlandırılmadığı, davacı vekilinin 16/10/2024 tarihli dilekçesinin netice-talep kısmında takibin 1.111.000,00-TL üzerinden devamının talep edildiği anlaşılmakla; davacının davasının kısmen kabulü ile, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı dosyasındaki davalının yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile; takibe 949.585,75-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki miktar aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davacının takip konusu alacağı ve miktarı davalı tarafından bilinebilecek durumda olduğundan, alacak likit kabul edilerek, İİK'nın 67. maddesi uyarınca, hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 189.917,15-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı dosyasındaki davalının yapmış olduğu itirazın kısmen İPTALİ ile; takibe 949.585,75-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki miktar aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 189.917,15-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 64.866,20-TL harçtan, peşin alınan 12.587,87-TL harcın mahsubuna, bakiye 52.278,33-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
4-Davacı tarafça başlangıçta sarf edilen 427,60-TL başvurma harcı ve 12.587,87-TL peşin harç olmak üzere TOPLAM 13.015,47-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranı gözetilerek hesaplanan 3.076,96-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, bakiye 523,04-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen 5.170,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.418,86-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 144.942,01-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2025
Katip .....
¸e-imza
Hakim .....
¸e-imza