Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/547 Esas 2025/188 Karar

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/547 Esas
KARAR NO : 2025/188

DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 05/12/2017

BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... ATM'NİN ...ESAS SAYILI
DAVA DOSYASINDA

DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalıların 4 adet asansörün revizyonunun yapılması hususunda anlaştıkları, davacı firmanın revizyonu tamamladığı, asansörlerin yeşil etiketlerini aldığı ve asansörlerin şartlara uygun kullanılır vaziyette davalı tarafa teslim edildiği, davalı tarafın bu yönde hiçbir itirazının olmadığı ve yeşil etiketin alınması ile eser sözleşmesinin sona erdiği, ancak davalı tarafın asansörlerin bakımını gereği gibi yapmadığı, kendi kusurundan kaynaklı problemleri davacı tarafa yüklemeye çalıştığı, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında iş bedelinin KDV hariç 65.000 TL olarak belirlendiği, davacı tarafça davalıya davaya konu teminat senetinin verildiği, davacı tarafça tüm edimlerin yerine getirilmiş olmasına rağmen davalı tarafça davaya konu teminat senetinin takibe konu edildiği ve davacı hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı belirtilerek işbu icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, %20 kötüniyet tazminatına ve icra takibinin mümkünse teminatsız veya muhik bir teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 30/12/2014 tarihinde asansör revizyon sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereğince 28/02/2015 tarihi itibari ile bitirip teslim etmeyi kabul ettiklerini, aynı sözleşme ile davacı şirketin sözleşme konusu işle ilgili 2 yıl garanti verdiklerini, ayrıca cezai şart maddesi gereği 30/12/2014 tarihli sözleşme şartlarının ihlali halinde şirketin zararlarının giderileceği, sözleşme ile üstlenilen işlerin davacı tarafından eksik ya da hiç yapılmaması halinde işin üçüncü bir kişiye / firmaya yaptırılması halinde aradaki farktan davacıların sorumlu olacağının belirlendiği, aynı madde kapsamında 28.02.2015 tarihi itibariyle işin tesliminin gecikmesi halinde davacının davalıya günlük 1.000,00 TL ceza ödeyeceğini, 30/12/2014 tarihli sözleşme kapsamında davalı şirketin sözleşmede geçen hizmeti gününde teslim etmediğini, dolayısıyla davacılar vekilinin menfi tespit davasındaki iddialarının hiçbir yasal ve hukuki dayanağının bulunmadığını, sözleşme şartlarının tam olarak yerine getirildiğinin, 4 asansör için yeşil etiket alındığının davacı tarafın ispatlaması gerektiğini, icra takibine konu senedin teminat senedi olmadığını, davalının alacaklı olduğunu bu sebeple takibin durdurulmasına yönelik tedbir kararının reddine, davanın reddine ve davacıların kötüniyet tazminatı talebini reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dosyasında dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişki kurulduğunu, bu ticari ilişkiden kaynaklı olarak alacağının bulunduğunu, davalı şirkete noter ihtarnamesi ile yapılan işin teslim edildiğini, asansörlere yeşil etiket alındığı, asansörlere yeşil etiket alınması ile sözleşmenin sona erdiğinin ihtar edildiği, borcunu ödemesi gerektiği, bu alacağı içerir cari hesap ekstresindeki miktarın tahsili için icra takibi yapıldığını, ancak davalı tarafça takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu belirtilerek Bakırköy ... İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve borçlunun %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleştirilen dosyadaki cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin iddiası aksine davalı şirketin herhangi bir borcu olmadığını, taraflar arasında 30/12/2014 tarihinde asansör revizyon sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereğince 28/02/2015 tarihi itibari ile bitirip teslim etmeyi kabul ettiklerini, aynı sözleşme ile davacı şirketin sözleşme konusu işle ilgili 2 yıl garanti verdiklerini, ayrıca cezai şart maddesi gereği 30/12/2014 tarihli sözleşme şartlarının ihlali halinde şirketin zararlarının giderileceği, sözleşme ile üstlenilen işlerin davacı tarafından eksik ya da hiç yapılmaması halinde işin üçüncü bir kişiye firmaya yaptırılması halinde aradaki farktan davacıların sorumlu olacağının belirlendiği, davacı tarafın yüklendiği işleri sözleşmede öngörülen sürede teslim etmemesi sebebiyle cezai şart gereğince davalı şirkete borçlu olduğunu, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki bono bedeli olarak dalı şirketin alacaklı olduğunu, sözleşme şartlarının tam olarak yerine getirildiğinin, 4 asansör için yeşil etiket alındığının davacı tarafın ispatlaması gerektiğini, davanın reddine ve davacıların kötüniyet tazminatı talebini reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Asıl dava, menfi tespit isteminden ibarettir.
Dava konusu, davalı tarafa teminat senedi olarak verilen 65.000,00 TL' lik bonodan kaynaklı olarak başlatılan Bakırköy 8 İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasındaki takip dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti, takibin iptali ile kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Yargılamaya konu Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 65.000,00 TL senet alacağı ve 19.318,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 84.318,80 TL' nin takip tarihinden itibaren faiziyle tahsili talep edilmiştir. Takibin kambiyo senedine dayalı takip olduğu, 20/11/2017 tarihinde başlatıldığı görülmüştür. Takibe dayanak bono üzerinde keşideci olarak davacı şirketin, aval veren olarak da davacı ...' in yar aldığı; takibin her ikisine yönelik yapıldığı görülmüştür.
Birleştirilen dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu, davacı ile davalı şirket arasındaki asansör revizyonu yapılmasına yönelik ticari ilişki kurulması - sözleşme yapılması sonrasında, bu ticari ilişkiden kaynaklı olarak ödenmeyen alacağının tahsili için davacı tarafça davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Yargılamaya konu Bakırköy .... İcra Müdürlüğü' nün .... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 17.185,82 TL asıl alacak ve 165,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.351,09 TL' nin takip tarihinden itibaren faiziyle tahsili talep edilmiştir. Davalıya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlu vekili süresinde itirazında borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine 24.01.2018 tarihinde takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
İSTİNAF ÖNCESİ YARGILAMA ÖZETİ:
TSE Marmara Bölge Koordinatörlüğü tarafından yargılamaya konu ..., ... ve ... ID numaralı 3 adet asansörün TSE muayene sonuçları ve yıllık kontrol raporları gönderilmiştir.
Davacı tarafından tanık ifadesinin alınmasına başvurulmuş olup, mahkememizin 19/03/2019 tarihli duruşmasında tanık ...; Ben halen davacı şirkette 5 yıldan beri arıza bakım müdürü olarak çalışmaktayım, ben uyuşmazlığın son dönemlerinde işe girmiştim, patronumun talimatı üzerine davalı şirkete taahhüt edilen 4 asansördeki eksikleri bizzat ben giderdim, TSE'yi çağırdık, gerekli incelemeleri yaptılar ve 3 asansör bakımından yeşil etiket verdiler, 4.asansörde ise TSE'yi yetkileri kuyudaki asansör çatısındaki olumsuz açıklık bulunduğunu, makine dairesi giriş kapısının uygunsuz olduğunu ve yüksekliğinin 2 metre altında olduğunu, kuyu dibi mesafesi 1,5 metre olması gerekirken bunun altında olduğunu tespit ettiler, bunların haricinde bizim firmanın sorumlu olduğu bir kaç eksikliği gidermemizi istediler, ancak o ara davalı firma ile ilişkimiz bittiği için bize düşen eksiklikleri tamamlamadık, ayrıca diğer tespit edilen eksiklikler inşaata ilişkin olduğundan bizim alanımız dışındadır, onlar da inşaatı yapan tarafından yapılması gereken şeylerdir, onlar da yapılmadı. Sözleşme aşamasında davacı davalıya teminat seneti vermişti, bu senet davalıdaydı, ayrıca davacının cari hesabında davalıdan 16.000,00 TL civarında alacağı vardı, bu alacak ödenmedi, Asansör revizyonu sonrasında kanunen yapılması gerekirken davalı taraf bakım sözleşmesi yapmadı, sarı etiket alınması halinde asansörün 3 ay kullanılması mümkündür, 4.asansöre sarı etiket verilmişti, ayrıca sözleşme dışı olarak davalı tarafın istemi üzerine başka bir asansörün halat ve kasnağı değiştirildi, bunun bedeli de ödenmedi, bu bedel 16.000,00 TL'ye dahildir, biz bakım sözleşmesi olmamasına rağmen yine de davalıya servis hizmeti verdik, Yeşil etiket koşulları oluştuktan sonra verilen yeşil etiketler ilgili asansörlere yapıştırıldı. Şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tarafından tanık ifadesinin alınmasına başvurulmuş olup, mahkememizin 19/03/2019 tarihli duruşmasında tanık ...; Ben davalı şirkette 21 yıldır idari işlerde çalışmaktayım, davacı şirket ile iş yerindeki asansörlerin revizyonu ve yeşil etiket alınması konusunda sözleşme yapıldı, sözleşme ile birlikte teminat seneti alındı, ancak davacı işleri belli bir aşamadan sonra bıraktılar, bu nedenle davalı şirket İnovasyon asansör ünvanlı firma ile anlaştı, bu firma asansörlerin revizyonunu yaptı, 4 asansör için yeşil etiket bu firma tarafından alındı, davacıdan alınan teminat seneti bu yüzden iade edilmedi ve icraya konuldu, davacı şirkete revizyon için bir kısım ödeme yapılmıştı, miktar konusunda bilgim yoktur, sözleşme dışında davacı firma tarafından başkaca yapılan iş olup olmadığı hususunda bilgim yoktur, davacı firma işi tamamlamadı, sonradan anlaşılan inovasyon asansör yeşil etiketleri aldı, olayın üzerinden 3 - 4 yıl kadar süre geçtiği için dava dışı şirket ile yapılan anlaşma tarihinin davacı ile yapılan anlaşmadan sonra ne kadar sonra olduğunu hatırlamıyorum. Şeklinde beyanda bulunmuştur.
Taraflarca bildirilen tüm deliller toplandıktan sonra dosya ve tarafların ticari defter kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 17/06/2019 tarihli raporda; tarafların yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğunu, ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre 3 adet yük asansörü ve bir adet yolcu taşıma asansörünün TSE standartlarına ve asansör yönetmeliğine uygun hale getirilmesi için revizyon bedeli olarak 65.000,00 TL bedel üzerinde anlaşıldığını ve yeşil etiket alınması konusunda sözleşme yapıldığını, dava konusu üç adet yük asansörünün revizyonu yapılmış ve dosyada bulunan TSE cevap yazısından anlaşıldığı gibi yeşil etiket aldığını, davalı firmada bulunan 1 adet hidrolik asansörün bakımının yapıldığını fakat sarı etiket alındığını, bu asansörün yeşil etiket alabilmesi için 05/11/2015 tarihli teklifte davacı asansör firmasının 5.750,00 TL + KDV ile bedel ile revizyon yapabileceklerini kabul ettiklerini, davacı asansör firmasının mahkememizdeki tanığı ...ın beyanı doğrultusunda anlaşılacağı üzere eksik ayıplı bir imalat yapıldığını, ayıplı imalatın bedeli olarak 5.750,00 TL + KDV davacı şirket cari hesabından davalı şirket lehine mahsup edilmesi gerektiği kanaatine varıldığını belirtmiştir.
Bilirkişi kurulunun 20/12/2019 tarihli ek raporda; dava konusu dört adet asansör için 30/12/2014 tarihinde yapılan sözleşme ile 28/02/2015 tarihinde teslim edilmek üzere anlaşma yapıldığını ve dosyada bulunan 30/11/2017 tarihli TSE cevap yazısından anlaşıldığı gibi 3 asansör için yeşil etiket alındığını, davalı firmada bulunan 1 adet hidrolik asansörün bakımının yapıldığını fakat sarı etiket alındığını, mahkememizde yapılan tanık incelemesi ile de anlaşıldığı gibi eksik ayıplı bir imalat yapıldığını, ayıplı imalatın bedeli olarak 5.750,00 TL + KDV mahsup edilmesi gerektiği kanaatine varıldığını, bu asansörün yeşil etiket alabilmesi için 05/11/2015 tarihli teklifte davacı asansör firmasının 5.750,00 TL + KDV ile revisyon yapabileceklerini kabul ettiklerini belirtmiştir.
Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 12/06/2020 tarihli 2. ek raporda; davalı tarafın davacı tarafa düzenlediği, 31/10/2017 tarihli, .... seri ve sıra numaralı kdv dahil 26.550,00 TL tutarlı "modernizasyon ve proje bedeli asansör revizyon bedeli " açıklamalı faturaya dayalı alacağını ispat etmesi gerektiğini bu durumda davacı tarafın 13/04/2016 tarihi itibariyle davalı taraftan 17.185,82 TL alacaklı olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre 3 adet yük asansörü ve bir adet yolcu taşıma asansörünün TSE standartlarına ve asansör yönetmeliğine uygun hale getirilmesi için revizyon bedeli olarak 65.000,00 TL bedel üzerinde anlaşıldığını ve yeşil etiket alınması konusunda sözleşme yapıldığını, dava konusu üç adet yük asansörünün revizyonu yapıldığını ve yeşil etiket aldığını, davalı firmada bulunan 1 adet hidrolik asansörün bakımının yapıldığını fakat sarı etiket alındığını, ayıplı imalatın bedeli olarak 5.750,00 TL + kdv mahsup edilmesi gerektiği kanaatine varıldığını, bu asansörün yeşil etiket alabilmesi için 05/11/2015 tarihli teklifte davacı asansör firmasının 5.750,00 + kdv ile revizyon yapabileceklerini kabul ettiklerini belirtmiştir.
Mahkememizin 15/09/2020 tarih ve ... Esas - .... Karar sayılı kararında özetle; taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak iş sahibi davalının yer teminini usulüne uygun yapmadığı, asansör revizyonu için 1 asansör yönünden sarı etiket alınmasına sebebiyet veren durumun mülkün kendisinden kaynaklı olduğu, kuyu dibinin yetersiz olduğu; bu haliyle davacı şirketin kendisinden kaynaklı olmayan sebepler dolayısıyla süresinde ve tam olarak teslim yapmaması halinin davalıya sözleşmedeki maddeler dolayısıyla cezai şart ya da başka bir alacak yönünden hak bahşetmeyeceği; ancak hakkaniyet gereği, davacı şirketin de revizyon teklifini sunarken zemin incelemesini tam ve düzgün yapıp ona göre sözleşme ve fiyat teklifinde bulunması gerektiği, bu yükümlülüğü davacının tam olarak yerine getirmediği ve 1 asansör yönünden 5.750,00 TL ek bir masrafla düzeltme sağlanacağının bilirkişi raporu ile belirlendiği görülerek, bu miktardan davacı şirketin sorumluluğuna hükmedilmiş ve icra takibindeki asıl alacak miktarından mahsup edilerek bakiye asıl alacağın 11.435,82 TL olduğuna ve yine bu alacağa mahkememizce yapılan resen hesaplama ile 109,97 TL faiz olmak üzere toplam 11.545,79 TL üzerinden takibin devamına karar verilmiş ve fazlaya ilişkin istemine reddine, icra takibindeki alacağın yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve ... Esas - .... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla ilamda özetle; somut olayda davacı yüklenicinin sözleşme ile taahhüt ettiği işi eksik yaptığı dosya içindeki belgelerden sabittir. Bir adet asansöre taahhüde rağmen yeşil etiket alınamamıştır. Her ne kadar yeşil etiket alınamamasının nedenleri arasında iş sahibinin sorumluluğunda bulunan hususlara da yer verilmiş ise de eser sözleşmelerinde yüklenici işin yapılacağı yeri görerek ve inceleyerek işin yapılmasında hukuki veya fiili bir engel olup olmadığını tespit edip var ise bunları ihbar yükümlülüğü gereği iş sahibine usulünce bildirerek onu bilgilendirmek zorunda olup aksi halde bundan kaynaklanan zararlardan sorumlu olur. Somut uyuşmazlıkta yüklenici basiretli bir yüklenici olarak sözleşme konusu asansöre mevcut haliyle yeşil etiket alınamayacağına dair iş sahibini uyardığını iddia ve ispat edememiştir. Buna göre davacının sözleşme konusu edimini eksik yerine getirmiş olduğu kabul edilmelidir. Eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli götürü olarak kararlaştırılmış ise yüklenicin alacağının bulunup bulunmadığı veya iş sahibinin fazla ödemesi olup olmadığının fiziki orana yöntemine göre tespiti gerekir. Bilirkişi tarafından eksik iş bedelinin davacının sunmuş olduğu revize fiyat teklifine göre belirlenmesi hatalı olmuştur. Bilirkişice yapılacak iş sözleşme götürü bedelli (toplam fiyat) olduğundan fiziki oran yöntemine göre eksik iş bedelini tespit etmektir. Bunun için, eksik ve ayıplı hususlar belirlenerek buna göre işin fiziki gerçekleşme oranı saptanıp götürü bedele uygulandıktan sonra bulunacak tutardan varsa kabul edilen veya ispatlanmış ödemeler düşülerek sonuca gidilmelidir. Davacı yüklenici işi sözleşmede öngörülen sürede teslim ettiğini yazılı kabul tutanağı ile ispatlayamamıştır. İşin geciktiği sabit olup, sözleşmede gecikme hali için cezai şart belirlenmiştir. Usulüne uygun yapılmış bir kabul tutanağı bulunmadığından, teslimde iş sahibinin cezai şart talep etmediği bu konuda itirazi kayıt koymadığı bu nedenle cezai şart talep edemeyeceği yönündeki bilirkişi görüşü hatalı olmuştur. Yapılacak iş işin teslim tarihinin belirlenerek, iş sahibinin gecikme nedeniyle isteyebileceği cezai şart miktarının tespit edilerek bu cezai şart bedelinin mahsubu ile davacı yüklenicinin talep edebileceği alacağın tespiti, yapılan ve ispatlanan ödeme düşüldükten sonra oluşacak sonuca göre davacı yüklenicinin alacağının olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiği şeklinde mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
İSTİNAF SONRASI YARGILAMA ÖZETİ:
Mahkememizce kaldırma ilamı uyarınca tensip tutanağı hazırlanarak dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile İstinaf Karar İlamı kapsamında ek rapor düzenlenmesi istenilmiş taraf/vekilleri duruşmaya davet edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından rapor mahkememize sunulmuş ancak eksik hazırlandığından yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 2. Ek raporunda özetle; ''Dava konusu üç adet yük asansörün revizyonu yapılmış ve dosyada bulunan TSE cevap yazısından anlaşıldığı üzere yeşil etiket alınmıştır. Davalı firmada bulunan 1 adet hidrolik asansörün bakımı yapılmış fakat sarı etiket alınmıştır. BAM kararı doğrultusunda, Davacının sözleşmeye göre yapması gereken fakat yapmadığı işlerin bedeli 65.000,00 TL X %6 =3.900,00 TL olduğu, 4 adet eksik imalatın tamamlanmasının 2 gün içinde olacağı, eksik yapılan işlerden dolayı davalı tarafın zararının 2 gün X 1.000,00 TL /gün = 2.000,00 TL olduğu, Davalının yapılan işin bedeli olan 65.000,00 TL tutarı ödediği ve geri talep edebileceği bedelin 3.900,00 TL + 2.000,00 TL = 5.900,00 TL olduğu'' şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce 24/12/2024 tarihli celse ile davacı vekiline yemin delilini kullanıp kullanmayacağı hususunda beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, yemin deliline dayanmaya karar verilmesi halinde verilen bu süre içerisinde aynı zamanda yemin metnini sunması gerektiği hususunun ihtarına, yemin deliline dayanacak olması halinde süresinde yemin metnini sunmaması durumunda dosya kapsamına göre karar verileceği hususunun ihtarına karar verilmiş olup davacı yan yemin deliline dayanmayacağını beyan dilekçesi ile mahkememize sunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Davacı tarafından Mahkememizde açılan dava davalının kambiyo senedine dayalı olarak başlattığı icra takibine yönelik borcun bulunmadığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davası ise davacı ile davalı arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı olarak davacı yüklenicinin alacaklarının ödenmediği iddiasına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalının itirazı neticesinde itirazın iptali talebinden ibarettir.
Taraflar arasında dosya içerisinde bulunan eser sözleşmesinin akdedildiği ve Mahkememiz asıl dosyasındaki menfi tespit talebine konu kambiyo senedinin eser sözleşmesi kapsamında davalıya verildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmemesi eksik ifa edilmesi iddiasından kaynaklı olarak davalının cezai şart alacağının bulunup bulunmadığı, davacı yüklenicinin birleşen davada eser sözleşmesinden kaynaklı hak ediş alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki eser sözleşmesi incelendiğinde; davacı ile davalı arasında 4 adet asansörün revizyonunun davacı tarafından yapılması ve asansörler için yeşil etiket alınması hususunda anlaşma yapıldığı sabittir.
Mahkememizce daha önce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. Mahkememizce İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve ... Esas - .... Karar sayılı ilamı doğrultusunda dosya yeniden incelenmiştir.
Buna göre; taraflar arasındaki eser sözleşmesi sonucunda davacı tarafından yapılan asansör revizyonu neticesinde sözleşmeye konu 3 asansör yönünden etiket alınabildiği, bir asansör yönünden ise sarı etiket alınabildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davacının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca sözleşmeye konu bir asansör yönünden taahhütlerini yerine getiremediği, ilgili asansör yönünden sözleşme kapsamında taahhüt edilen gerekli etiketin alınamadığı sabittir. Davacı söz konusu etiketin alınamama sebebinin davalıdan kaynaklı eksiklikler nedeniyle meydana geldiğini iddia etmiş ise de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve .... Esas - ... Karar sayılı ilamındaki "Somut uyuşmazlıkta yüklenici basiretli bir yüklenici olarak sözleşme konusu asansöre mevcut haliyle yeşil etiket alınamayacağına dair iş sahibini uyardığını iddia ve ispat edememiştir." gerekçe gözetildiğinde davacının iddialarına itibar edilmemiştir.
Taraflar arasındaki dosya içerisinde bulunan eser sözleşmesi gereğince tüm asansörler için yeşil etiket alınması sözleşmenin esaslı unsurlarından olup, ilgili yönetmelikler gereğince asansöre verilen sarı etiket niteliği gereği asansörün kusurlu olduğunu, uygunsuzlukların yönetmelikte belirtilen süresi içerisinde giderilmemesi halinde asansörün mühürlenerek kullanım dışı bırakılması sonucuna yol açacağı anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda davacı tarafından yapılan işler neticesinde bir asansör yönünden sarı etiket alındığı ve yönetmeliğe aykırı olduğu, davacı tarafından yönetmelikte belirtilen süre içerisinde asansördeki uygunsuzlukların giderildiğinin iddia ve ispat edilemediği ve sarı etiketin kullanıma uygun etikete davacı tarafından çevrilmediği sabit görülmüş olup, davacının bu suretle taraflar arasındaki eser sözleşmesinde üstlendiği edimleri bir asansör yönünden tamamen eksik olarak ifa ettiği anlaşılmıştır.
Asansör periyodik kontrol yönetmeliği gereğince sarı etiketin yaptırımı yukarıda da belirtildiği üzere verilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi halinde asansörün idare tarafından mühürlenerek tamamen kullanım dışı bırakılması olduğu ve mevzuat gereği kullanılmasının mümkün olmadığı ve iş sahibinin bu şekilde kullanıma ve kabule zorlanamayacağı anlaşılmaktadır.
Davacı yüklenici tarafından 4 adet asansör için taahhüt verilmesine rağmen 1 adet asansör yönünden kullanımı sakıncalı nitelikte sarı etiket alınabildiği gözetildiğinde ve taraflar arasındaki sözleşme kapsamında asansörler için ayrı ayrı fiyat belirtildiği ve asansörlerin taraflarca sözleşmede ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulmadığı anlaşılmakla toplam asansör sayısına göre eksik iş kapsamında olan asansör adeti gözetildiğinde oranlama yöntemine göre %25 eksik iş olduğunun kabulü gerekmiştir.
Zira yukarıda detaylıca açıklandığı üzere sözleşme konusu olan 4 adet asansörden 1 adeti için sarı etiket alınmış olup, sarı etiketin yönetmelik sonuçlarına göre süresi içerisinde eksiklerinin giderilmemesi halinde idare tarafından mühürlenmesi ve kullanıma kapatılarak kullanımının engellenmesi sonucu doğacak olup, iş sahibinin sarı etiketle kullanıma zorlanması mümkün olmayıp, taraflar arasındaki sözleşme gereğince kullanıma uygun etiketin alınmasının sözleşmenin esaslı şartlarından olduğu gözetildiğinde sarı etiket nedeniyle davacı yüklenici tarafından yapılan işin %25 eksik yapıldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda çeşitli parçalar ve parça fiyatları gözetilerek oranlama yapılmış ise de taraflar arasındaki sözleşme ve asansör periyodik kontrol yönetmeliği ile etiket sınıflandırmaları ve asansörün kontrolü sonucunda etiket düzenlenmesinin idari yönünün de bulunduğu, idari yön ve asansör güvenliğinin kamu sağlığı açısından öne gözetildiğinde asansör güvenliği ve kullanımının tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri bir durum olduğundan idari yönden kusurlu olarak tanımlanan ve kullanımı sakıncalı bulunan asansörün yalnızca parça fiyatları gözetilerek eksik iş oranlaması yapılamayacağı Mahkememizce değerlendirilmiş ve taraflar arasındaki sözleşmeye konu 4 adet asansör için kullanıma uygun ve güvenlik etiketinin alınamadığı, bir asansörün kusurlu bulunduğu ve kullanımının sakıncalı olduğuna dair sarı etiket alındığı bu suretle sözleşmeye konu işin %25'inin davacı tarafından eksik iş olarak bırakıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Taraflar arasındaki eser sözleşmesi incelendiğinde; sözleşmenin götürü bedelli olarak belirlendiği, her bir asansör için ayrı fiyat belirlenmediği anlaşılmakta olup, yüklenici tarafından %25 eksik iş nedeniyle götürü bedelin %75'inin talep edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bağlamda 65.000,00-TL götürü bedelli sözleşmenin %25'ine isabet eden eksik iş miktarı 16.250‬,00-TL olarak tespit edilecek olup, davacı yüklenicinin hak ediş bedeli 48.750‬,00-TL olarak tespit ve kabul edilmiştir.
Mahkememizce daha önce yapılan yargılamada davalı iş sahibinin cezai şart alacağını talep edemeyeceği kabul edilmiş ise de ilgili karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve ... Esas - .... Karar sayılı ilamında şu gerekçe ile kaldırılmıştır: "Davacı yüklenici işi sözleşmede öngörülen sürede teslim ettiğini yazılı kabul tutanağı ile ispatlayamamıştır. İşin geciktiği sabit olup, sözleşmede gecikme hali için cezai şart belirlenmiştir. Usulüne uygun yapılmış bir kabul tutanağı bulunmadığından, teslimde iş sahibinin cezai şart talep etmediği bu konuda itirazi kayıt koymadığı bu nedenle cezai şart talep edemeyeceği yönündeki bilirkişi görüşü hatalı olmuştur. Yapılacak iş işin teslim tarihinin belirlenerek, iş sahibinin gecikme nedeniyle isteyebileceği cezai şart miktarının tespit edilerek bu cezai şart bedelinin mahsubu ile davacı yüklenicinin talep edebileceği alacağın tespiti, yapılan ve ispatlanan ödeme düşüldükten sonra oluşacak sonuca göre davacı yüklenicinin alacağının olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiği şeklinde mahkememiz kararı kaldırılmıştır."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile davalı iş sahinin cezai şart alacağını talep edebileceği gerekçesiyle Mahkememiz kararı kaldırılmış olup bu minvalde inceleme yapılması da gerekmektedir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 08/05/2024 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşme ile 6098 sayılı TBK hükümleri kapsamında işin teslimine dair davalıdan sadır bir kabul tutanağı sunulamamıştır. Bilindiği üzere 6098 sayılı Kanun gereğince eserin teslim ve kabulünü ispat yükü yüklenici üzerinde olup, davacı tarafından ispat yükü yerine getirilememiştir. Mahkememizce teslim tarihi hususunda davacının ispat yükünü yerine getirmesi için ve dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı görülmekle ve davacı vekili tarafından talep edilmesi üzerine 24.12.2024 tarihli celsede davacıya yemin teklifi için süre verilmiş, davacı tarafından kesin süre içerisinde yemin deliline dayanılmamış, yemin metni sunularak davalıya yemin teklif edilmemiş, davacının bu suretle de teslim ve kabul hususunu ispatlayamadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple davalının kabulü ve beyanı doğrultusunda inceleme yapılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilaf bulunmayan eser sözleşmesi incelendiğinde; ".... Asansör sözleşme konusu asansörlerin .... 'e kurumunun ardından, asansörün tam randımanlı çalıştığı taraflarca tespit edilip” kabul tutanağı” nın karşılıklı şirket yetkilileri tarafından düzenlenip imza altına alınması durumunda asansör teslim alınmış sayılacaktır. Asansörlerin teslim alınmış olması ileride doğabilecek imalat hatalarının ve ayıpların kabul edildiği anlamına gelmeyecektir." şeklinde düzenlemenin bulunduğu, yine sözleşmenin 6. Maddesinde "6.1 Sözleşme konusu 1 adet insan ve 3 adet Yük asansönü çalışır halde 28.02.2015 tarihinde tam olarak randımanlı çalışır durumda .. 'e teslim edilecektir. İşveren tarafından yaşanan aksaklıklar iki tarafın yazılı onayı ile süreye eklenecektir." şeklinde düzenlemenin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Yine taraflar arasındaki sözleşmenin 8.2. Maddesinde cezai şarta ilişkin şu düzenleme bulunmaktadır: "... Asansör sözleşme ile üstendiği yükümlülükleri ihlal etmesi taahhütlerini yerine getirmemesi, geç teslimat yapması halinde ... in zararını karşılamayı kabul ve taahhüt etmiştir. ... bir başka asansör firması ile çalışmak zorunda kalırsa aradaki farkı vb. zararlarını .... ASANSÖR tarafından karşılanacaktır. Asansörlerin teslim süresi aşıldığında geç teslim edilen her gün için günlük 1.000,00.-TL ceza bedeli yüklenecek hak edişinden düşülecektir."
6098 sayılı Kanun'un temerrüde yönelik cezai şartı düzenleyen 179. Maddesinin 2. Fıkrası şu şekildedir:
"Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir."
Davaya konu somut olayda da taraflar arasındaki eser sözleşmesinde düzenlenen cezai şart alacağı geç teslime ilişkin olup, günlük 1.000,00-TL olarak belirlenmiş ve davacı yüklenicinin hak edişinden düşüleceği belirtilmiştir. Davacı tarafından taraflar arasındaki eser sözleşmesine göre bitiş tarihi olan 28.02.2015 tarihinde taraflar arasındaki sözleşmeye konu 4 adet asansörün davalı iş sahibine teslim edilerek yeşil etiket alındığı ispatlanamamış olup, bir asansör yönünden de hiç yeşil etiket alınamamış olduğu ve tamamen eksik iş bulunduğu anlaşılmakla davalının cezai şart talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.
Mahkememiz asıl davasında davaya konu 65.000,00-TL'lik kambiyo senedinin taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince davalıya verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, 65.000,00-TL'lik senet miktarı 65 günlük cezai şarta tekabül etmektedir. Davacı tarafından 28.02.2015 tarihinden sonra 65 günlük süre içerisinde taraflar arasındaki eser sözleşmesine konu işin sözleşmeye uygun olarak bitirilerek, asansörlerin tamamına yeşil etiket alınarak davalıya teslim edilmediği sabit görülmüş, davalı tarafından da davacının iddia ettiği teslim tarihi kabul edilmemiş inkar edilmiş, davacı tarafından da aksi ispatlanamamış olmakla Mahkememiz asıl davasında davacının takibe konu kambiyo senedinin bedelsizliğini ispatlayamadığı, davalının cezai şart alacağını taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince verilmiş kambiyo senedi ile takibe konu edebileceği anlaşılmakla davacının asıl davadaki menfi tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Nitekim davacının iddialarına göre dahi yeşil etiket alınan 3 asansör için yeşil etiketin alındığı tarih 10.07.2015 tarihi olup, bu tarihte bir asansör için kullanıma uygun herhangi bir etiket alınamadığı, sarı etiket alındığı anlaşılmakta olup, teslim tarihi olan 28.02.2015 tarihinden 10.07.2015 tarihine kadar geçen süre ve sonrasında sarı etiket alınan asansör için mavi etiket alınan tarih gözetildiğinde davalının 65 günlük cezai şart alacağı talebinin usul ve yasaya uygun olduğu, takibe konu kambiyo senedinin bedelsiz olmadığı, davacının üzerine düşen ispat yükünü yerine getiremediği anlaşılmaktadır.
Yukarıda detaylıca açıklandığı ve belirtildiği üzere davacı yüklenici tarafından yapılan eksik iş oranı %25 olarak kabul edilmiş olup, bu suretle 65.000,00-TL götürü bedelli sözleşmenin %25'ine isabet eden eksik iş miktarı 16.250‬,00-TL olarak tespit edilmiş, davacı yüklenicinin hak ediş bedeli ise 48.750‬,00-TL olarak tespit ve kabul edilmiştir.
Mahkememizce bozma öncesinde alınan bilirkişi raporlarında tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup, davacı tarafından revizyon sözleşmesi dışında da faturadan kaynaklı alacaklarının olduğu ve birleşen dosyadaki takibe konu alacağın bu nedenle de ortaya çıktığını iddia etmiştir. Mahkememizce söz konusu bilirkişi raporu incelenmiş olup; davalı iş sahibi tarafından davacıya 67.360,00-TL'lik ödeme yapıldığı, davacı yüklenici tarafından davalıya revizyon sözleşmesi de dahil olmak üzere toplam 84.545,82‬-TL'lik fatura kesildiği aradaki farkın 17.185,82‬-TL olduğu, davacı tarafından birleşen davaya ilişkin icra takip dosyasında da 17.185,82‬-TL alacağın talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce tespit edilen taraflar arasında 65.000,00-TL götürü bedelli asansör revizyon sözleşmesinden davacı yüklenicinin talep edebileceği alacağın 48.750,00-TL hak ediş bedeli olduğu yukarıda detaylıca tespit edilmiş ve açıklanmış olup, 84.545,82‬-TL'lik toplam faturadan 16.250‬,00-TL eksik iş oranı düşüldüğünde davacının toplam alacağının 68.295,82‬-TL olduğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafından davacıya yapılan ihtilafsız ödeme miktarı ise 67.360,00-TL olarak ticari defterden tespit edilmiş olup, aradaki fark 935,82‬-TL olarak ortaya çıkmaktadır.
Buna karşılık taraflar arasındaki eser sözleşmesinin 8.2. Maddesinde şu düzenleme bulunmaktadır: "... Asansör sözleşme ile üstendiği yükümlülükleri ihlal etmesi taahhütlerini yerine getirmemesi, geç teslimat yapması halinde ... in zararını karşılamayı kabul ve taahhüt etmiştir. ... bir başka asansör firması ile çalışmak zorunda kalırsa aradaki farkı vb. zararlarını .... ASANSÖR tarafından karşılanacaktır. "
İlgili hükümden görülebileceği üzere yüklenicinin edimini gereği gibi yerine getirmemesi halinde ortaya çıkan zarardan ve başkaca bir firma tarafından eksikliğin tamamlanması halinde bu zarardan yüklenicinin sorumlu olacağı taraflarca sözleşmede hüküm altına alınmış olup, davacı yüklenicinin eksik bıraktığı işler için davalı iş sahibi tarafından başka bir firma ile anlaşıldığı ve eksikliğin bu firma tarafından tamamlanarak diğer asansör için kullanıma uygun mavi etiket alındığı anlaşılmakta olup, bu bağlamda davalı iş sahibinin işi yaptırdığı ve sonunda mavi etiket aldığı iş bedeli için uğradığı zararı da talep edebileceği davalı iş sahibinin üçüncü kişilere yaptırdığı iş bedeline ilişkin faturaları sunduğu, faturanın davalı iş sahibinin ticari defterine kayıtlı olduğu ve üçüncü kişiye ödendiği anlaşılmakla davacı iş sahibinin birleşen dosyaya konu icra takip dosyasında herhangi bir cari alacak talebinde bulunamayacağı, davacının hak edişlerinin davacıya ödendiği, cezai şart ve davalının uğradığı zararlar ile üçüncü kişiye yaptırdığı iş bedellerini davacının hak ediş alacağından mahsubu sonucunda davacı iş sahibinin alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davacı iş sahibinin birleşen davasındaki itirazın iptali talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememiz asıl dosyasındaki menfi tespit davasında tedbir kararı verildiği ve uygulandığı anlaşılmakla tazminat koşullarının oluştuğu görülmüş, Mahkememiz asıl dosyası yönünden davaya konu asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 16.863,76-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine de karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava yönünden tazminat talep edilmiş ise de davacının kötü niyetinin ispatlanamadığı, alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla davalının birleşen dosyadaki tazminat talep koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin asıl ve Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davalarının ayrı ayrı REDDİNE,
2-Mahkememiz asıl dosyası yönünden davaya konu asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 16.863,76-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3- Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE,
4-ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 1.439,96-TL harcın mahsubu ile artan 824,56-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafça yapılan 54,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 209,50-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 405,90-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.351,09-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025
Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza

Full & Egal Universal Law Academy