T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/559 Esas
KARAR NO : 2025/239
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 11/06/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İşbu yargılama açısından Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, yerleşim yeri Zeytinburnu olan davalı yönünden Bakırköy mahkemelerinin yetkili olduğunu, davalı şirketin ... plakalı aracını müvekkili .... Şirketi'ne 04/03/2022 - 04/03/2023 tarihlerinde geçerli olmak üzere .... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesine aldığını, 05.03.2022 tarihinde dava dışı ...'nun ... plakalı aracı ile İstanbul İli, ... İlçesi, .... istikametinde seyir halindeyken, sürücüsü tespit edilemeyen davalıya ait ... plakalı aracın yine .... istikameti hal sapağından tersten gelerek ... yoluna bağlanmak istediği esnada dava dışı araca çarpması sonucu aralarında maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, polis memurlarınca düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı ile sabit olduğu üzere davalıya ait aracın sürücüsünün KTK md. 46/2-h, KTK md. 81 uyarınca kural ihlali yaptığını, Karayolları Trafik Kanunu 46/2-h maddesi uyarınca; "Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler: Tek yönlü karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek zorundadırlar.
" olarak düzenlendiğini, ayrıca Karayolları Trafik Kanunu'nun 81. maddesi uyarınca tarafların kaza yerinden ayrılmamaları gerektiğini, somut olayda buna riayet edilmemiş olmakla bu hususun kaza tespit tutağında açıkça "Kimliği tespit edilemeyen ve kaza sonrası olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç" olarak ifade edildiğini, bu haliyle davalı tarafın yukarıda yer verilen hükmü ihlali neticesinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4-f bendi uyarınca rücu şartlarının oluştuğunun açık bir şekilde kabulü gerektiğini, şöyle ki Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4-f bendinde, "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" rücu şartının oluşacağı düzenlemesine yer verildiğini, yine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-a maddesine göre;" tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise sigortalıya rücu edilebilecektir." düzenlemesinin bulunduğunu, somut olayda davalıya ait araç sürücüsünün Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-a maddesine aykırı hareket ederek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, davalı tarafın ters yönden gelerek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda, ağır kusurlu olduğunun aşikar olduğunu, zarar gören araçta oluşan hasara ilişkin ödenen bedelin tahsili için Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın haksız şekilde itirazda bulunduğunu, dava şartı arabuluculuk kapsamında başvuru yapılmışsa da bu sürecin görüşme sonunda anlaşamama olarak sonuçlandığını, davalı tarafından yapılan itirazın kötüniyetli olduğunun ekspertiz raporu, Kaza Tespit Tutanağı ve dosyada mübrez deliller ile sabit olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibine yaptığı haksız itirazın iptaline, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı sigorta şirketine "Trafik Sigorta Poliçesi" ile sigortalı, davalının trafik kayıt maliki olduğu aracın karıştığı kazada davacı tarafından zarar gören 3. kişiye yapılan tazminat ödemesinin olay yerini terk rücu sebebine dayanılarak davalıdan rücuen tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın, davalıya ait ve davacı tarafından .... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 05/03/2022 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ... plakalı araç sürücüsüne davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sahibinin; olay yerini terk ve ters yönden yola girmesi nedeniyle ağır kusuru nedeni ile davalıdan rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında davalının ağır kusurlu olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklısının .... Sigorta Şirketi, borçlusunun .... Turizm Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar ve tazminatların rücusu borç sebebi gösterilerek toplam 13.170,60-TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin; davalı borçluya 18/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 25/03/2024 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine 26/03/2024 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
... ve ... plakalı araçların UYAP Bilişim Sistemi üzerinden sahiplik bilgileri ile tescil kayıtları çıkartılarak dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden;... ve ... plakalı araçlara ait tramer kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, davalı tarafın inkara yönelik savunması, hasar dosyası, tramer kayıtları, sunulan ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalıya ait ve davacı tarafından .... numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 05/03/2022 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ... plakalı araç sürücüsüne davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin sigortalı araç sahibinin; olay yerini terk ve ters yönden yola girmesi nedeniyle ağır kusuru nedeni ile davalıdan rücu talebinin kabul edilip edilemeyeceği, meydana gelen trafik kazasında davalının ağır kusurlu olup olmadığı, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği, talep edilen tazminat miktarının kadri marufunda olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere Trafik kazası kusur/hasar konusunda uzman bilirkişi .... ve sigorta konusunda uzman bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 02/01/2025 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
02/01/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Sürücü ....'nun sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı aracı ile ile meydana gelen kazada atfı kabil kusuru olmadığı, sürücüsü belli olmayan kaza sonrası olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı aracı ile plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olduğu davacı tarafın dava konusu yapabileceği tazminat miktarı 74.340,70.TL olmasına rağmen davacı tarafın talebi olan 9.530,00 TL x %100 = 9.530,00.TL'nin kadri marufunda olduğu, davaya konu 05.03.202 tarihinde meydana gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasının davacı sigorta şirketince tanzim edilen .... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi vadesinde ve teminat kapsamında meydana geldiği, hasar dosyası kapsamında yapılan tespitler sonucu davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı tazminat talep eden araç zararı olarak 20.05.2022 tarihinde toplam 9.530,00 TL hasar tazminatı ödendiği, dosya kapsamına ve Trafik görevlilerince düzenlenen Maddi Hasarlı Kaza Tutanağına göre araç plakasının .... olarak belirtildiği, sürücü ismi boş bırakıldığı şeklinde tanzim edilen Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğinin anlaşıldığı, ZMSS Genel Şartları B.4.a maddesinde “Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,” şartı bulunduğu, tüm dosya kapsamı incelendiğinde davalı tarafa ait araç sürücüsünün dava konusu kazada kusurlu olduğu, bu konuda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmakla kazanın meydana gelmesi sigortalı araç sürücüsünün kast veya ağır kusur(kasta yakın) yönünden değerlendirmesi ve hukuki konu olduğundan sayın mahkemenin takdirinde olacağı, Mahkeme tarafından rücu şartlarının oluşacağına hükmedilmesi halinde davacı sigorta şirketi ödenen 9.530,00 TL tazminatı sigortalısı araç işleteninden rücuen talep edebileceği, TBK ve Genel Yargı Kararları hükümleri gereği rücuen tazminat taleplerinde ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği yönünde olduğundan 20.05.2022 tarihinde ödenen 9.530,00 TL tazminat için fiili ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği ve takibi devam ettirebileceği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Sigorta Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, 02/01/2025 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davanın davacı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı, davalının trafik kayıt maliki olduğu aracın karıştığı kazada davacı tarafından zarar gören 3. kişiye yapılan hasar tazminatı ödemesinin, sigortalı davalı sürücünün olay yerini terk ve ters yönden yola girmesi nedeniyle ağır kusuru nedeni ile tazminatın teminat kapsamında olmadığı ve rücu şartlarının oluştuğu ileri sürülerek, itirazın iptali şeklinde davalı sigortalı aleyhinde açılan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, 05/03/2022 tarihinde davacı sigorta şirketi nezdinde ZMSS ile sigortalı davalının maliki olduğu ve kaza neticesinde olay yerini terk eden ... plakalı araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracı ile .... istikameti hal sapağından tersten gelerek .... yoluna bağlanmak istediği sırada aracının sol köşe kısımlarına .... yolu otogar istikametine seyir halinde olan dava dışı sürücü ....'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı sayılı aracın ön kısımlarının çarpması ve ... plakalı aracın çarpmanın etkisiyle savrularak yolun solundaki bariyere çarpması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza nedeniyle davacı sigorta şirketinin hasar tazminatı olarak %100 kusur oranına göre 9.530,00-TL tazminat ödediği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli 02/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda sigortalı davalıya ait aracın sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracı ile meydana gelen kazada KTK 46/2-h kuralını ihlal etmesi nedeniyle %100 oranında asli kusurlu olduğunun, ... plakalı araç için davacı sigorta şirketi tarafından ödenen hasar tazminatının kadri marufunda olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ederek yasadaki belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği ve ters yöne girmek suretiyle trafik kuralları ihlal ettiği, Karayolları Trafik Kanununun 95/2 ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/f maddesi uyarınca davacı sigorta şirketinin rücu hakkının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak, davanın kabulü ile davalının Bakırköy .....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı koşullarda devamına, (ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabının denetimi de yapılarak) alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve likit sayılmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile, takibin aynı koşullarda DEVAMINA,
2-Alacağın miktarı yargılama ile belirlendiğinden ve likit sayılmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 899,68 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 472,08 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 10.064,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 13.170,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa İADESİNE,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere davacı vekilinin e-duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸