T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/570 Esas
KARAR NO : 2025/625
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/06/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı şirketin davalı şirket ile aralarındaki ticaretine istinaden davalıya demir-çelik malzemeleri temin ettiğini, davalı şirketin ise malın bedelini müvekkiline ödediğini, ancak davalı borçlu şirketin müvekkilinden aldığı mala istinaden vadesinde ödemelerini yapmadığını, müvekkilinin ticaret hayatını sekteye uğrattığını, işbu duruma istinaden müvekkili şirketin davalıya defaatle vade günlerinin geçtiğini bildirmişse de davalı şirketin ödeme yapmadığını ve müvekkilinin son çare olarak fatura alacağına dayanarak cebri icra yoluna başvurduğunu, müvekkili şirket adına başlatmış olduğu Büyükçekmce ...... İcra Müdürlüğünün ..... E. Sayılı icra dosyasına, davalı şirket tarafından sebep belirtilmeksizin mesnetsiz olarak asıl alacak ve tüm ferilerine itirazda bulunulduğunu, davalının itirazına istinaden takibin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkilinin alacağına kavuşamadığını ve borcun halen itfa edilmediğini, davalı borçlunun itirazının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı tarafın ilgili faturalarda belirlenen borcuna ilişkin son dönem kısmi ödeme yaptığını, ancak neticeten bakiye fatura alacaklarını ödemediğini, şöyle ki müvekkili adına ikame edilen faturaya bağlı alacağın bakiye alacağına ilişkin olduğunu, müvekkilinin geçmiş tarihten cari hesapta mevcut olan bakiye alacağı 30.883,35 TL tutarı ve ilk fatura bedeli olan 82.757,40 TL bedeli tutarı cari hesaplarda ödeme yapılan 150.000,00 TL tutarlardan düşerek icra dosyasında 454.203,93 TL talep ettiğini, taraf şirketler arasında ticari bir ilişkinin olduğu ve faturaların taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle düzenlendiğinin aşikar olduğunu, ayrıca söz konusu faturaların tüm şekil şartlarına uygun ve içeriklerinin doğru olduğunu, tarafların ticari defterlerinde bu durumun ortaya çıkacağını, takibe konu faturalardaki fatura konusu mal ve hizmetleri teslim ettiğine dair taraflar arasında herhangi bir muhalefetin bulunmadığının sabit olduğunu, nitekim davalı borçlunun bu faturalara aralarındaki ticari ilişki süresince hiçbir dönemde itirazda bulunmadığını, Arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da anlaşma durumu olmadığını iddia ederek; davalı borçlu şirketin Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğünün ...... E. Sayılı icra dosyası hakkında yapmış olduğu haksız ve dayanaksız itirazın reddine ve takibin devamına, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı vekili sözlü beyanları ile davanın reddi yönünde savunma yapmıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; taraflar arasındaki demir çelik ürünleri alım satımından kaynaklı ticari ilişki kapsamında davacı tarafça bakiye fatura alacağından kaynaklı cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklısının ..... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ..... Asansör Mühendislik İnşaat Makinaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, faturalardan kaynaklı alacak borç sebebi gösterilerek 454.203,93-TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin; davalı borçluya 06/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 09/05/2024 tarihli dilekçesi ile ödeme emrinde belirtilen borca, işlemiş ve işleyecek faizlere vekalet ücretine ve borcun tüm ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine 09/05/2024 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; Davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğünden; taraf şirketlerin 2023 ve 2024 yıllarına ait BA/BS formları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiaları, davalı tarafın inkara yönelik savunması, sunulan ve toplanan deliller, BA/BS formları, dosya kapsamındaki belgeler ve Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı takip dosyasına göre TARAFLARIN TİCARİ DEFTERLERİ İNCELENEREK; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, lehlerine delil niteliğinde olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, tarafların ticari ilişkiyi hangi hesaplarla izlediği, defterler arasında fark bulunması halinde farkın sebebi, icra takibine konu faturaların davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususları ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağın miktarı hususlarında rapor düzenlenmek üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 24/04/2025 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
24/04/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; ''...Davacının 2023 ve 2024 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 454.203,93 TL alacağının bulunduğu, davalı şirketin Mahkemenin belirlediği inceleme gününde incelemeye katılmadığı ayrıca yerinde inceleme talebinde bulunmadığından davalı şirketin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığı, takip konusu alacağın davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu toplam 573.320,58 TL faturalar ve ihtilaf konusu faturalar öncesi kalan 29.230,96 TL bakiyeden kaynaklı olduğu, Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğünce dosyaya celp edilen davalıya ait 2023 yılı BA formlarında davalının davacıdan 59 adet toplamda 1.547.310,30 TL (KDV Hariç) tutarında mal/hizmet alımı yapmış olduğunu beyan ettiği görülmekle birlikte davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen ihtilaf konusu toplamda 573.320,58 TL tutarlı faturaların davalı şirket kabulünde olduğu, neticeten, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 452.551,54 TL (602.551,54 TL – 150.000,00 TL) alacaklı olduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Davalı tarafça, verilen kesin süre içerisinde uyuşmazlık dönemine ilişkin ticari defter ve kayıtları Mahkememize sunulmamış, defter ve kayıtların nerede olduklarına dair beyanda bulunulmamıştır.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nin 21/2 maddesinde "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.
"Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur. Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir. Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi halinde alacaklının HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir..." Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 10/02/2016 tarihli 2015/4576 E. 2016/621 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 08/02/2016 tarihli 2015/5485 E. 2016/550 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/12/2015 tarihli 2015/2467 E. 2015/7975 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 11/01/2016 tarihli 2015/4473 E. 2016/19 K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı takip dosyası, 24/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından cari hesaptan kaynaklı bakiye alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, davalı tarafça ihtara rağmen ticari defter ve kayıtların Mahkemeye sunulmadığı ve yerinin de bildirilmediği, 24/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2023 ve 2024 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 454.203,93 TL alacağının bulunduğu, takip konusu alacağın davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu toplam 573.320,58 TL faturalar ve ihtilaf konusu faturalar öncesi kalan 29.230,96 TL bakiyeden kaynaklı olduğu, Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğünce dosyaya celp edilen davalıya ait 2023 yılı BA formlarında davalının davacıdan 59 adet toplamda 1.547.310,30 TL (KDV Hariç) tutarında mal/hizmet alımı yapmış olduğunu beyan ettiği görülmekle birlikte davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen ihtilaf konusu toplamda 573.320,58 TL tutarlı faturaların davalı şirket kabulünde olduğu, neticeten, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 452.551,54 TL (602.551,54 TL – 150.000,00 TL) alacaklı olduğu hususlarının tespit edildiği; takip ve dava konusu olan alacağa dayanak faturaların davalının BA formunda bildirilmiş olduğu, bu durumda davalının BA formu uyarınca dava ve takip konusu olan faturaları vergi dairesine bildirmiş olduğu nazara alındığında davalının artık fatura konusu malları teslim almış olduğunun kabulü gerektiği, fatura konusu malların davalıya tesliminin kanıtlandığı, faturalardaki bedelin ödendiği hususunda ispat yükü üzerinde olan davalının fatura bedellerinin ödendiğini ileri sürmediği gibi bu yönde delil de sunmadığı ve bu nedenle borcu ödediğini ispatlayamadığı, davalı tarafça ihtara rağmen ticari defter ve kayıtların Mahkemeye sunulmadığı ve yerinin de bildirilmediği, davalının ticari defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğu anlaşılmakla; denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının ticari defter kayıtları ve BA/BS formları ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlandığı, cari hesaptan kaynaklı borcun ödenmediği, davacının icra takibi başlatmakta haklı olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 452.551,54-TL asıl alacak yönünden KISMEN İPTALİ ile; takibin bu miktar üzerinden davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
İcra takibine konu alacağın davalı tarafından bilinebilir, hesaplanabilir ve likit olması sebebiyle itirazın iptaline konu asıl alacak miktarının %20'si oranında (90.510,31-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 30.913,80-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.485,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 25.428,15-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça yatırılan 5.485,65-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 5.913,25-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 3.786,18-TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bakiye 13,82-TL sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen 252,00-TL posta, tebligat ve 5.000,00-TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 5.252,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 5.232,89-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 71.882,73-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 1.652,39-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa İADESİNE,
HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin huzurda yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/05/2025
Katip .....
Hakim ......