T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/576 Esas
KARAR NO : 2025/548
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 14/06/2024
KARAR TARİHİ : 12/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ve ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı ... Perakende ve Tekstil Yatırımları A.Ş., Hollanda’da yerleşik .... firmasından, muhteviyatı 26 Kap – 229,66 Kg “Konfeksiyon“ cinsi emtia emtia satın aldığını, emtialar ... plakalı araç ile İtalya'dan Türkiye'ye Navlun Faturası ile anlaşılacağı üzere davalı sorumluluğunda taşındığını, nakliye aracının Hollanda’da park halinde, araç sürücüsünün araç içinde uyuduğu sırada, araç içinden kimliği belirsiz kişiler tarafından hırsızlık hadisesi meydana geldiğini, olayın akabinde 30.08.2022 tarihinde Hollanda Polisi Tarafından Tutulan Tutanakta "Karavanımdan hırsızlık yapıldığını bildiriyorum. Bir nakliye şirketi olan .... adına raporlama yapıyorum. Kamyonumla birlikte 30 Ağustos 2022 Salı günü .... otoparkına park ettim. Geceyi kamyonetimle bu otoparkta geçirdim. Kamyonun Türk tescil numarası: ... idi. Bu kamyona .... Türk tescil numarasını taşıyan bir yarı römork bağlıydı. Söz konusu tarihte, gece 1.30 civarında uyandım. Kamyonumun kabininin hareket ettiğini hissettim. Karavanda gürültüler duydum. Karavanda insanlar olduğundan şüphelenmiştim. Hemen kamyonu çalıştırdım ve dört kişinin kamyondan atladığını gördüm. Bu kişilerin çanta taşıdığını gördüm. Onları daha fazla tarif edemem. Hangi eşyaların götürüldüğünü bilmiyorum. Çünkü Türkiye'ye çeşitli mallar taşıyorum. Römorkun arka tarafında kapılar vardır, bu kapılar kapalıydı. Ancak bu kapılar kilitli değildi. Hiç kimseye bu eylemi gerçekleştirme hakkı ya da izni verilmemiştir." şeklinde hırsızlık yapıldığının tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısına ait emtiaların, gümrük denetim alanında yapılan kontrollerde emtialarda eksik tespit edilerek Sayım Tutanağı ile ".... GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜ'nün, 07/09/2022-.... tescil tarih-sayılı gümrük beyannamesi/beyannameleri kapsamı 20 KAP `tan oluşan 179.66 KG brüt ağırlığındaki KABAN cinsi eşya ... kodlu antrepoya boşaltıldı. 08/09/2022 tarihinde işbu tutanak ilgililerce imza altına alındı."6 KAP NOKSANLIK VARDIR."" şeklinde eksiklik tespit edildiğini, ardından 13.09.2022 tarihli Tutanak ile "İlgili TRB'nin 6. Kaleminde yer alan ... PERAKENDE VE TEKSTİL YATIRIMLARI A.Ş. firmasına ait 6 kap 50 Kg eşya araçtan çıkmamıştır. İlgili TRB'ne göre 6 kap 50 Kg özet beyan noksanlığı olduğu saptanmıştır. .... Lojistik Uluslararası Taşımacılık Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş. Firmasının 12/09/2022 tarih ve GİK-.... sayılı dilekçesine istinaden antrepo yapılan tespitinde 6 kap 50 kg eşyanın noksan olduğu görülmüştür." şeklinde tutanak altına alındığını, taşıma başlamadan araca yükleme öncesinde kalite kontrolleri ile yükleme sırasında sayım ve istif durumlarının uygun ve eksiksiz olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle emtiaların nakliye esnasında zayi olduğunun tartışmasız olduğunu, sigortalıya ait emtialardan 6 kabın nakliye esnasında zayi uğraması sonucu oluşan sigortalı zararı 125.134,21 TL olarak belirlenmiş olduğunu, 125.134,21-TL rücu tazminatının müvekkili şirket tarafından sigortalıya ödenmek suretiyle tazmin edildiğini, söz konusu rücu ödemesine ilişkin dava dışı sigortalıya yapılan ödemeye ilişkin alınan İbranamenin deliller arasında sunulduğunu, TTK ve poliçe hükümlerinin, banka ödeme dekontu ile sigortalısının haklarına halef olan müvekkilinin, halefiyet hükümleri gereğince işbu davayı açma hakkına sahip olduğunu, diğer ... sigortalıdan alınan ibraname metni ve tazminat makbuzu ile alacağın temliki hükümleri gereğince de davalıya rücu hakkı doğduğunu, dava dışı sigortalı ibraname ile toplam 125.134,21-TL zararını müvekkilinden tazmin ettiğini ve bu miktar için tüm haklarını temlik ettiğini beyan ettiğini, müvekkilinin davacı sigorta şirketinin ödediği riziko bedelini, halefiyet ilkesi dışında alacağın temliki hükümlerine göre davalıdan rücuen talep hakkı bulunduğunu, davanın kabulü ile müvekkilinin davalıdan olan 125.134,21 TL alacağına ilişkin Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen koşullarla devamına, CMR m.27 gereğince asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %5 faizi birlikte davalıdan tahsiline, alacağımız likit ve belirlenebilir olduğundan %20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Bakırköy ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı borçlu şirket aleyhine 125.134,21-TL asıl alacak, 1.835,87-TL işlemiş faiz olmak üzere TOPLAM 126.970,08-TL alacağının tahsili, asıl alacağa işleyecek yıllık ticari ( %15,75) avans faizi ile birlikte, vekalet ücreti ve icra masraflarının birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce duruşma ara kararı ile; Davacının iddiası, dosyada bulunan taşımaya ilişkin belgeler, Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ve .... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi CMR hükümleri ve tüm dosya kapsamına göre; sigortalı dava dışı ... Perakende ve Tekstil Yatırımları A.Ş. tarafından Hollanda'da yerleşik .... firmasından satın alınan emtianın .... plaka sayılı araç ile İtalya'dan Türkiye'ye gerçekleştirilen nakliyesi sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, dava dışı sigortalının hasarın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığı, davalının taşıma sırasında hasarın meydana gelmesi halinde kusurunun olup olmadığı, kusuru var ise hasardan sorumlu olup olmadığı, sorumluluğunun CMR Konvansiyonu kapsamında kalıp kalmadığı, davacı sigorta şirketinin rücu alacağı kapsamında alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyetinin raporunda özetle; Dosya kapsamına sunulan verilerden dava dışı sigortalı – ... işletmesi tarafından
Hollanda’da yerleşik işletmeden muhtelif boyut ve renklerde 4.486,50 Euro ve 28.958,40 Euro
bedelli 2 adet toplamda 26 kap-koli tekstil emtiasını içeren fatura ile muhtelif kıyafet satın alındığı,
ithalata dayanan bu satış sözleşmesinin Ex Works teriminde mutabık kalındığı, dolayısıyla taşıma
sürecine ilişkin organizasyonun SATIN ALAN-ALICI olduğu tespit edilen ... tarafından
yapıldığı,
davalı ... kesilen navlun faturası ve CMR Senedi detaylarının satış faturasındaki yük detayları
ile uyum gösterdiği, bu veriler doğrultusunda davalı ... açık şekilde 26 kap-koli emtiayı
Hollanda-Türkiye arasında taşıma taahhüdü olduğu, bunun için ücret tahsil ettiği, davalı ile
sigortalı ... arasında taşıma sözleşmesinin kurulduğu, davalı ... bu sözleşmenin AKDİ
TAŞIYICI tarafı olarak tespit edildiği,
ilgili taşımanın uluslararası karayolu ile eşya taşımacılığı örneği olması sebebiyle CMR
Konvansiyonu kapsamında irdelenmesi gerekeceği, CMR Md.17/1 uyarınca taşıyıcının teslim
aldığı yükü aynı koşul, kondisyon, adet, sayıda alıcısına teslim yükümlülüğü olduğu, aksi durumda
zarardan sorumlu olacağı,
dava konusu olayda zarar tutar ve miktarının; yapılan teknik inceleme, Gümrük otoritesinin
tuttuğu tutanaklar, bu tutanaklar üzerinde davalı ... imza ve onaylarıyla da de sabit olmak üzere
6 kap-koli 50 kg. ve 6.204,60 Euro (125.134,21 TL) olduğu,
CMR Senedi içeriğinde yükleme anına ilişkin aksi yönde bir şerh olmadığı, 26 koli emtianın
sağlam teslim alındığı, dolayısıyla yüklerin taşıma sürecine sorunsuz şekilde alındığı, taşıma
sürecinin sorunsuz başladığı,
dosyaya sunulan eksper raporu 4. Sayfasında tercümesine yer verilen, resmi tercümesi dosyada
mevcut olmayan Flemenkçe resmi kolluk kuvvetlerine verilen ifade tutanağı gözetildiğinde,
zararın hırsızlık olgusuna dayandığı,
hırsızlık olayının aracın park halinde olduğu, şoförün araç içerisinde uyuduğu sırada gerçekleştiği,
ayrıca söz konusu aracın arka kapılarının kilitli olmadığının şoför tarafından ifade edildiği,
bu doğrultuda aracın durakladığı alanın güvenlikli, korunaklı, giriş-çıkış kontrolü olan, Kamera
kaydı alınan, 7/24 güvenlikli bir TIR parkı olduğu yönünde herhangi bir veri olmadığı, Yargıtay
emsal kararları ve yerleşik içtihatleri doğrultusunda bu şekilde park edilen araçta meydana gelen
hırsızlıkta CMR Md.23/3 uyarınca tanımlı olan sınırlı sorumluluk hakkının söz konusu
olamayacağı, CMR Md.29 uyarınca söz konusu hakkın kaybedileceğinin bildirildiği, eksper raporundaki çeviriye göre araç arka kapaklarının kilitlenmemiş olduğunun
belirtildiği, bu hususta araç arka kapaklarının kilitli olmadan duraklama yapılmasının başlı başına
bir güvenlik zaafiyeti olduğu, Özetle hem uygunsuz park yerinde duraklama hem de araç
kapılarının kilitsiz olması sebebiyle taşıyıcının CMR Md.29 uyarınca sınırlı sorumluluk hakkının
olamayacağının değerlendirildiği, takdirin sayın mahkemede olduğu,
dolayısıyla davalı ... 125.134,21 TL’lik zarar tutarının tamamından sorumlu olması
gerektiğinin değerlendirildiği,
aksi görüş (Sınırlı sorumluluk hakkının uygulama alanı bulacağı) yönünde değerlendirme
yapılırsa sınırlı sorumluluk üst limiti hesabının ve uygulamasının işbu raporda
örneklendirildiği,
sorumluluğunun CMR Konvansiyonu kapsamında kalıp kalmadığı, davacı sigorta şirketinin
rücu alacağı kapsamında alacağının bulunup bulunmadığı, açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde Davacı Sigorta şirketinin söz konusu kaza
için sigortalısına ödediği hasar tazminatını rücuen davalıdan talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Dava, davacı sigortacının dava dışı sigortalısına Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın davacı şirkete .... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ve .... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ... Perakende ve Tekstil Yatırımları A.Ş. tarafından Hollanda'da yerleşik ... firmasından satın alınan emtianın ... plaka sayılı araç ile İtalya'dan Türkiye'ye gerçekleştirilen nakliyesi sırasında meydana gelen hasar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsiline istinaden başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminat ilişkin olduğu, icra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından 125.134,21-TL asıl alacak ve 1.835,87-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 126.970,08-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı-borçluya 06/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça 08/02/2023 tarihinde süresinde yapılan ödeme emrine itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli açılan iş bu davanın yasal süre içerisinde olduğu, davanın asıl alacak miktarı olan 125.134,21-TL üzerinden ikame edilerek 125.134,21-TL üzerinden takibin devamının talep edildiği anlaşılmıştır.
Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
Dava konusu taşıma Türkiye-Hollanda arasında gerçekleştiğinden, CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi) hükümlerine tabi olup anılan sözleşmenin 17. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar yükte meydana gelecek hasardan sorumludur.
Dava dışı sigortalı ... işletmesi tarafından Hollanda'da yerleşik işletmeden muhtelif boyut ve renklerde 4.486,50 Euro ve 28.958,40 Euro tutarında 2 adet toplamda 26 kap-koli tekstil emtiasını içeren fatura ile muhtelif kıyafet satın alındığı, ithalata dayanan bu satış sözleşmesinin Ex Works teriminde mutabık kalındığı, dolayısıyla taşıma sürecine ilişkin organizasyonun satın alan-alıcı olduğu tespit edilen ... tarafından yapıldığı, davalı tarafından kesilen navlun faturası ve CMR Senedi detaylarının satış faturasındaki yük detayları ile uyum gösterdiği, davalı ... açık şekilde 26 kap-koli emtiayı Hollanda-Türkiye arasında taşıma taahhüdü olduğu, bunun için ücret tahsil ettiği, davalı ile sigortalı ... arasında taşıma sözleşmesinin kurulduğu, davalı tarafın akdi taşıyıcı olduğu, somut olayda Gümrük otoritesinin tuttuğu tutanaklar, bu tutanaklar üzerinde davalı ... imza ve onaylarıyla da de sabit olmak üzere 6 kap-koli 50 kg. ve 6.204,60 Euro (125.134,21 TL) olduğu, CMR Senedi içeriğinde yükleme anına ilişkin aksi yönde bir şerh olmadığı, 26 koli emtianın sağlam teslim alındığı, dolayısıyla yüklerin taşıma sürecine sorunsuz şekilde alındığı, taşıma sürecinin sorunsuz başladığı,
dosyaya mübrez eksper raporuna göre zararın hırsızlık sonucu meydana geldiği, hırsızlık olayının aracın park halinde olduğu, şoförün araç içerisinde uyuduğu sırada gerçekleştiği, ayrıca söz konusu aracın arka kapılarının kilitli olmadığının şoför tarafından ifade edildiği, aracın durakladığı alanın güvenlikli, korunaklı, giriş-çıkış kontrolü olan, Kamera kaydı alınan, 7/24 güvenlikli bir TIR parkı olduğu yönünde herhangi bir veri olmadığı, hem uygunsuz park yerinde duraklama hem de araç
kapılarının kilitsiz olması nedeniyle bu şekilde park edilen araçta meydana gelen hırsızlıkta CMR Md.23/3 uyarınca tanımlı olan sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağı, dava dosyasındaki tüm kayıtlar nazara alınarak denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda ayrıntıları belirtilen gerekçelerle ve raporda belirlenen hususlara Mahkememizce de itibar edilerek davacı sigorta şirketinin sigortalısı adına yaptığı ödemeyi halefiyet ilkesi uyarınca sorumlu olan davalıdan rücuen talep edebileceği, davalının icra takibine itirazının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak; davacının davasının kabulü ile, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile; takibe 125.134,21-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki miktar aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faizi uygulanmak suretiyle devamına karar verilmiştir.
Davacının takip konusu alacağı ve miktarı davalı tarafından bilinebilecek durumda olduğundan, alacak likit kabul edilerek, İİK'nın 67. maddesi uyarınca, hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 25.026,84-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyasında davalının yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile; takibe 125.134,21-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki miktar aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
2-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 25.026,84-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 8.547,92-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.502,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.045,79-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından ödenen 427,60-TL başvurma harcı, 1.502,13-TL peşin harç, 15.059,00-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.988,73-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza