T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/759 Esas
KARAR NO: 2025/1032
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 16/08/2024
KARAR TARİHİ: 26/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin site işletme kooperatifinin bulunduğu İstanbul İli Esenler İlçesi Atışalanı Mah. 1082 ada 15 parsel B blok Kat:24 88, 89, 90 ve 91 numaralı bağımsız bölümlerde malik olduğunu, müvekkil şirketin ilgili taşınmazın 13/16 hissesini müvekkiller ... ve ...’ya sattığını, müvekkil şirketin geriye kalan 3/16 hissedeki hakkı baki olmakla beaber müvekkil şirkete ait 3/16 oranındaki hisselere ait hukuki süreçde bulunulmakta olup halihazırda müvekkil şirketin malik sıfatının devam ettiğini, Kooperatif Yönetim Kurulunun 08/05/2024 tarihli .... Karar sayılı kooperatif ortaklığından çıkartma kararıyla hukuki dayanaktan yoksun şekilde müvekkil şirket hakkında site dahilinde konut ya da işyeri maliki, oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki veya kiracısı olmak şartını taşımadığı gerekçesiyle kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verilmiş olup yeni malik sıfat kazanan ... ve ...'ya ihtarname keşide edilmediği de göz önüne alındığında söz konusu kooperatif ortaklığından çıkarma kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Kooperatif Yönetim Kurulunun, kooperatif üyeliğini sadece 14 parseldeki taşınmaz maliki olanlar ile sınırlandırma ve diğer üyeleri ortaklıktan çıkarma yetkisi bulunmadığını beyanla Kooperatif Yönetim Kurulunun 08/05/2024 tarihli 2024/95 Karar sayılı kooperatif ortaklığından çıkartma kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılardan ... ve ... kooperatif ortağı olmadığından davacı sıfatı ve dava açma hak ve yetkisi bulunmadığını, Davacılardan ... ve ... ortak olmadığından bu kişilerle ilgili ortaklıktan ihraç kararı alınmadığını ve tebliğ edilmediğini, müvekkil kooperatif site işletme kooperatifine dönüştüğünde davacı şirketin işletme kooperatifi Anasözleşmesinin 10/2 maddesinin aradığı "site dahilinde işyeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olma şartına sahip olmadığı için ortaklık şartlarını kaybettiğini, davacı ...'a anasözleşme koşullarını sağlaması için ihtar gönderilmesine rağmen ortaklık şartlarını sağlayamadığı için ihraç kararı alındığını, Davacı ... işyerini teslim aldığında kooperatif amacını gerçekleştirdiği için davacıların başkaca bir alacak, mülkiyet vb hakkı bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava ; Davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun 08/05/2024 tarihli 2024/95 sayılı ihraç kararının İptali istemlidir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Kooperatif Yönetim Kurulunun 08/05/2024 tarihli ... sayılı kararının hükümsüz olup olmadığı hususundan kaynaklandığı mahkememizce tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre HMK'nun 14/2 maddesi gereğince işbu davaya bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, dava 6102 sayılı TTK'nun 1521.maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizin 31/10/2024 tarihli celsesinde davalı şirket ana sözleşmesi, defter ve kayıtları ile dosya kapsamı üzerinde şirketler ve finans muhasebe konusunda uzman bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak dava konusu Kooperatif Yönetim Kurulunun 08/05/2024 tarihli 2024/95 sayılı kararının yasa, ana sözleşme ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı hususlarında Kooperatif Uzmanı Bilirkişi ... ve SMM ...'dan rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler 25/06/2025 tarihli raporlarında özetle; “Dosyaya gelen ticaret sicil kaydı ve ibraz edilen kooperatif ana sözleşmelerinden tespit edildiği üzere davalı kooperatifin, ilk önce toplu işyeri yapı kooperatifi olarak kurulduğu, 27.11.2021 tarihli genel kurul kararıyla ana sözleşmede yapılan değişiklik ile tasfiyeye gitmeyerek sonradan Site işletme kooperatifine dönüşmesi sonucu işletme kooperatifi olarak tüzel kişiliğini devam ettirdiği, Davacılardan ... Yapı Endüstrisi ve Tekstil Hiz. Dış.Tic. A.Ş.’nin 3042 nolu ortak numarası ile davalı ... Tekstil İmalat ve Satıcıları Toplu İş Yeri Konut Yapı Kooperatif üyesi olduğu , ferdileşme işlemi gereği İstanbul İli ... İlçesi .... Mah. ... ada ... parsel B blok Kat:24 88, 89, 90 ve 91 numaralı bağımsız bölümlerin adına tescil edildiği, Davacılardan sadece ... Yapı Endüstrisi ve Tekstil Hiz. Dış.Tic. A.Ş.’nin kooperatif ortağı olduğu, diğer davacılar ... ve ...’nın ise davalı kooperatif ortağı bulunmadığı tespit edilmekle kooperatif üyesi olmadığı tespit edilen ... ve ...’nın davaya konu ihraç kararı aleyhine iptal davasını ikame etme hak ve sıfatına haiz olmadıklarının değerlendirildiği, Yerleşik Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere Site işletme kooperatiflerinde üyeliğe kabul edildikten sonra üyelik koşulunun kaybedilmesi veya üyelik koşulunun kaybedildiğinin anlaşılması halinde üyelik sıfatının otomatik olarak kendiliğinden düşmeyeceği, üyelik şartlarının yerine getirilmesi için kooperatifin makul bir süre vermek suretiyle ortaklık şartlarının yeniden sağlanmasını istemesi gerektiği, verilen süreye rağmen ortaklık şartlarının kazanıldığının ispat edilmemesi halinde ancak ihraç kararının yönetim kurulunca alınabileceği, davalı Site işletme kooperatif ana sözleşmesinin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere kooperatife ortak olabilmek için, Site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak gerektiği, 6. Davalı kooperatif, Büyükçekmece .... Noterliğinden keşide ettiği 20.03.2024 tarih ... nolu ihtarname ile ortaklık ilişkisinin devam etmesi için site işletme kooperatifinin bulunduğu İstanbul ili, ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parselde ana sözleşmenin 10/2 maddesine göre işyerinin ve genel hizmet tesislerinden birinin maliki ve ya kiracısı olunduğunun tebliğ tarihinden itibaren 30 gün süre içinde kanıtlanması gerektiğini davacıya bildirdiği, Davacı , davalı kooperatif tarafından verilen süre içinde Beyoğlu .... Noterliğinin 19.04.2024 tarih ... yevmiye ile keşide ettiği cevap ihtarı ile itirazlarını ileri sürerek kooperatifin uhdesinde olan ... ada ... parseldeki B Blok Kat 24 88,89,90 ve 91 nolu bağımsız bölümlerin hala maliki olduğunu tapu kayıtlarını ibraz ederek kooperatife bildirdiği, Davalı kooperatif, Büyükçekmece .... Noterliği 24.05.2024 tarih ... yevmiyeli ihraç ihtarı ile davacı şirkete Büyükçekmece ... Noterliğinin .... yevmiye nolu 20.03.2024 tarihli ihtarın gönderildiği, ihtarın tebliğinden itibaren 1 ay içinde ... ada .... parselde ortaklık şartlarının taşındığını gösterir tapu veya belge ile bu durumun tevsik edilerek ortaklık şartlarının bulunduğunun ispat edilmemesi nedeniyle ana sözleşmenin 14/1 mad. si istinaden ortaklıktan çıkarılmasına dair yönetim kurulunun 08.05.2024 tarih 95 sayılı kararı ile ortaklıktan ihraç edildiğini bildirdiği, Davalı kooperatifin makul bir sürede ortaklık şartlarının sağlanmasına yönelik önel yazısı ile ihraç ihtarını davacıya usule uygun olarak tebliğ ettiği, Somut davadaki asıl çözülmesi gereken uyuşmazlığın davacının, davalı kooperatifin Yapı kooperatifi üyesi olarak sahibi olduğu ... ada .... parselde bulunan 88,89,90 ve 91 nolu bağımsız bölümlerin davalı site işletme kooperatifinin faaliyet sınırları dahilinde ve faaliyet alanı içinde bulunup bulunmadığından kaynaklandığının değerlendirildiği, Davalı Site işletme kooperatifinin ... ada .... parselde görev yapacağı, ... Yönetim planından anlaşılmakta ise de davacıya isabet eden 88,89,90,91 nolu bağımsız bölümlerin yer aldığı ... ada ... parselde ise davalı site işletme kooperatifinin bu parselde bir faaliyet gösterip göstermediği bu parselde görev yapıp yapmadığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde mevcut dosya kapsamıyla tespit edilemediği, Davalı kooperatifin 27.11.2021 tarihinde yapılan 2018-2019-2020 hesap yılı genel kurulunda ortaklar pay defteri kayıtlarına göre kooperatife kayıtlı ortak sayısının 3015 olduğu ve bu genel kurulun 12 nolu kararı ile 3015 ortağı bulunan kooperatifte sitenin, kooperatif tüzel kişiliğince yönetilmesine , kooperatif taşınmazlarının ve ortak alanlarının kiraya verilmesi, kiralama şerhi konulması ve kaldırılması konularında yönetim kuruluna yetki verilmesine oy birliği ile karar verildiği görülmekle davalı site işletme kooperatifinin sadece ... ada .... parselde faaliyet göstereceği yönünde bir karar alınmadığının değerlendirildiği, dosyaya sunulu vaziyet planı içinde hem ... ada .... parsel, hem de .... ada ...parselin yer alıp almadığı kooperatifin faaliyet alanının hangi parselleri kapsadığı kooperatif hizmetlerinin hangi parseller yönünden verilmekte olduğunun teknik bilirkişi eliyle tespit edilerek, yerinde yapılacak inceleme sonucunda davalı kooperatifin 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme uyarınca davacının bağımsız bölümlerinin yer aldığı ... ada .... parselde bulunan bağımsız bölüm maliki olan davacı da dahil diğer üyelerinden genel kurul kararları gereğince aidat toplayıp toplamadığı, kooperatif hizmetlerinin ... ada ... parsel yönünden devam ettirilip ettirilmediği, bu parselin vaziyet planı içinde yer alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğinin değerlendirildiği, Davalı kooperatifin 2014-2015-2018-2019-2020-2021-2022-2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının (HMK md.222TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteliğinde bulunduğu, Davalı kooperatifin 2014-2015-2018-2019-2020-2021-2022-2023 ve 2024 yılları ticari defter ve kayıtlarında, davacı şirket ile ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç veya alacak bakiye durumunun bulunmadığı, Davacı şirket hakkında alınan ortaklıktan çıkarma kararının 1163 sayılı kooperatifler kanunu ve ana sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığının yukarıda açıklanan yönler itibariyle mevcut dosya kapsamıyla tespit edilemeyeceği ” şeklindeki görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davalı kooperatifin önce yapı kooperatifi olarak kurulduğu, işletme kooperatif ana sözleşmesi ile yapı kooperatifi ana sözleşmelerinin birbirlerine göre farklı düzenlemeler içerdiği, Site işletme kooperatiflerinde kooperatif ortağı olabilmek için taşınmaz maliki olma şartının getirildiği, taşınmaz satışının yapılması veya taşınmaz maliki olunmaması halinde ortaklık şartlarının kaybedileceği hususunun düzenlendiği görülmektedir. Bu nedenle, somut davada, davalı kooperatifin bir site işletme kooperatifi olduğu dikkate alınarak davacı hakkında alınan ihraç kararının, site işletme kooperatif ana sözleşme hükümlerine uygun olarak alınıp alınmadığı, yönündedir.
Davalı .... Tekstil İmalat ve Satıcıları Site İşletme Kooperatifinin önce 20.04.1989 tarihinde Toplu İşyeri Yapı kooperatifi olarak kurulduğu, kooperatifin ferdileşmeye giderek bağımsız bölümleri ortaklar adına tescil ettirdiği, daha sonra ana sözleşme değişikliğine giderek Ticaret Bakanlığının 16.06.2020 tarih 100 sayılı oluru ile site işletme kooperatifine dönüştüğü görülmektedir.
Somut olayda;
SİTE İŞLETME KOOPERATİF ANA SÖZLEŞMESİ;
AMAÇ VE FAALİYET KONUSU;
MADDE 6-Kooperatifin amacı, ortaklarının sahibi bulunduğu iş yerleri ile kooperatifin mülkiyetinde bulunan işyeri, genel hizmet tesisleri ve ortak kullanım alanlarının müşterek ihtiyaçlarını karşılamak 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yetki verildiğinde site yönetimini üstlenmek, siteyi geliştirmek ve güzelleştirmek kooperatifin yurt içinde etkin ve yaygın tanıtımını yapmaktır.
ORTAKLIK ŞARTLARI;
MADDE 10- Kooperatife ortak olabilmek için, aşağıdaki nitelik ve şartların varlığı gereklidir.
a)Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi ya da kamu veya özel hukuk tüzel kişi olmak,
b)Site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak ve bu durumu tevsik ve ispat etmek
ORTAKLIKTAN ÇIKARMA;
MADDE 14-Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.
1)10 uncu maddede belirtilen ortaklık şartlarından birini kaybedenler.
2)Parasal yükümlülüklerini 30 günlük geciktirmeleri üzerine yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden 10 gün içinde bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır, ikinci ihtarı takip eden 1 ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenler
3)Kooperatifin para, mal ve vesikaları üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkûm olanlar. Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. Genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. denmiştir
Toplanan ve sunulan deliller, yapılan yargılama, sicil kayıtları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı kooperatifin ferdileşme gereği üyeler adına tescil ettirdiği farklı ada ve parsellerde bulunan taşınmazlarında 2 adet farklı site yönetim planının bulunduğu görülmüştür.
Kooperatif ana sözleşmelerinden tespit edildiği üzere davalı kooperatifin, ilk önce toplu işyeri yapı kooperatifi olarak kurulduğu daha sonra ana sözleşme değişikliği ile Site işletme kooperatifine dönüşerek bir site işletme kooperatifi olarak tüzel kişiliğini devam ettirdiği,
Davacılardan ... Yapı Endüstrisi ve Tekstil Hiz. Dış.Tic. A.Ş.’nin 3042 nolu ortak numarası ile davalı ... Tekstil İmalat ve Satıcıları Toplu İş Yeri ve Konut Yapı Kooperatifi üyesi olduğu , ferdileşme işlemi gereği İstanbul İli ... İlçesi .... Mah. .... ada .... parsel B blok Kat:24 88, 89, 90 ve 91 numaralı bağımsız bölümlerin adına tescil edildiği, davacı şirketin üyeliği gereği maliki bulunduğu taşınmazın 13/16 hissesini diğer davacılar ... ve ...’ya sattığının beyan etmiştir.
İhtar eden ... Tekstil İmalat ve Satıcıları Site İşletme Kooperatifi tarafından muhatap ... Yapı Endüstrisi ve Tekstil Hiz. Dış.Tic. ‘ye keşide edilen bu ihtarname ile
Kooperatifle ortaklık ilişkisinin devam etmesi için site işletme kooperatifinin bulunduğu .... ili, ... İlçesi ... Mah. ... Ada .... Parselde ana sözleşmenin 10/2 maddesine göre işyerinin ve genel hizmet tesislerinden birinin maliki ve ya kiracısı olunduğunun kanıtlanması gerektiği, ihtarın tebliği tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde “İstanbul ili, .... İlçesi .... Mah. .... Ada ... Parselde” ana sözleşmenin 10/2 maddeye göre işyerinin ve genel hizmet tesislerinden birinin maliki ve ya kiracısı olunduğunu gösterir belge veya tapu suretini kooperatife ibraz etmesi gerektiği aksi takdirde ana sözleşmenin 14/1 maddesine göre ortaklık şartlarının kaybedilmiş olması nedeniyle ortaklıktan çıkarılacağı ihtar edilmiştir.
Büyükçekmece ... Noterliğinin 24.05.2024 tarih .... yevmiye ile keşide edilen ihraç ihtarında Büyükçekmece .... Noterliğinin .... yevmiye nolu 20.03.2024 tarihli ihtarın gönderildiği, ihtarın tebliğinden itibaren 1 ay içinde ortaklık şartlarının taşındığını gösterir tapu veya belge ile bu durumun tevsik edilerek ortaklık şartlarının taşındığının ispat edilmemesi nedeniyle ana sözleşmenin 14/1 mad. si istinaden ortaklıktan çıkarılmasına dair yönetim kurulunun 08.05.2024 tarih 95 sayılı kararı ile ortaklıktan ihraç edildiği bildirilmiştir.
Davalı ..... Tekstil İmalat ve Satıcıları Site İşletme Kooperatifinin önce 20.04.1989 tarihinde Toplu İşyeri Yapı kooperatifi olarak kurulduğu, kooperatifin ferdileşmeye giderek bağımsız bölümleri ortaklar adına tescil ettirdiği, daha sonra ana sözleşme değişikliğine giderek Ticaret Bakanlığının 16.06.2020 tarih 100 sayılı oluru ile site işletme kooperatifine dönüştüğü,
Site işletme kooperatif ana sözleşmesi ile yapı kooperatifi ana sözleşmelerinin birbirlerine göre farklı olduğu, Site işletme kooperatiflerinde kooperatif ortağı olabilmek için taşınmaz maliki olma şartının getirildiği dikkate alındığında, davacının davalı ... Tekstil İmalat ve Satıcıları Site İşletme Kooperatifi sınırları dahilinde kooperatif hizmetlerinin yürütüldüğü alanda taşınmaz maliki olması gerektiği, Nitekim somut davada davacının, davalı kooperatifin site işletme kooperatifine dönüşmeden evvel ...Tekstil İmalat ve Satıcıları Toplu İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifinin ortağı bulunduğu ve bu üyeliği gereği kendisine ferdileşme işlemi neticesinde 1082 ada 15 parsel B blok Kat:24 88, 89, 90 ve 91 numaralı bağımsız bölümlerin tahsis ve tapuda adına tescil edildiği tartışmasız ise de davacının 1082 ada 14 parselde taşınmaz maliki olmadığı gerekçesiyle üyelikten ihraç edildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda davacının davalı kooperatifin Yapı kooperatifi olarak sahibi olduğu ve üzerinde inşaai faaliyetleri yürüttüğü ... ada ... parselde bulunan davacı şirkete ait B blok Kat:24 88, 89, 90 ve 91 nolu bağımsız bölümlerin davalı site işletme kooperatifinin sınırları dahilinde ve faaliyet alanı içinde bulunup bulunmadığının öncelikle belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen Davalı Site işletme kooperatifinin .... ada ... parselde görev yapacağı, .... Yönetim planından anlaşılmakta ise de davacıya isabet eden bağımsız bölümlerin yer aldığı .... ada ... parselde ise davalı site işletme kooperatifinin bu parselde de faaliyet gösterip göstermediği bakımından emsal Bakırköy ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasında tespit edidiği gibi... ''İncelenen site yönetim planlarından davalı işletme kooperatifinin sadece .... ada .... parselde faaliyet gösterdiği ve bu ada parseli .... YÖNETİM PLANINA göre yönettiği,
Davacı şirketin 114 ve 115 nolu bağımsız bölümlerin bulunduğu taşınmazın ise .... ada .... parselde yer aldığı, anılan bu ada ve parselin ise davalı işletme kooperatif tarafından değil .... PLAZA İŞ MERKEZİ YÖNETİMİ tarafından yönetildiği, 12.Davalı kooperatifin ana sözleşme değişikliği öncesinde Yapı kooperatifi olarak , 19.04.2003 tarihli genel kurulun 10. Maddesinde alınan "Öncelikle çok katlı binalarımızın "Plazaların" kapsadığı arsa alanın ana gayrimenkulden ifrazı ile ayrı müstakil bir parsel haline getirilerek tapuya tescilini, tescilden sonra plazalardan işyeri almış bütün ortakların noterden muvafakatleri alınarak Kooperatifteki bütün hak ve taleplerinden tamamen feragat ettirilmesinin sağlanmasına, yönetim kuruluna yetki verilmesine dair alınan.’’ Karar doğrultusunda , davacı şirketin taşınmaz sahibi olduğu ... ada .... parselin, .... ada ... parselden ayrıldığı , bağımsız hale getirilen 2 ayrı parselde 2 adet farklı site yönetim planının bulunduğu ve uygulandığı,
13..... ada ... parseldeki plazalardan işyeri almış bütün ortakların ,Kooperatifteki bütün hak ve taleplerinden tamamen feragat ettirilmesinin sağlandığına dair dosyaya belge sunulmamakla birlikte davacı şirketin ana sözleşme değişikliği öncesi Yapı Kooperatifindeki bütün hak ve taleplerini alıp almadığı hususunun huzurdaki ihraç kararının iptali davasının konusu olmadığının değerlendirildiği,
14.Davacı şirketin yapı kooperatifindeki üyeliği devam etmekle birlikte ANCAK, Yapı kooperatifinin, amacını tamamlaması ve ferdileşmeye geçmesi ile tüm taşınmazların mülkiyetinin kooperatif ortağına geçtiği, Davalı işletme kooperatifinin uygulayacağı .... yönetim planının ... ada .... parsel olarak tapuya kaydedildiği, yapı kooperatifinin, site işletme kooperatifine dönüşmesi ile ana sözleşmedeki ortaklık hükümlerinin de değiştiği , site yönetiminin site yönetim planı doğrultusunda görev yapacağının kararlaştırıldığı ..''yönündeki tespitler iş bu dosyaya delil olarak değerledirilmiş ve hükme bu yönleriyle usül ekonomisi gereği esas alınmış zira aynı taleplerin olduğu sadece davacıların farklı olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak ;
Yerleşik Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere Site işletme kooperatiflerinde üyeliğe kabul edildikten sonra üyelik koşulunun kaybedilmesi veya üyelik koşulunun kaybedildiğinin anlaşılması halinde üyelik sıfatının otomatik olarak kendiliğinden düşmeyeceği, üyelik şartlarının yerine getirilmesi için kooperatifin makul bir süre vermek suretiyle ortaklık şartlarının yeniden sağlanmasını istemesi gerektiği, verilen süreye rağmen ortaklık şartlarının kazanıldığının ispat edilmemesi halinde ancak ihraç kararının yönetim kurulunca alınabileceği sabittir.
Somut olayda , Davalı kooperatifin ana sözleşme değişikliği öncesinde Yapı kooperatifi olarak , 19.04.2003 tarihli genel kurulun 10. Maddesinde alınan "Öncelikle çok katlı binalarımızın "Plazaların" kapsadığı arsa alanın ana gayrimenkulden ifrazı ile ayrı müstakil bir parsel haline getirilerek tapuya tescilini, tescilden sonra plazalardan işyeri almış bütün ortakların noterden muvafakatleri alınarak Kooperatifteki bütün hak ve taleplerinden tamamen feragat ettirilmesinin sağlanmasına, yönetim kuruluna yetki verilmesine dair alınan.’’ Karar doğrultusunda , davacı şirketin taşınmaz sahibi olduğu ... ada ... parselin, ... ada ...parselden ayrıldığı , bağımsız hale getirilen 2 ayrı parselde 2 adet farklı site yönetim planının bulunduğu ve uygulandığı görülmüştür.
Davalı Site işletme kooperatif ana sözleşmesinin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere kooperatife ortak olabilmek için, Site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak gerektiği, Site işletme kooperatiflerinde kooperatif ortağı olabilmek için taşınmaz maliki olma şartının getirildiği dikkate alındığında, davacının davalı ... Tekstil İmalat ve Satıcıları Site İşletme Kooperatifi sınırları dahilinde kooperatif hizmetlerinin yürütüldüğü alan .... ada ... parselde taşınmaz maliki olması gerektiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında davalı kooperatif tarafından, davacı ...'a, kooperatife ortak olduğu hususunu kanıtlamak açısından gerekli belgeyi ibraz etmesi için gerekli süre verildiği, bu süreye rağmen davacının kooperatife herhangi bir belge sunmaması nedeniyle hakkında ihraç kararı alındığı anlaşılmaktadır. Ayrıca dosyaya sunulan ve emsal raporda tespit edildiği gibi Yönetim planı, Belediye, SGK, Vergi Dairesi kayıtları iki ayrı yönetim olduğunu, Davalı Kooperatifin ... Plazada yani ... ada ... parselde faaliyet göstermediğini anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif, Büyükçekmece ... Noterliğinden keşide ettiği 20.03.2024 tarih ... nolu ihtarname ile ortaklık ilişkisinin devam etmesi için site işletme kooperatifinin bulunduğu İstanbul ili, .... İlçesi ...Mah. ... Ada .... Parselde ana sözleşmenin 10/2 maddesine göre işyerinin ve genel hizmet tesislerinden birinin maliki ve ya kiracısı olunduğunun tebliğ tarihinden itibaren 30 gün süre içinde kanıtlanması gerektiğinin davacıya usule uygun bir şekilde bildirdiği ancak davacının bu süre zarfında ve mahkememize sunduğu deliller kapsamında da davaya konu ... ada.... parselde ortaklık şartlarının taşındığını gösterir tapu veya belge ile bu durumun tevsik edilerek ortaklık şartlarının bulunduğunun ispat edilmemesi nedeniyle site yönetiminin site yönetim planı doğrultusunda görev yapacağının kararlaştırıldığı dikkate alındığında ,... Ada .... Parsel ... İşletmek Kooperatifi ile ... Ada .... Parsel yönetimleri, hizmetleri-faaliyetleri ayrı olduğu, davalının site işletme kooperatifinin 15 parselde hizmet vermediği, Davacı gibi koza plazada işyeri olanların ihracının Anasözleşme 10. Maddedeki ortaklık şartlarını kaybettiği için kanuna uygun olduğu,
davacının ,ana sözleşmesinin 10/2 maddesinde belirtildiği üzere kooperatife ortak olabilmek için, ... ada ... parselde yer alan site dahilinde iş yeri veya genel hizmet tesislerinden birinin maliki olmak şartını kaybettiği, davacı hakkında alınan ortaklıktan çıkarma kararının yukarıda yapılan irdelemeler doğrultusunda , 1163 sayılı kooperatifler kanun ve işletme kooperatif ana sözleşmesine uygun olarak yapıldığı dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı kooperatif ise davacılardan sadece ... Grup Yapı Endüstrisi ve Tekstil Hiz. Dış.Tic. A.Ş.’nin ... nolu kooperatif ortağı olduğunu, diğer davacılar ... ve ...’nın ise davalı kooperatifi üyesi bulunmadığını , üye olmayan kişiler hakkında ihraç kararı alınamayacağı gibi haklarında ihraç kararı alınmadığını beyan etmiştir.
Genel kurul hazirun cetveli kayıtları , kooperatifin ortaklarını gösterir ortaklar pay defteri kayıtlarına göre düzenlenir. Diğer bir değişle kooperatif ortağı olan kişilerin hazirun cetvelinde ortak olarak kayıt edileceği, ortak olmayan kişilerin ise hazirun cetvelinde kayıt edilemeyecekleridir.
Davalı kooperatifin 24.06.2023 tarihinde yapılan 2021-2022 hesap yılı genel kurul cetvelinde kooperatife kayıtlı toplam ortak sayısının 3039 kişi olduğu, davacı şirketin bu hesap yılına ilişkin hazirun cetvelinde 2310.sırada .... nolu ortak olarak kayıtlı bulunduğu diğer davacıların ise ortak olarak kaydedilmedikleri görülmektedir. diğer davacılar ... ve ...’nın ise davalı kooperatifi bulunmadığı tespit edilmekle kooperatif üyesi olmadığı tespit edilen davacılar ... ve ...’nın davaya konu ihraç kararı aleyhine iptal davasını ikame etme hak ve sıfatına haiz olmadıklarından aktif dava ehliyetleri olmadıkları davanın gerçek kişiler bakımından reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar ... ve ... yönünden davanın Aktif Dava Ehliyeti Yokluğu Nedeniyle REDDİNE,
2-Davacı .... Grup Yapı Endüstri ve Teks. Hiz. Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın esastan REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 187,80 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraflarca yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır