T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/785 Esas
KARAR NO: 2024/808
DAVA: Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin)
DAVA TARİHİ: 26/08/2024
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kıymetli evrak bedellerinin 60.300.000 TL davalı tarafça şahsı adına veya kurmuş olduğu şirket adına tahsil edildiğini, 2.500.000-TL bedelli çek ise yine şirketi/şahısı uhdesinde olduğunu, davalı tarafça söz konusu bedellerin bir kısmı farklı tarihlerde müvekkilinin ortağı olduğu şirkete "borç olarak verildi emanet" açıklamasıyla gönderilmek suretiyle şirket borçlandırılmaya çalışıldığını, ortağı olduğu şirketin banka hesaplarına yapılan işlemler incelendiğinde, alacaklısı ... Ltd. Şti. olmasına karşın davalı/davalıya ait şirket tarafından tahsil edilen kıymetli evrakların bedellerinin cüzi bir kısmı "emanet, borç" adı altında gönderildiğini, davalı ve davalı tarafça kurulan şirket hesaplarından 01.09.2023 tarihinden günümüze ... Ltd. Şti.'ne yapılan transferlerin toplamında adına veya şirketi adına tahsil eden davalı, müvekkilinin ortağı olduğu şirketi hileli gönderimlerle şirketine ve kendine 20.503.958,50 TL borçlandırdığını, davalı tarafın söz konusu eylemlerinin TTK ilgili maddelerinde düzenlenen ortağın ve şirket müdürünün bağlılık ve özen yükümüne aykırılık teşkil ettiği aşikar olduğunu bu nedenlerle, .... mersis nolu .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müdürü davalı ...'ın Türk Ticaret Kanunu'nun 6102 sayılı yasanın 630/2 maddesi gereğince; yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını, kabul görmemesi halinde davalının yönetim hakkı ve temsil yetkilerinin sınırlandırılmasını, dava sonunda takdir edilecek kayyım ya da kayyım heyetinin şirket müdürü olarak mahkeme tarafından atanmasını, iş bu dava sonuna kadar tedbiren, müdürlük yetki ve haklarının kullanılması amacıyla şirkete temsil kayyımı atanmasına verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava, davalının ... Ltd. Şti.'ndeki yöneticiliğinden azli talebine dairdir.
Mahkememizce öncelikle yetki durumu incelenmiştir.
Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.
6. maddesinde; (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Usül ekonomisi bakımından öncelikle dava şartlarından olan kesin yetki hususunun değerlendirilmesi gerekmiştir.
6100 Sayılı HMK'nun 14/2 maddesinde "Özel Hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." düzenlemesiyle şirketin ortağına, ortağın şirkete karşı veya diğer ortaklara karşı ortaklık ilişkisine dayanarak açtığı davaların şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği belirtilerek kesin yetki kuralına tabi tutulmuştur.
.... mersis nolu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin İTSM'den gelen yazı cevabına göre; merkez adresinin Bayrampaşa/İSTANBUL olduğu bu nedenlerle İstanbul (Çağlayan) Ticaret Mahkemeleri yargı çevresinde bulunduğu anlaşılmıştır.
HMK'nun 115/1 maddesindeki " Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmü karşısında mahkeme dava dilekçesi üzerine dava şartları arasında sayılan yetki hususunu inceleyip yetkisiz olduğu kanaatine varması halinde kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermesi usül ekonomisi bakından da elzemdir.
6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. Açılan davanın mahiyeti uyarınca talep dikkate alındığında şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetki dava şartı olduğundan mahkemece re'sen nazara alınmalıdır. Somut olayda davalı şirketlerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi içerisinde kaldığı anlaşıldığından bu aşamada dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda res'en incelenerek mahkememizin yetkisizliği nedeniyle kesin yetkiye dair dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. Açılan davanın mahiyeti uyarınca talep dikkate alındığında şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetki dava şartı olduğundan mahkemece re'sen nazara alınmalıdır. Somut olayda şirketin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi içerisinde kaldığı anlaşıldığından bu aşamada dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda res'en incelenerek mahkememizin yetkisizliği nedeniyle kesin yetkiye dair dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Şirketin sicilde kayıtlı merkez adresi itibariyle mahkememiz yetkili olmadığından HMK.nun 14/2, 114/1-ç, 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-Davacının açtığı davada; yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olması nedeni ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
3-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
4-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
5-Harç ve yargı giderinin HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yetkili mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi.12/09/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza