T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/986 Esas
KARAR NO: 2025/334
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 25/11/2024
KARAR TARİHİ: 18/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin müşterisi ... Tekstil yetkilisi ..., müvekkiline olan borcuna karşılık olarak Keşidecisi .... Pazarı, Keşide tarihi 30.11.2024, Keşide yeri İstanbul olan, .... emrine düzenlenen, arkasında ... ve ... Tekstil ....'ye ait cirolar bulunan, ...bank A.Ş. .... Şubesinin, .... çek seri numaralı, 130.000,00 TL bedelli çeki cirolayarak müvekkiline verdiğini, müvekkilin kendisine verilen çeki çantasında muhafaza etmekte olduğunu, müvekkilinin söz konusu çeki çantasında muhafaza ederken kaybettiğini, çekin müvekkilinin zilyedinde bulunduğu esnada kaybolduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesinde, "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü yer aldığını, müvekkilinin bilgileri verilen çekin meşru hamili olduğunu, zayi olan çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve tedavüle girmesi halinde müvekkilinin telafisi mümkün olmayan mağduriyetler yaşayacağını ve alacağının tahsili de mümkün olmayacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü şahısların sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek adına ve müvekkilinin mağduriyet yaşamaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedelinin takdiren % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çek ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE,
- ...bank A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... - Japon Pazarı olan, .... seri numaralı,130.000,00-TL bedelli, 30/11/2024 keşide tarihli ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile 187,80-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 18/03/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza