T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/139 Esas
KARAR NO: 2025/473
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/02/2015
KARAR TARİHİ: 29/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkilleri hakkında Bakırköy ..... İcra Müdürlğü'nün ..... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, müvekkillerinin davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davalıyı tanımadıklarını, bu nedenle çek ciro ederek vermelerinin mümkün olmadığını, söz konusu çeklerin cüzi bedellerle ciro edilmek suretiyle müvekkillerinin ilişki içerisinde bulunduğu ..... İnşaat ünvanlı şirket sahibi olarak hareket eden ..... 'a hem güven ve hem de tehdit ve korkuyla verildiğini, çeklerin bir kısmına bedel yazılmaksızın hile ve gabinle müvekkiline imzalatıldığını, aradan geçen 2 yıl sonrasında çeklerden bir tanesinin davacıların hayatlarında görmedikleri davalı tarafından ciro edilmek suretiyle .....'ın talimatıyla takibe konulduğunu, müvekkilinin mal varlığına haciz konulmasına rağmen davalının birlikte hareket ettiği ..... İnşaat ünvanlı şirketin taşınmazlarına haciz konulmadığını, bu şirketin ticari defter kayıtlarında çekin gözükmediğinin görülebileceğini, çeklerin hile ve sahtecilik yoluyla düzenlendiğini, müvekkilinin halen bu şirket yetkilisi tarafından tehdit edildiğini, bu nedenle haklarında soruşturma dosyası bulunduğunu, olayla ilgili olarak şirket sahibi .....ın müvekkilini 05/02/2015 tarihinde yanına çağırdığını, tarafların .... olduğu halde buluştuklarını, ..... 'ın müvekkilinden 150.000,00 TL para talep ettiğini, diğer iki çeki takibe koymakla tehdit ettiğini, bu şahısların benzer olaylara ilişkin birçok soruşturma dosyalarının bulunduğunu belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve %20 oranında tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava değeri eksik olup harcın tamamlatılması gerektiği, kambiyo senedi illetten mücerret olup temel ilişkinin araştırılmasının söz konusu olmadığını, davacının borçlu olmadığını veya borcu ödemiş olduğunu ispatlaması gerektiğini, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların tacir vasfını taşıyan davacı ile uyuşmadığını, kendisine hile, gabin ve iradesi hilafına çek imzalatılmasının söz konusu olmadığını, iddia edilen olay 2013 yılında gerçekleşmiş ise hemen yasal yollara başvurup iptal ettirmesi gerektiğini, müvekkili tarafından her 3 borçlu için haciz talebinde bulunulduğunu, borçlular arasında bir ayrım yapılmadığını belirterek davanın reddine ve %20 oranında tazminatın davacılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; İİK'nın 72. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; takibe konu olan borcun hile, gabin ve irade hilafına olmak üzere davacıya imzalatılıp imzalatılmadığı, imza tarihinden sonra tarih, yazı ve rakam eklemesi yapılıp yapılmadığı, adı geçen ve takibe esas belgelerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı noktasında toplandığı mahkememizce tespit edilmiştir.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ..... tarafından borçlular .... İnşaat, .... ve ...... İnşaat hakkında 200.000,00 TL alacağın tahsili ile kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı görülmüştür.
Takibe dayanak çekin incelenmesinde; ..... bank ..... şubesine ait ..... çek no.lu, 16/01/2015 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin .... İnşaat olduğu, lehtarının .... olduğu, cirantaların ise sırasıyla .... olduğu görülmüştür.
Bakırköy C.Başsavcılığı'nın ..... Soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; şüpheliler .... hakkında tehdit, sahtecilik, yağma ve suç örgütü oluşturma suçlarından soruşturma başlatıldığı, soruşturma sonucunda delil yetersizliği nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
KALDIRMA İLAMI ÖNCESİ YARGILAMA ÖZETİ:
Mahkememizce 03/12/2019 tarihinde verilen ..... Esas, ..... Karar sayılı verilen red kararımız İstanbul BAM ..... Hukuk Dairesinin .... Esas, ..... Karar, 30/12/2020 Tarihli ilamı ile; "Her ne kadar mahkemece irade fesadına ilişkin hallerin bir yıl içinde ileri sürülmediği gerekçe yapılmış ise de, söz konusu hususun sadece dava açmak olarak yorumlanmaması gerektiği, başkaca resmi merciler önünde de bu hususun ileri sürülmesinin yeterli olduğu, dolayısıyla bir yılın belirlenmesi bakımından bu hususun da dikkate alınması gerekir. Ayrıca irade fesadına ilişkin haller yönünden tanık dinlenmesi de mümkündür. Öte yandan mahkemece çekte tahrifat olmadığı hususunun çıplak gözle dahi yapılan incelemede tespit edildiği şeklinde bir gerekçeye yer verilmiş ise de, istinaf aşamasında söz konusu çekin UYAP'dan taranmış bir örneği dairemizce celbedilmiş olup takip ve dava konusu çekin tarih bölümünün yıl hanesinin son kısmının karalı bir şekilde görüldüğü, ayrıca çekte tahrifat olup olmadığı hususunun teknik bir konu olup ancak yaptırılarak bilirkişi incelemesiyle anlaşılabileceği kanaatine varılmış olup bu yönlerden davacı ...... vekili ile davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir." gerekçesi ile kaldırılmış ve dosyanın yukarıda yazılı numarasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Alınan Raporlar:
İstanbul ATK Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 18/05/2022 Tarih, 2022/36088/2500/2535 sayılı raporunda; " İnceleme konusu çekte keşide tarihi bölümünde konum, ebat, satır hızası, istiflenme, sıkışıklık, sürşarj ve tamamlama bakımından iddia doğrultusunda tahrifat yapıldığını gösterir bir bulgu saptanmadığı, İnceleme konusu çekte keşide tarihinde yıl hanesinin birler ve onlar basamağındaki rakamların üzerinde ve arkasında şeffaf bant bulunması nedeniyle kalem evsafı ve baskı derecesi bakımından iddia doğrultusunda tahrifat yapılıp yapılmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İstanbul ATK Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 26/04/2023 Tarih, ..... sayılı raporunda; "22/03/2023 tarihli ve ..... esas sayılı yazısı ile 03/04/2023 tarihinde şubemize verilen dosya içerisinde; 18/05/2022 tarihli ve ..... sayılı raporumuz ile 03/01/2023 tarihli Uzman Teknik (Mütalaa) raporu arasında çelişkinin giderilmesi hususunda Adli Tıp Genel Kurulu'nda inceleme yapılması istenilmiş olup; Adli Tıp Genel Kurulunun Çalışma Usulüne Ait Genel Hükümler, Adli Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliği 2659 sayılı Adlî Tıp Kurumu Kanununun 4810 sayılı Kanun ile değişik 23. maddesine dayanılarak hazırlanmış olup (Madde 23), Adli Tıp Genel Kurulunun çalışma usullerine ait genel hükümlerinde yer alan " Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi ve Trafik İhtisas Dairesi’nin işleri Adli Tıp Genel Kurulu’nda incelemeye alınmaz. Bu dairelerden birinin raporu ile diğer bir bilirkişi raporu arasında çelişki varsa, mahkeme veya Cumhuriyet savcılıklarınca gerekçesi belirtilmek suretiyle ihtisas dairesi en az yedi uzmanın katılımıyla rapor hazırlar. Bu raporda daha önceki raporda imzası bulunan uzmanların, ihtisas dairesindeki görevi devam ettiği sürece, katılımı zorunludur. " hükmü gereğince, inceleme konusu belgenin genişletilmiş uzmanlar kurulunca yapılan incelemesinde; İnceleme konusu çekte keşide tarihi bölümünde konum, ebat, satır hızası, istiflenme, sıkışıklık, sürşarj ve tamamlama bakımından iddia doğrultusunda tahrifat yapıldığını gösterir bir bulgu saptanmadığı, İnceleme konusu çekte keşide tarihinde yıl hanesinin birler ve onlar basamağındaki rakamların üzerinde ve arkasında şeffaf bant bulunması nedeniyle kalem evsafı ve baskı derecesi bakımından iddia doğrultusunda tahrifat yapılıp yapılmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Uzman ..... (Emekli Jandarma Albay TC NO: ...... ) tarafından sunulan uzman raporunda: "İnceleme konusu .... bank .... Şubesine ait, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 16.01.2015 ve keşidecisi “..... İNŞAAT TİCARET LTD. ŞTİ" olan, ..... nolu (1) adet 200.000-TL değerli çek aslı üzerinde doküman inceleme cihazları (SO7-500x USB Dijital Mikroskop, ..... 4305 MH) ile yapılan optik ve fiziki incelemede; İk İnceleme konusu çekin güvenlik özelliklerine sahip ..... bank'a ait orijinal çek aslı olduğu, İnceleme konusu çek üzerinde keşideci imzasının ve keşide bilgilerinin kalem baskı izleri bulundurması, belge yüzeyinde kalem akış yönlerinin görülebilir vaziyette olması ile Spot, infrared, UV ve lüminesans ışık kaynaklarına verdiği tepki de nazarı dikkate alındığında mavi mürekkepli kalem kullanılarak atılmış-yazılmış ıslak imza/yazılar olduğu, İnceleme konusu çekin keşide tarihi kısmının ..... ışık altında tepki verdiği ve söz konusu alanın çek kenarı boyunca şeffaf bant ile kaplandığı, İnceleme konusu çekin keşide tarihi üzerinde ..... ve SPOT ışıkların farklı nanometre aralığındaki dalga boyları kullanılarak yapılan incelemede; keşide tarihi kısmında yıllar hanesinin (“2015”) birler ve onlar basamağında bulunan "15” rakamlarının çevresinde olağan dışı olarak parlama görüldüğü, “15” rakamlarının diğer rakamlara göre konum ve fulaj (kalem baskı) izi yönünden farklı olduğu, çek üzerindeki diğer mürekkepli yazılara istinaden “15” rakamlarının mürekkebinin neme maruz kalması sebebiyle dağılmış olduğu, "15" rakamlarının çevresinde kağıt yüzeyinde deformasyonların ve kağıt liflerinde kopmaların olduğu, özellikle şeffaf bantlı kısmın kenar kısımlarında bulunan deformasyonların bantın yapışık olduğu diğer kısımlarda bulunmadığı dolayısıyla görülen deformasyonların lokal olarak keşide tarihi kısmında oluştuğu görüldüğünden; inceleme konusu çekin keşide tarihi kısmında bulunan yıllar hanesinin (2015) birler ve onlar basamağında, orijinali tespit edilemeyen rakamların kimyasal bir yöntemle silinerek yerine “15” rakamlarının yazılması suretiyle tahrifat yapıldığı tespit edilmiş olup (Resim:1-9) müteakiben üzerine şeffaf bir bant yapıştırıldığı ancak söz konusu bantın yapılan tahrifatı gizlemek amacıyla mı yoksa alonj eklenmesi sırasında mı yapıştırıldığı yönünde müspet ya da menfi bir kanaate ulaşılamadığına" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü'nün 20/09/2023 Tarihli üst yazısı ile sunduğu uzmanlık raporunda: "İnceleme konusu çekin ön yüzünde silme, kazıma, karalama, sürşarj, ekleme niteliğinde tahrifat yapıldığını gösterir herhangi bir bulguya rastlanılmamıştır. Keşide tarihi bölümünde yazılı bulunan "16/01/2015" tarihinin yıllar hanesinin birler ve onlar basamağında bulunan "1 ve 5" rakamlarının üzerine yapıştırılmış, çek ve alonj (eki) üzerine dikey şekilde şeffaf plastik bant bulunduğu ve bu bant altına denk gelen "1 ve 5" rakamlarının mürekkep yönünden farklı tepkime verdiği, söz konusu bu mürekkep farklılığının şeffaf plastik banttaki yapıştırıcıda kullanılan kimyasal maddelerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda müspet ya da menfi bir kanaat belirtmek mümkün olamamıştır." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Adli Tıp Raporları, uzmanlık raporu, taraf beyanları, icra dosyası, istinaf ilamı, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; takibe ve davaya konu olan ..... bank ..... şubesine ait keşidecisi dava dışı ..... İnşaat olan 200.000,00 TL bedelli çekin lehtarı..... olup, davacıların çekte ciranta oldukları, çek davacıların elinden rıza dışı çıkmamış olup ciro silsilesinin düzgün olduğu, davalının (muris) meşru hamil vasfında olduğu, yapılan grafolojik incelemelerde çek üzerinde herhangi bir tahrifat tespitinin yapılamadığı; çekin hile, gabin veya tehdit yoluyla alındığına yönelik iddianın kanıtlanamadığı, bu hususta herhangi bir somut delil ileri sürülmediği, davalı ve diğerleri hakkında başlatılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; dinlenen tanıkların hile, gabin ve tehdite yönelik beyanlarının bulunmadığı dolayısıyla çekin davacıların elinden rıza dışı çıkmamış olduğu, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair herhangi bir delil de bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine mahkememizce karar verilmiş olmakla mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin 30/01/2025 tarihli . Esas, ..... Karar sayılı ilamında özetle; ''Davacı tarafın çekin 2015 yılı keşide tarihinin 2013 yılı olduklarını ileri sürdüğü, ancak hanesinin alonj nedeniyle yapıştırılan bantın altında kalan keşide tarihinin yıl hanesinin birler ve onlar basamağı yönünden tahrifat olup olmadığı hususunda ATK tarafından değerlendirme yapılamadığı, İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü'nden alınan raporda ise, 1 ve 5 rakamlarının mürekkep yönünden farklı bir tepkime verdiği, farklılığın şeffaf plastik bantın yapıştırıcısındaki kimysaladan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilemediği görülmektedir. Bu durumda davaya konu çekin keşide tarihinin yıl bölümündeki 1 ve 5 rakamı üzerinde tahrifat olup olmadığı hususunun aydınlatılması için üniversitelerden seçilecek, 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.'' şeklinde mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
KALDIRMA İLAMI SONRASI YARGILAMA ÖZETİ:
1-Mahkememizce kaldırma ilamı uyarınca tensip tutanağı hazırlanarak taraf/vekilleri duruşmaya davet edilmiştir.
2-Mahkememizce tüm dosya kapsamı, alınan raporlar ve kaldırma ilamı da dikkate alınarak 1 ve 5 rakamlarının mürekkep yönünden gerçekleşen farklı tepkimenin farklılığın şeffaf plastik bantın yapıştırıcısındaki kimysaladan kaynaklanıp kaynaklanmadığının, çekin keşide tarihinin yıl bölümündeki 1 ve 5 rakamı üzerinde tahrifat olup olmadığı hususlarının tespit edilmesinin istenilmesine, rapor tanzim etmek üzere 3 kişilik grafolog bilirkişi heyeti görevlendirilmesine karar verilmiş olmakla bilirkişi raporunda özetle;''tabloya eklenen resimlerde gösterildiği üzere inceleme konusunu oluşturan 16.01.2015 15 keşide tarihli ve 200.000 TL meblağlı çek aslı ön yüzde keşide tarihi bölümünde tahrifat unsurunun saptanmadığı, tarih bölümünde meydana gelen mürekkep dağılmasının kağıt yüzeyine yapıştırılan banttan kaynaklı oluşmasının mümkün ve muhtemel olduğu,'' şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Kararın Hukuki Gerekçeleri:
Mahkememizce daha önce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin 30/01/2025 tarihli ..... Esas, ..... Karar sayılı kararı ile tahrifat hususunun aydınlatılması için üniversitelerden seçilecek, 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kaldırılmıştır.
Mahkememizce İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin 30/01/2025 tarihli ..... Esas, .....Karar sayılı kararı doğrultusunda öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak dosya bilirkişilere inceleme için tevdii edilmiş olup, alınan bilirkişi raporunda özetle: 'tabloya eklenen resimlerde gösterildiği üzere inceleme konusunu oluşturan 16.01.2015 keşide tarihli ve 200.000 TL meblağlı çek aslı ön yüzde keşide tarihi bölümünde tahrifat unsurunun saptanmadığı, tarih bölümünde meydana gelen mürekkep dağılmasının kağıt yüzeyine yapıştırılan banttan kaynaklı oluşmasının mümkün ve muhtemel olduğu,'' şeklinde tespit yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu bağlamda her ne kadar davacı tarafından tahrifat iddiasında bulunulmuş ise de Mahkememizce alınan hiçbir bilirkişi raporunda tahrifat bulgusu tespit edilememiştir. Tahrifat iddiasına konu mürekkep dağılmasının kağıt üzerine yapıştırılan banttan kaynaklanmasının ise mümkün ve muhtemel olduğu tespit edilmiştir.
Davacılar vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de; Mahkememiz dosyası kapsamında alınan hiçbir teknik grafoloji bilirkişi raporunda net olarak tahrifat tespitinin yapılamadığı, kaldırma ilamı sonrası öğretim üyelerinden oluşan heyetten alınan raporda da tahrifat bulunduğuna yönelik bir tespitin yapılmadığı, aksine mürekkep dağılmasının banttan kaynaklanmasının mümkün ve muhtemel olduğunun tespit edildiği bu durumun da hayatın olağan akışına uygun olduğu, bu sebeplerle davacıların herhangi bir teknik gerekçeye dayanmayan bilirkişi raporuna yönelik soyut itirazlarına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; takibe ve davaya konu olan ..... bank ..... şubesine ait keşidecisi dava dışı ..... İnşaat olan 200.000,00 TL bedelli çekin lehtarı ..... olup, davacıların çekte ciranta oldukları, çek davacıların elinden rıza dışı çıkmamış olup ciro silsilesinin düzgün olduğu, davalının (muris) meşru hamil vasfında olduğu, yapılan grafolojik incelemelerin hiç birinde çek üzerinde herhangi bir tahrifat tespitinin yapılamadığı; çekin hile, gabin veya tehdit yoluyla alındığına yönelik iddianın kanıtlanamadığı, bu hususta herhangi bir somut delil ileri sürülmediği ve yasal süresi içerisinde dava açılmadığı, davalı ve diğerleri hakkında başlatılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; dinlenen tanıkların hile, gabin ve tehdite yönelik beyanlarının bulunmadığı dolayısıyla çekin davacıların elinden rıza dışı çıkmamış olduğu, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair herhangi bir delil de bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yargılama sırasında her ne kadar mahkememizce takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmiş ise de, teminat yatırılmadığından kararın infaz edilmemiş olduğu anlaşılmakla davalının tazminat isteminin koşullarının oluşmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
-Koşulları oluşmadığından davalının tazminat isteminin REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 3.415,50-TL peşin hartan mahsubu ile bakiye 2.800,10-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı tarafa İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına),
4-Davalılar tarafından sarf edilen tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 470,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
-Davalı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın davalı tarafa İADESİNE,
5-Davanın ret miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 32.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025
Katip .....
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza