T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/142 Esas
KARAR NO: 2025/195
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 12/02/2025
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... tarafından ilk olarak ... ticaret sicil numarası ile .... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ticaret ünvanı ile İstanbul .... Noterliği'nden onaylı 24.06.1997 Tarih .... sayı onaylı ortaklar kurulu kararının 27.10.1997 tarihinde tescili ile ortağı .... ile birlikte ticari işletme kurduğunu ve tescil edildiğini, gelişen süre zarfı içerisinde ... tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan olunan karar ile müvekkili ... 11.10.2006 tarih 09 karar numaralı ... başka bir karar alınıncaya kadar şirket müdürü olarak seçildiğini,' kararı ile şirkette müdürlük görevini üstlendiğini, istanbul ... noterliği 16.04.2007 tarih ... sayı ile onaylı ortaklar kurulu kararı ile üzerine kayıtlı şirketi, bakırköy .... noterliği'nin 04/04/2007 tarih ve ... sayı ile tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmesi devrettiği bu devrin istanbul .... noterliği 16.04.2007 tarih ... sayı ile onaylı ortaklar kurulu karar ile onaylandığını 16.04.2007 tarihi itibariyle pay sahipliğinin ve ortaklık sıfatının bulunmadığının tespitine ve müdürlük görevinin bulunmadığının tespitine, müdürlük sıfatının 16.04.2007 tarihli ortaklar kurulu kararı ile sona erdiğinin tespit edilmesi nedeniyle, davalı ilke ofset sanayi ve dış ticaret limited şirketi'ndeki müdürlük görevinin sona erdiğinin tespiti ile müdürlük görevinin sona ermesine ilişkin kararın ticaret sicilde tescil ve ilanına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; Müdürlük Sıfatının Bulunmadığının ve Sona Erdiğinin Tespiti ile Durumun Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtlarına Tescil Edilmesi talebine ilişkindir.
İTO Bilgi Bankasından şirketin bilgilerinin incelenmesine; ... vergi kimlik numarasına kayıtlı .... sanayi ve dış ticaret limited şirketi sicil adresinin .... Mahallesi ... Caddesi ... Zeytinburnu/İstanbul olduğu anlaşılmıştır.
Öncelikle mahkememizce dava şartları açısından dosyanın incelenmesi gerekmiştir.
Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir; yani dava hakkı, hukuki yarar ile sınırlıdır. Dava açmakta hukuki yararı olmayan kişi Devletin mahkemelerini gereksiz yere uğraştıramaz. Bu, hukuki korunma (himaye) ihtiyacı olarak da adlandırılmaktadır. Yani, davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde, korunmaya değer bir yararı olmalıdır.
Dava şartları, medeni usul hukukuna ait bir kurum olup, amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.
Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi).
Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir.
Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür.
Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 114/h maddesinde, hukuki yarar açıkça dava şartları içerisinde sayılmıştır.
Davacı açmış olduğu işbu dava ile; İstanbul .... Noterliği 16.04.2007 tarih ... sayı ile onaylı ortaklar kurulu kararı ile üzerine kayıtlı şirketi, Bakırköy .... Noterliği'nin 04/04/2007 tarih ve ... sayı ile tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmesi devrettiği bu devrin İstanbul .... Noterliği 16.04.2007 tarih ... sayı ile onaylı ortaklar kurulu karar ile onaylandığınından 16.04.2007 tarihi itibariyle pay sahipliğinin ve ortaklık sıfatının bulunmadığının tespitine ve müdürlük görevinin bulunmadığının tespitine, karar verilmesini talep etmiş ise de söz konusu davacının istifasının şirketçe herhangi bir işleme tabi tutulmaması, sicile tescil ve ilana ilişkin işlemin yerine getirilmemesinden kaynaklı olduğu görülmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ticaret siciline tescil ile ilgili 34. maddesi; “(1) İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler. (2) Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir.” şeklindedir. İlgililerin ticaret siciline kaydedilecek hususlar ile ilgili başvuruda bulunabilecekleri, başvurunun reddi halinde ise kararın tebliğinden itibaren 8 gün içinde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemelerine dilekçe ile itiraz edebileceği hususu düzenlenmiştir. Eldeki davada davacı 6102 sayılı TTK. 34. maddesi 1. bentte öngörülen bu süreci işletmeden doğrudan dava açtığından mahkemece davacının hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki şekilde davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN HUKUKİ YARAR YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından bakiye harç tayinine yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
6-Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. 13/02/2025
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza