T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/238 Esas
KARAR NO: 2025/758
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 12/03/2025
KARAR TARİHİ: 07/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi'nin .... seri numaralı, 30.04.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, keşidecisi ... Ortaklığı olan, 825.000 TL bedelli çek ve ... Bankası ... Şubesi'nin .... seri numaralı, 31.05.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, keşidecisi ... Ortaklığı olan, 825.000 TL bedelli çekin yasal yetkili hamili olduğunu, müvekkilinin söz konusu çekleri ticari faaliyette bulunduğu dava dışı ...San Tic. Ltd. Şti'nden aldığını, bu duruma ilişkin tahsilat makbuzu ve cari hesap ekstresinin sunulduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeklerin, müvekkili şirket uhdesinde iken müvekkili şirket yetkilisi ....'ın cüzdanın 12.03.2025 tarihinde kaybolması sonucunda kaybedilmiş olduğunu ve yapılan tüm aramalar sonucunda da bulunamadığını, müvekkili şirket yetkilisinin aynı tarihte kredi kartlarını iptal ettirmiş olduğunu, yeni ehliyet ve kimlik başvurusunda bulunduğunu, bu nedenle, TTK madde 651 uyarınca, müvekkilinin yetkili hamili olduğu çeklerin zayi olduğundan iptaline karar verilmesi zorunluluğu doğduğunu, ilgili bankalara çek iptali davası açıldığının bildirilmesini, tedbiren teminatsız olarak çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve çeklerin .... Bankası - .... Şubesi'nin ... seri numaralı, 30.04.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, keşidecisi ... Ortaklığı olan, 825.000 TL bedelli çek ve ... Bankası ... Şubesi'nin .... seri numaralı, 31.05.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, keşidecisi .... Ortaklığı olan, 825.000 TL bedelli olan çeklerin zayi sebebi ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedelinin takdiren % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çek ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, ... seri numaralı, keşidecisi ... Yatırım Yapı A.Ş. olan, 825.000,00-TL bedelli, 30/04/2025 keşide tarihli çekin,
.... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, .. seri numaralı, keşidecisi ... Yatırım Yapı A.Ş. olan, 825.000,00-TL bedelli, 31/05/2025 keşide tarihli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Peşin alınan harç yeterli olduğunan başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/07/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza