T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/584 Esas
KARAR NO: 2025/726
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2025
KARAR TARİHİ: 27/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Büyükçekmece İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından başlatılan takibe karşı davalı-borçlunun borca ve ferilerine karşı yaptığı itirazı haklı olmadığını, İtirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, müvekkil olduğu şirket ile davalı-borçlu şirket arasında bir süredir devam eden ticari ilişkiler defalarca borç ve alacak ilişkisine sebebiyet verdiğini, Bu nedenle taraflar birbirlerine karşı olan ödemelerini teker teker yapmak yerine ticari hayatta sıkça görülen cari hesap sözleşmesi imzalamayı uygun görüldüğünü,Müvekkil olduğu şirket ile davalı arasında geçmişte birçok kez taşıma ilişkisi kurulduğunu ve müvekkili bu ilişkiden doğan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, İlgili cari hesap ilişkisinin dönem sonu hesabı yapıldığında ise davalı - borçlu ... Anonim Şirketi 829,00 Euro tutarında borçlu olarak gözüktüğünü, ancak davalı, İşbu cari hesap sözleşmesi sonunda yapılan hesaba göre borçlu olduğu halde borcunu ödemekten kaçındığını buna binaen taraflarına da dosya kapsamında icra takibi başlatıldığını, davanın kabulü ile Büyükçekmece İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına ilişkin itirazının İptaline ve takibin devamına; Davalının %20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava Büyükçekmece İcra Dairesi'nin .... Esas Sayılı dosyasına yönelik itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davaya konu Büyükçekmece İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 19.02.2025 tarihli takip talebi ile 829,00-USD cari hesap - fatura alacağının fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsiline ilişkin başlatıldığı anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere itirazın iptali davalarında, usulüne uygun bir takibin mevcudiyeti itirazın iptali davalarında özel dava şartı niteliğindedir.
Bu bağlamda davacı tarafından icra dairesine sunulan elektronik imzalı 19.02.2025 tarihli takip talebinde takibe konu döviz alacağının TL karşılığının gösterilmediği sabittir. Nitekim İcra dairesince düzenlenen 21.02.2025 tarihli elektronik imzalı ödeme emrinde de takibe konu döviz alacağının TL karşılığının gösterilmediği sabittir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK.nun 12/05/1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K.sayılı kararı).
Nitekim Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
" Somut olayda, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.
O halde ilk derece mahkemesince, takip talebi ve ödeme emrinde 25.764,38-USD yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken şikayetin kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir."
Takip dosyası incelendiğinde; davalı alacaklı vekili tarafından elektronik imzalı ilk takip talebinden sonra yeni bir takip talebi ve ödeme emri sunulmuş ise de takip dosyasındaki elektronik imzalı ilk kayıtlı takip talebi ve ödeme emrinin esas alınması gerektiği, takip talebi ve ödeme emrinin sonradan değiştirilmesinin mümkün olmadığı, nitekim ilk takip talebi ve ödeme emrinin geçersiz olduğu ve iptal edildiğine dair bir Mahkeme kararının da bulunmadığı anlaşılmakla elektronik imzalı ilk takip talebi ve ödeme emrindeki eksikliğin bu şekilde tamamlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Nitekim takip dosyasında iki ayrı takip talebi ve ödeme emrinin bulunmasının mümkün olmadığı yönünde Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında da aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Somut uyuşmazlıkta; takip tarihi 11.10.2022 olup, UYAP sisteminde kayıtlı olan aynı tarihli takip talebinde 1.000.000,00 USD alacağın tahsili istenilmekle birlikte yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmediği gibi, harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı görülmüştür. Her ne kadar, 17.10.2022 tarihinde yine UYAP sistemine yüklenen takip talebinde harca esas değerin 18.619.400 TL olarak elle yazıldığı ve alacaklı vekilince de imzalandığı görülmüş ise de; takip tarihindeki bu eksikliğin sonradan tamamlanması sonuca etkili olmayıp, UYAP sisteminde iki ayrı takip talebinin bulunmasının da usule uygun olmadığının kabulü gerekir.
O halde, İlk Derece Mahkemesince, UYAP sisteminde kayıtlı ilk takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın bozulması gerekmiştir."
Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Diğer taraftan, HMK'nın 445. maddesi ile HMK'nın uygulanmasına ilişkin yönetmeliğe göre elektronik ortamda saklanan Uyap kayıtları asıldır.
Somut olayda, Uyapta kayıtlı olan takip talebi ve ödeme emrinin ikişer tane (21.02.2021 tarihli takip talebi ve ödeme emri- 24/04/2021 tarihli takip talebi ve ödeme emri) olduğunun görüldüğü, Uyapta kayıtlı ve önceki tarihli takip talebi ve ödeme emrinin içeriğinde yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmediği gibi, harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı anlaşılmaktadır.
O halde, Uyapta kayıtlı ve daha önceki tarihli takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın bozulması gerekmiştir."
Nitekim Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır:
"Hukuk Genel Kurulu'nun 06.10.2004 tarih ve 2004/1-433 Esas sayılı kararında da benimsendiği üzere kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma yasağı ilkesi nazara alınamaz.
Somut olayda, UYAP’a kayıtlı ilk (14.11.2022-13:27 tarih ve saatli) takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediği nitekim alacaklı vekili tarafından takip dosyasına sunulan 14.11.2022 tarihli dilekçe ile de işbu maddi vakanın kabul edildiği anlaşılmaktadır.
O halde İlk Derece Mahkemesince, UYAP’a kayıtlı ilk takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediği gerekçesiyle takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi ve istinaf başvurusunun da Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir."
Yukarıda detaylıca açıklanan gerekçeler kapsamında itirazın iptaline konu üyükçekmece İcra Dairesi'nin .... Esas Sayılı takip dosyası dosyasına davacı tarafından sunulan 19.02.2025 tarihli takip talebinde ve icra dairesince düzenlenen 21.02.2025 tarihli ilk ödeme emrinde takibe konu döviz alacağının TL karşılığının gösterilmediği, bu durumun kamu düzenine ilişkin olduğu ve resen gözetilmesi gerektiği bu suretle itirazın iptaline konu icra takibinin usul ve yasaya uygun olmadığı, emredici kamu düzeni hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
Bu doğrultuda davacı tarafından başlatılmış usulüne uygun bir takibin mevcut olmadığı ve itirazın iptali davalarında usulüne uygun başlatılmış bir takibin bulunmasının özel dava şartlarından olduğu anlaşılmakla davanın özel dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nun 114/2 ve 115/2. Maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın, 6100 sayılı HMK'nun 114/2 fıkrası gereğince özel dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 fıkrası gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/06/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza