T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/887 Esas
KARAR NO: 2025/1018
DAVA: Kooperatif (Genel Kurulun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması İstemli)
DAVA TARİHİ: 23/09/2025
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif (Genel Kurulun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin mürisi ... 16/11/2012 tarihinde vefat ettiğini davalı kooperatifin üyesi bulunduğunu, kooperatif inşaatlarının tamamlanmış olmasına rağmen ferdileşme aşamasına geçilmediğini ve yapılan başvuru ve ihtarlarının sonuçsuz kaldığını mahkemece ferdileşme aşamasına geçilip geçilmediği konularında iki kez müzekkere y azılmasına rağmen hala daha cevap verilmediği müvekkillerine verilecek daireler belli olmadığından önceki açmış oldukları davanın sürdürülmesi mümkün olmadığını kooperatifin ferdileşme aşamasına geçilerek gerekli işlemlerin yapılması için genel kurulun toplantıya çağrılması için taraflarına izin verilmesini talep ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ss olimpiyat 2000 arsa ve konut yapı kooperatifi'nin ferdileşme aşamasını geçerek gerekli işlemleri yaparak sonuçlandırmak için olağanüstü genel kurul toplantısını yapmak üzere taraflarına izin verilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Mahkememizce öncelikle yetki durumu incelenmiştir.
7101 sayılı kanunla değişik İİK'nun 285/3 maddesinde "yetkili ve görevli mahkeme, iflasa tabi olan borçlu için 154.maddenin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir. " denilmek suretiyle konkordato davasında yetkili ve görevli mahkeme belirtilmiştir. İİK md.154/1'e göre iflas yoluyla takipte yetkili merci, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu mahaldeki icra dairesidir.
Yukarıdaki yasa maddeleri gereğince konkordato davalarında mahkemenin yetkisi kesin yetki niteliğinde olup kamu düzeni ile ilgili olduğundan mahkeme tarafından re'sen dikkate alınmalıdır.
Mahkememizce bu aşamada gelen konkordato talep tarihi, muamelelerinin gerçekleştirildiği adres ve borçluların sicil adresinin değişiklik tarihi dikkate alınarak, mutlak yetkiye dair dava şartı konusunda değerlendirme yapma gereği hasıl olmuştur.
Bu tespitler ışığında ,İİK 285. maddesinde atıf yapılan İİK 154. maddedeki yetki, kamu düzenine ilişkin ve mutlak yetkidir. Bu şekilde, yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır. Çünkü, kesin yetki kuralı dava şartıdır. ( HMK. 114/1-ç, m.115).Bu nedenle, kesin yetki hallerinde yetki itirazı ilk itiraz değildir. Dava şartları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114. maddesinde düzenlenmiştir. Davanın esası hakkında inceleme yapabilmek için gerekli olan şartlara, dava şartları denmektedir. Mahkemenin, gerek kendiliğinden gerek tarafların itirazı üzerine yapacağı inceleme sonunda, dava şartının noksan olduğu kanısına varırsa davayı dava şartı yokluğundan usülden reddetmekle yetinmesi gerekmektedir. ( m.115). Dava şartı noksanlığından reddedilen dava, noksanlık tamamlandıktan sonra yeniden açılabilir. Çünkü, yukarıda ifade edildiği üzere, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olması dava şartıdır.
İcra ve İflas Kanunun 285 vd maddelerinde yer verilen konkordato düzenlemesi, aynı yasanın 154. maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-ç bendinde belirtilen şekilde yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olmasına dair dava şartının iş bu yargılamada gerçekleştiğinin kabulünün mümkün olmaması, dosya kapsamından, borçluların muamele merkezinin K.Çekmece / İstanbul olduğu, görülmüştür.
6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. İİK.nun 285/3 maddesi atfıyla aynı kanunun 154/1 maddesi hükmüne göre konkordato davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılacağı belirtilerek kesin yetki kuralına bağlanmıştır. Kesin yetki dava şartı olduğundan mahkemece re'sen nazara alınmalıdır. Davacı şahısların dava tarihi itibariyle gerçek faaliyet adresinin sicil adresi değil her türlü işlem için "... Mahallesi .... sitesi carlton 8 daire 20 Akatlar Beşiktaş/İstanbul" olup buna göre, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 23.10.2008 tarih ve 360 sayılı kararında Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin Küçük Çekmece adliyesinin yargı alanı hariç olmak üzere, Bakırköy ve Silivri Ağır Ceza Mahkemesi (Marmaraereğlisi yargı çevresi hariç olmak üzere) yargı çevresi ile aynı olarak belirlendiği ayrıca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun Küçük Çekmece'nin yargı çevresi ile ilgili 04.11.2021 tarihli ve 31649 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, yargı çevresine ilişkin bu kararın 11.11.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir Ticaret Mahkemesi bakımından ise Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 06.08.2025 tarih ve ... karar nolu Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Küçükçekmece Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi olarak belirlenmesine, İşbu düzenlemenin anılan mahkemenin faaliyete geçirildiği 01.09.2025 tarih itibarıyla uygulanmasına karar verilmiş olup buna göre davacının ikametgah adresi ile davanın açıldığı tarihe dikkate alınarak Küçük Çekmece Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki alanında kaldığından mahkememizin yetkisizliği nedeniyle kesin yetkiye dair dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve ayrıca YARGITAY ... Hukuk Dairesi ESAS NO : .... KARAR NO : ... emsal içtihadına göre konkordato talebi üzerine, HMK'nın 114/1-ç ve 115/2'nci maddeleri gereği, kesin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi durumunda, mahkemece, HMK’nın 20'nci maddesinde belirtilen sürede talep olması hâlinde, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi ve İİK'nın 287'inci maddesi gereği konkordatoya yönelik alınan tedbir kararlarının re'sen kaldırılmasına karar verilmesi gerekli olup, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir. Dikkate alınarak HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli K.Çekmece Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere K.Çekmece Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne gönderilmesine ve tedbirlerin de kaldırılmasına dair HMK.nun 320/1. maddesi hükmü de dikkate alınarak dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Şirketin sicilde kayıtlı merkez adresi itibariyle mahkememiz yetkili olmadığından HMK.nun 14/2, 114/1-ç, 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın USÛLDEN REDDİNE,
2-Davacının açtığı davada; yetkili ve görevli mahkemenin Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi olması nedeni ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
3-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
4-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Küçükçekmece Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
5-Harç ve yargı giderinin HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yetkili mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. 25/09/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza