T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/232
KARAR NO: 2023/30
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 29/09/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/02/2023
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı/borçlu yanın, müvekkiline ait görüntüleri, müvekkilinin izni, bilgisi ve onayı olmaksızın kendisine ait televizyon kanalında kullandığını, akabinde müvekkilinin ilgili kullanımların bedeli olarak davalıya 5 adet fatura tanzim ettiğini, davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmamasının akabinde davalıya noterlik vasıtasıyla ihtarname gönderildiğini, davalı yanın bu ihtarnameyi cevapsız bıraktığını, bunun üzerine müvekkilinin davalı aleyhine önce İstanbul ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı yan haksız ve kötü niyetli olarak asıl alacağa, faizlere, ferilerine ve yetkiye itiraz ettiğini, bu takibin yetkisizlik kararı üzerine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'ne gönderilmiş ve ...... esas dosyasına tevzi edildiğini, davalının ödemekle yükümlü olduğu KDV dahil toplam 177.000,00 TL bedelli 5 adet fatura bakımından faturaların kendisine gönderildiği anda itiraz etmezken, müvekkili tarafından başlatılan takip sonrasında süreci uzatmak adına haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz etmiş ve müvekkili şirketin ticari faaliyetleri esnasında ödeme güçlüğüne düşmesine neden olduğunu iddia ederek, davalı yanca yapılan itirazın iptaline karar verilerek, icra takibinin devamına, davalı/borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine ve ayrıca kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin "......" ve "......." isimli magazin programlarının yayınlandığı ...... logolu televizyon kanalının yayıncı kuruluşu olduğunu, programların yapımcılığını üstlenmekle birlikte programlarda kullanılacak görüntü ve müzik seçimi başta olmak üzere kurgu ve kompozisyon, seslendirme, montaj ve benzeri tüm konuların yapımcının sorumluluğu altında olduğunu, faturalara konu görsellerin ilgili programlarda kullanıldığının tespiti sonucu eser kapsamında değerlendirilmesi ve telif ücreti belirlenmesi durumunda sözleşme kapsamında tüm sorumluluğun yapımcıya ait olacağını, söz konusu faturaların müvekkile gönderilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, kullanıldığı iddia edilen görüntülerin ayırca eser kapsamında değerlendirilemeyeceği, söz konusu görüntüler için talep edilen bedelin fahiş olduğunu, sadece faturanın tebliğ edilmiş olması akdi ilişkinin varlığını ispatlamak için yeterli olmadığını savunarak, davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
CEVAP : İhbar olunan ....... Ltd.Şti vekili cevap dilekçesi ile, görüntülerin yayınlandığı magazin programlarında kamuoyunun dikkatini çeken güncel haberler ve ünlü şahsiyetler ya da medya tarafından tanınan kişiler hakkında basında yer alan magazin olaylarının tartışıldığını, bu bakımdan bu tür programlarda kullanılan görüntülerin diğerlerinden farklı, gözle görülen ve aklıda kalan estetik unsurları taşıyan ve bedii vasfı bulunan görüntüler olmadığını, söz konusu görüntülerin herkes tarafından çekilebilecek görüntüler olduğunu, yalnızca faturaların tanzim edilmiş olmasının, taraflar arasında borç ilişkinin var olduğunu kanıtlamaya yeterli olmadığını, davacı tarafından talep edilen miktarın da fahiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ..... Yapım ve Yayıncılık Ltd.Şti vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu olayda davacının eser olarak tanımladığı ve kendisi tarafından çekildiği iddia ettiği görüntülerin, kimin tarafından çekildiği belli olmayan, estetik bir değeri olmayan, kamusal alanda herhangi biri tarafından çekilebilecek nitelikte görüntüler olduğunu, haliyle söz konusu olayda dava konusu görüntülerin, davacıya ait olduğu belli değildir ve davacı yönünden bir eserden bahsedilemeyeceği gibi davacının eser sahibi olmasının da mümkün olmadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin, yapımcısı olduğu programda davacıya ait eser niteliğinde bir görüntü kullanmadığını, fatura bedellerinin, kullanım süresi en fazla 5 saniye olduğu dikkate alındığında, fahiş olduğunun ortada olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı/borçlunun Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ........ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali, takibin devamı ve %20'den aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi taleplidir.
Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı dosyası celbedilerek incelendiğinde, davacı tarafından, davalı/borçlu aleyhinde 177.000,00 TL asıl alacak ve 8.874,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 185.874,25 TL alacağın takip kararından itibaren faiziyle birlikte tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalının süresinde borca ve fer'ilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu, eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraf vekillerince deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 05/09/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak,
dava konusu faturalara ilişkin görüntülerin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
kapsamında eser olarak kabul edilemeyeceği ve bu sebeple bu görüntülerin FSEK’teki eser
korumasından faydalanamayacağı, dosyada sunulan belgelere göre davacının bu fotoğrafların sahibi ve hak takip yetkisine
sahip olduğunun belgelenemediği,
yapılan teknik ve sektörel incelemelere göre; Davacı tarafın 2020 yılına ait ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfını haiz
olduğu, 2021 yılına ait yevmiye defterinin kapanış tasdikinin süresinde yapılmadığı için
sahipleri lehine kati delil vasfına haiz olmadığı,
davalı tarafın, incelenen dönemde e-defter uygulamasına tabi olduğu, defter beratlarının
süresinde onaylandığı, defterlerin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu,
davacı tarafın, davalı ile olan ticari ilişkisini takip ettiği cari (açık) hesabın 22.06.2020
(son işlem tarihi) tarihi itibariyle 177.000,00 TL. borç bakiyesi verdiği, davacı tarafın kendi
ticari defter-kayıtlarındaki hesaba göre dava tarihi itibariyle davalı taraftan cari (açık) hesap
nezdinde 177.000,00 TL alacaklı olduğu,
davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeler de, davacı
tarafından düzenlenen faturaların ticari kayıtlara işlenmediği, davalı tarafın, davacı ile olan
ticari ilişkisini takip ettiği cari (açık) hesabında, 05.01.2015 (son işlem tarihi) tarihi itibariyle
bakiye bulunmadığı, davacı tarafından dava konusu edilen faturaların ticari defterlere kayıt
edilmediği, davalı tarafın kendi ticari defter-kayıtlarındaki hesaba göre dava tarihi
itibariyle davacı tarafa cari (açık) hesap nezdinde borcunun görünmediği,
Mahkeme tarafından, davacı tarafa ait olduğu iddia edilen ve davalı tarafından
yayınlanan görüntülerin, görüşler doğrultusunda eser niteliğinde olmadığına karar verilmesi
halinde, piyasa koşullarına göre davacı tarafın talep edebileceği ücretin 60.000,00 TL. olarak
kabul edilebileceği, ancak Mahkeme tarafından, davaca tarafa ait olduğu iddia edilen
görüntülerin eser niteliğinde olduğunun kabul edilmesi halinde ise (bu durumda bu fotoğraflar
üzerinde hak sahibi / hak takip yetkisine sahip olduğu yukarıdaki açıklamalar dahilinde
incelenmesi gerektiği) davalı tarafından yayınlanan görüntüler karşılığında kesilen faturalar
karşılığında, icra takibinde talep edilen 177.000,00 TL bedelin yerinde olacağı,
davacı taraf, icra takibinde TTK. 1530. Maddeye göre 8.874,25 TL temerrüt faizi
talep ettiği, Mahkeme tarafından, davacı tarafa ait olduğu iddia edilen görüntülerin eser niteliğinde olduğuna ve davalı tarafın kullanımlarının hak ihlali olduğuna karar verilmesi
halinde, davacı tarafından icra takibinde talep edilen temerrüt faizin yerinde olduğu, aksi halde
piyasa koşullarına göre talep edilebilecek olan 60.000,00 TL. için, davacı tarafın 2.958,90
TL işlemiş faiz talep edebileceği,
davacı tarafın icra inkâr tazminatı, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçlu
üzerine bırakılması talebinin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya, itirazları karşılar ve özellikle davacının görüntüler üzerinde hak sahibi olduğuna dair davacı vekilinin beyanında geçen "......." ibaresini de değerlendirir görüntülerin davacıya aidiyeti yönünden açıklama yapar ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından hazırlanan 10/01/2023 havale tarihli ek raporda sonuç olarak,
görüntülerin eser vasfını haiz olmadıkları yönündeki kanatlerinin halen geçerli
olduğunu ve bunun aksine kanaat getirecek bir hususa rastlanmadığını,
kök raporda tespit edilen rayiç bedelin, görüntüleri kullanılan insanların
popülaritesi, programın izlenirliği, yayınlayan kanalın ulusal olması, eser olarak
nitelendirilmese de bu görüntülerin elde edilmesi için harcanan emek zaman ve para göz
önünde alındığında hakkaniyete ve sektörel teamüllere uygun olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamı deliller, taraf beyanları, bilirkişi rapor ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu altı adet görüntü kaydının FSEK anlamında eser vasfında olmadığı, bu nedenle FSEK koruması altında olmayıp TTK'nun 54 ve devamı maddeleri uyarınca haksız rekabete ilişkin hükümlerin koruması kapsamında olduğu değerlendirilmiştir. Bu görüntülerin davalı şirketin sorumluluğunda olan televizyon kanalında yayınlandığı, yayınlarda davacı şirketin logosu olan "......." logosunun göründüğü, .......net internet sitesinin künyesi internet ortamında incelendiğinde imtiyaz sahibinin davacı şirket olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili bu görüntüler nedeniyle davacı tarafça kesilen faturalara dayanmış ise de, taraflar arasında kurulmuş bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından ve bu faturalara davalı taraf itiraz ettiğinden alacak miktarı yönünden faturalara itibar edilmemiştir. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere TTK haksız rekabet hükümlerine göre günün rayici gözetildiğinde her bir görüntü için 10.000,00 TL olmak üzere toplam altı adet görüntü için istenebilecek tutarın 60.000,00 TL ve takip tarihine kadar bu tutara işlemiş faiz 2.958,90 TL olmak üzere toplam 62.958,90 TL alacak yönünden davanın kabulü gerekmiştir. Alacak tutarı herhangi bir sözleşme ilişkisine dayanmaması, haksız fiil mahiyetindeki haksız rekabetten kaynaklanması ve ancak bilirkişi marifetiyle tespiti mümkün olduğundan ve böylece likit olmadığından davacı yararına kabul edilen kısım yönünden icra inkar tazminatı takdir edilmemiştir. Yine, reddedilen kısım yönünden icra takibi yapmakta davacının kötü niyeti ispatlanamadığından davalı yararına kötü niyet tazminatı takdir edilmemiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının Bakırköy ....... İcra Dairesi'nin ....... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 60.000,00 TL asıl alacak ve 2.958,90 TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 62.958,90 TL alacak yönünden iptaline, bu tutar alacağın alacak aslı olan 60.000,00 TL'sine icra takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için takibin devamına, fazlaya dair alacak için inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Reddedilen kısım yönünden davalı yararına kötü niyet tazminatı takdirine yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 4.300,72 TL ilam harcından, 3.007,97 TL peşin harcın mahsubu ile, 1.292,75 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen miktar yönünden hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/3 maddesi gereğince reddedilen miktar yönünden hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.067,27 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 525,50 TL tebligat - tezkere masrafı ve 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.025,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre hesaplanan 1.787,57 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
9-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2023
Katip ........
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır