T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/248
KARAR NO: 2023/18
DAVA: Markaya Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i, Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/10/2021
KARAR TARİHİ: 31/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/02/2023
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 30/12/2019 tarihinde diğer müvekkili olan ... tarafından ticaret sicil müdürlüğüne tescil edilerek kurulmuş olan tek ortaklı, kadın giyim sektöründe birçok insana ulaşmış bir şirket olduğunu, müvekkilinin kurduğu şirketin temelini oluşturan ve isminde yer alan, firmanın ayırt edici unsuru olan "...." ibareli markanın TPMK nezdinde ... sayı ile müvekkili adına tescilli olduğunu, davalının müvekkili ... adına tescilli "...." markasını, .... hesabında iltibas yaratacak şekilde kullanarak tüketicileri yanılttığını, hukuka aykırı eylemi nedeniyle haksız kazanç elde ettiğini, söz konusu eylemlerin sonlandırılması amacıyla davalıya noterlik aracılığıyla ihtarname keşide edildiğini ancak davalının eylemlerinin devam ettiğini, bu nedenle de müvekkilinin markadan doğan haklarının ihlal edildiğini iddia ederek, davalı eylemlerinin müvekkili adına tescilli "..." ibareli markaya yönelik tecavüz teşkil ettiğinin tespitini, men'ini, ref'ini, tecavüz teşkil eden tüm materyallerden "..." ve "..." ibaresinin çıkarılmasına, şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız rekabetin varlığının sübut bulduğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, 19/12/2022 tarihli dilekçesi ile, 5.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 38.518,00 TL tutarında artırıp, harcını yatırmıştır.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin "..., ..., ..." ve benzeri markaların TPMK nezdinde tescilli tek yetkili hak sahibi olup, yedi yılı aşkın süredir kadın tekstil giyim sektöründe hizmet verdiğini, satışlarını tescilli markası ile gerçekleştirdiğini, davacının söz konusu ettiği müvekkiline ait olan .... sayfasının kuruluş tarihinin davacının marka tescilinden çok daha önce olduğunu, davacı markasının özel isimden oluşmuş olduğunu, "..." markasının TPMK bünyesinde onlarca tescilli hak sahibi olduğunu, halka mal olmuş bir özel isim olduğunu, özel isimden oluşan bir kadın isminin ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığını, davacının tüm iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı eylemlerinin davacının tescilli "..." ibareli markasına yönelik tecavüz teşkil ettiğinin ve davacı şirketin unvan nedeniyle haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, tecavüz teşkil eden tüm materyallerden "..." ve "..." ibaresinin çıkarılması, maddi ve manevi tazminatın tahsili ile hüküm özetinin ilanı taleplidir.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... tescil numaralı "...." ibareli markanın 25.sınıfta 23/01/2019 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle adına davacı ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır.
Taraf vekillerince bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosya kapsamı deliller, taraf iddia ve savunmaları, TPMK kayıtları, davacı tarafça belirtilen internet alan adları ve linkleri değerlendirilmek suretiyle davalının davacı marka haklarına tecavüzü ve haksız rekabetinin olup olmadığına ilişkin rapor tanzimi için dosya resen seçilen bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyet tarafından hazırlanan 24/08/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak, davacıya ait olarak belirtilen www...com alan adı ve
https://www....com/... adresli .... sosyal medya hesabında
ve "...." ibareli markasal kullanımın bulunduğu, söz konusu
adreslerin davacı tarafından işletildiğinin anlaşıldığı,
davalının takip listesinde bulunan ve davaya konu edilen; “....”, ....”
ve “....” kullanıcı adlı .... sosyal medya hesaplarında ortak olarak davalıya ait
olduğu tespit edilen www....com.tr alan adlı internet sitesine yönlendirir link tespit edildiği,
hesapların giyim/tekstil ürünlerinin satış ve tanıtımı amacıyla kullanıldığı, hesapların mevcut
durumda aktif olarak kullanıldığı, hesapların davalı tarafından işletildiği,
dava konusu ... profilleri üzerinde yapılan incelemelerde;
https://www...com/... adresli .... kullanıcı adlı ....
sosyal medya hesabı giyim/tekstil ürünlerinin satış ve tanıtımının yapılması amacıyla
kurulduğu, hesabın 16 Ekim 2017 tarihinde ilk olarak kullanılmaya başlandığı, hesapta “....” ibareli görselinin markasal şekilde kullanıldığı, hesabın ilk olarak
16 Ekim 2017 tarihinde kullanılmaya başlandığı
davalı tarafından hesabın ilk kullanılmaya başlandığı tarihin ise 13 Haziran 2021 olarak
tespit edildiği,
https://www...com/... adresli ve .... kullanıcı adlı .... sosyal medya hesabı giyim/tekstil ürünlerinin satış ve tanıtımının yapılması
amacıyla kurulduğu, şeklinde markasal kullanımın bulunduğu, hesabın ilk
olarak 8 Haziran 2021 tarihinde kullanılmaya başlandığı,
https://www...com/... adresli ve ... kullanıcı adlı
... sosyal medya hesabı giyim/tekstil ürünlerinin satış ve tanıtımının yapılması
amacıyla kurulduğu, “....” ibareli görselinin markasal şekilde kullanıldığı,
hesabın ilk olarak 27 Şubat 2022 tarihinde kullanılmaya başlandığı
davalı kullanımının, SMK’nın 7 ve 29. maddeleri gereğince davacının marka hakkına tecavüz
oluşturacağı, bağlantılı olarak davalının kullanımının TTK m. 55/1-a-4 kapsamında haksız
rekabet teşkil ettiği belirtilmiştir.
Mahkememizce tazminat yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, önceki bilirkişi heyetine bir mali müşavir ve bir de sektör bilirkişisi eklenerek, önceki heyetle birlikte celp edilen davalının ticari defterleri de incelenmek suretiyle, dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları sektör uygulamaları ve davacı markasının tescil tarihi ve bilinirliği davalının dava konusu marka üzerinden yaptığı satış miktarları değerlendirilerek, davacının tercihinde bildirdiği lisans seçeneği gözetilerek, tespit edilen ilk ihlal tarihi 08/06/2021 tarihi ile dava tarihi olan 20/10/2021 tarihi arası dönemle sınırlı olmak üzere davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarını gösterir rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve heyet tarafından hazırlanan 02/12/2022 havale tarihli raporda sonuç olarak, ticari defterlerin açılış tasdiki süresinde yapıldığı, kapanış tasdiki yapılmadığı ve
envanter defteri sayfalarının işlenmemiş (boş) olduğu,
davalının 2021 yılı cirosunun 4.703.553,29 TL, net karının 398.896,42 TL ve ilk
ihlal tarihi 08.06.2021 tarihi ile dava tarihi olan 20.10.2021 tarihi arası cirosunun
1.925.911,84 TL olduğu,
davacının markasının tescil tarihi, marka ve lisans sayısı, davalının ilk ihlal tarihi
ve kullanım süresi ile cirosu göz önünde bulundurularak, takdiri mahkemeye ait olmak
üzere, heyet tarafından lisans oranının %2 oranında olabileceği öngörülerek yapılan hesaplamada;
davacının tercihinde belirttiği, SMK 151/2-c) “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz
edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde
ödemesi gereken lisans bedeli.” seçeneğine göre isteyebileceği maddi tazminat tutarının
38.518,00 TL olarak hesap edildiği belirtilmiştir. Raporlar dosya kapsamı ile uyumlu ve yeterli görüldüğünden itibar edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; ... tescil numaralı "..." ibareli markanın 25.sınıfta 23/01/2019 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle adına davacı ... adına tescilli olduğu , davacı şirketin unvanının çekirdek unsurunun da "...." olduğu, davalının daha önceye dayalı kullanım savunmasını destekler nitelikte herhangi bir delil ibraz edilemediği, davacının gerek marka tescili, gerek alan adı tescili, gerekse de instagram hesabı kullanımı daha önceye dayandığı ve ilgili ibare üzerinde hak sahibi olduğu, davacının gerek instagram hesabı gerekse de internet adresi kullanımının tescilsiz olsa da 35.sınıfta olduğu, SMK 11/4 kapsamında 25. Sınıf kapsamındaki malların 35. Sınıf açısından mal ve hizmetlerin bağlantılı/ilişkili saymalarına dair kriterler dikkate alındığında ilişkili-bağlantılı sınıf kapsamında benzer oldukları, davacı markası ile davalı tescil kullanımının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik arz ettikleri ve bu açıdan iltibasın oluştuğu, davalının bilirkişi raporunda belirtilen internet üzerindeki kullanımının davacı markası ile iltibas yaratacak ve davacı markasına yaklaştırılarak kullanıldığı anlaşılmakla, davalı kullanımını SMK 7 ve 29 maddeleri gereğince davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Ayrıca, davacı şirket yönünden ise, davalı tarafın kullanımının aynı zamanda davacı şirketin unvanı nedeniyle TTK 54 ve maddeleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu itibarla davacıların marka haklarına tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talepleri yönünden davanın kabulü gerekmiştir.
Davacıların tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacının seçimlilik hakkına göre incelenen ticari defterler ve bilirkişi raporu doğrultusunda isteyebileceği maddi tazminat tutarının 38.518,00 TL olduğu anlaşılmakla, bu tutar yönünden maddi tazminat talebi kabul edilmiştir. Tazminat hesabı dava tarihine kadar olan dönem için yapıldığından dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Davalının markasal kullanımları davacının aynı zamanda markadan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, kullanımın niteliği ve süresi, tarafların ekonomik durumu ile manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 5.000,00 TL manevi tazminat hükmedilmiştir. Davanın niteliğine göre ayrıca, ilana karar verilmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalının davacı ... adına tescilli "...." ibareli marka ve aynı şekilde davacı şirket unvanının çekirdek unsuru olan "..." ibarelerine benzer şekilde "...." ve ".... " ibarelerini ticari etki doğuracak şekilde kullanmasının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, davalının bu kullanımlarına son verilmesine, davalının tüm resmi kayıtlarında yazılı ve basılı evraklarında, tabelalarında, reklam, kartvizit, katalog, poşet ve ambalajlarında yine internet sitesinde bu ibarelerin çıkarılmasına, ibarelerin çıkarılması mümkün olmayan belge ve materyallere el konularak imhasına,
-Toplam 5.000,00 TL manevi ve 38.518 ,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avansı ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak trajı en yüksek bir gazete ile ilanına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.972,71 TL ilam harcından, 59,30 TL peşin, 170,77 TL tamamlama ve 573,00 TL ıslah harcının toplamı 803,07 TL harcın mahsubu ile, 2.169,64 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan 862,37 TL harç gideri, 313,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.175,37 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
8-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.31/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır